တ႐ုတ္ – အေမရိကန္ ကုန္သြယ္ေရးအခက္ အာဆီယံအခ်က္

Photo by weekly standard

တ႐ုတ္ႏွင့္ အေမရိကန္ကုန္သြယ္ေရးစစ္တြင္ ထိခိုက္နစ္နာေနေသာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားစြာရွိေသာ္လည္း ျမန္မာအပါအဝင္ အာဆီယံ (အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံ မ်ားအသင္း) ႏိုင္ငံမ်ားအတြက္ အခြင့္အလမ္းေကာင္း ျဖစ္သည္။

တ႐ုတ္ အေမရိကန္ ကုန္သြယ္ေရးစစ္တြင္ ႏွစ္ဖက္အျပန္အလွန္ ဒဏ္ခတ္သည့္ ၾကားထဲမွ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားစြာ အဆုံးအ႐ႈံးမ်ားေနသည္။ တင္းမာမႈမ်ားသည္ အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ား က်င္းပၿပီးစီးသြားခ်ိန္တြင္ပင္ ျပယ္လြင့္သြားဖြယ္ မရွိပါ။

တ႐ုတ္ျပည္မႀကီးရွိ တ႐ုတ္ ဟုတ္ေသာ၊ တ႐ုတ္ မဟုတ္ေသာ ထုတ္ကုန္လုပ္ငန္းမ်ားသည္ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ကို  တုံ႔ျပန္ၾကသည္။ consumer products  မ်ားကို ျဖန္႔ျဖဴးသည့္ ကုမၸဏီႀကီးမ်ားသည္  တ႐ုတ္မွ ေဟာင္ေကာင္သို႔ ေျပာင္းေ႐ႊ႕အေျခစိုက္ၾကသည္။

အေမရိကန္သို႔ တင္ပို႔သည့္ သူတို႔၏  ေနာက္ဆုံးထုတ္ကုန္မ်ားသည္ တ႐ုတ္မွ ေနာက္ဆုံးထုတ္လိုက္ျခင္း မျဖစ္ေအာင္  ျပည္မႀကီးရွိ အီလက္ထ႐ြန္နစ္ကုမၸဏီမ်ားသည္ စက္႐ုံမ်ားကို ထိုင္ဝမ္သို႔ ေျပာင္းၾကသည္။ သို႔မွသာ သူတို႔၏ထုတ္ကုန္မ်ားသည္ တ႐ုတ္ထုတ္ကုန္မ်ားကို ဦးတည္သည့္ အေမရိကန္၏ အေကာက္ခြန္မ်ားမွ ကင္းလြတ္မည္။

အေမရိကန္အေကာက္ခြန္ဌာနသည္ ကုန္ပစၥည္းမ်ား မူလထြက္ရွိသည့္ ေဒသကို အေျခခံၿပီး အခြန္ေကာက္သည့္ မူဝါဒကို တင္းက်ပ္လာသည္ႏွင့္အမၽွ  တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွသည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏွင့္  အျခားႏိုင္ငံမ်ားသို႔ ကုန္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္း လႊဲၾကမည္။ ကုန္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းလႊဲရာမွသည္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈလမ္းေၾကာင္း လႊဲၾကလိမ့္မည္။

တ႐ုတ္သည္ အေမရိကန္သို႔ ထုတ္ကုန္တင္ပို႔သည့္ ႏိုင္ငံမ်ားသို႔ ပစၥည္းအစိတ္အပိုင္းမ်ားကို တင္ပို႔လိမ့္မည္။ အရည္အေသြးသိပ္မလိုေသာ ကုန္ပစၥည္းမ်ား ထုတ္လုပ္ျခင္းသည္ တ႐ုတ္မွသည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ၊ ေတာင္အာရွႏွင့္ အာဖရိကသို႔ နဂိုကတည္းက ေ႐ႊ႕ေျပာင္းေနသည္။  ထိုျဖစ္စဥ္ကို ယခုကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲက  အရွိန္ျမႇင့္ေပးလိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။

တ႐ုတ္သည္ အေမရိကန္ႏွင့္ အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ အားစမ္းရာတြင္ ယင္း၏ Belt and Road Initiative ေခၚ ကုန္းေရ ပိုးလမ္းမသစ္ စီမံကိန္းကို ပိုအားထားလာမည္ဟု ခန္႔မွန္းပါသည္။

တ႐ုတ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ အေမရိကန္ႏွင့္ ရန္ မျဖစ္လိုပါ။ အေမရိကန္၏ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားကို ဟိုဘက္ ဒီဘက္ ညီတူညီမၽွအေလၽွာ႔ေပးျခင္းမ်ိဳးပင္ မဟုတ္ဘဲ တ႐ုတ္ဘက္က မ်ားမ်ားပိုလိုက္ေလ်ာခ်င္သည့္ စိတ္ ရွိေသာ္လည္း အေမရိကန္၏  အႏိုင္က်င့္ခံလိုက္ရသည္ဟု တ႐ုတ္ျပည္သူမ်ားက မျမင္ေစခ်င္ၾက။

ေနာင္လာမည့္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားတြင္ တ႐ုတ္၏ ႀကီးထြားလာေသာ စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ စစ္ေရးအင္အားတို႔သည္ အေမရိကန္၊ ဥေရာပ၊႐ုရွ၊ အိႏၵိယ၊ ဂ်ပန္တို႔ႏွင့္  ဆက္ဆံေရးကို ပုံမွန္လိုလို မတည္မၿငိမ္ ျဖစ္ေစလိမ့္မည္။

အာဆီယံအခ်က္

ထိုကဲ့သို႔ ႏိုင္ငံေရးပထဝီဝင္ အေျပာင္းအလဲကို ကမာၻ႔ႏုိင္ငံမ်ား ခ်ိန္ၫွိရန္ ႀကိဳးစားသည့္အခါတြင္ အာဆီယံသည္ အက်ိဳးခံစားရဆုံး ျဖစ္သည္။

အာဆီယံသည္ အင္အားႀကီးႏိုင္ငံအားလုံးႏွင့္ သင့္တင့္ေအာင္ေနသျဖင့္ အင္အားႀကီးႏိုင္ငံမ်ားက မစိုးရိမ္ၾက။   အာဆီယံ၏ ပထဝီဝင္သည္ ေဒသတြင္းတိုက္အားပြတ္အားမ်ားကို ဟိုဘက္ယိမ္းလိုက္ သည္ဘက္ယိမ္းလိုက္ျဖင့္ အလိုက္သင့္အလ်ားသင့္ ခံႏိုင္ေစသည္။

ယခုေလာေလာဆယ္ အေမရိကန္ႏွင့္ တ႐ုတ္ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲတြင္ အာဆီယံသည္ တ႐ုတ္အစား သင့္ေတာ္သည့္ ကုန္ထုတ္လုပ္ေရးဗဟိုခ်က္မ ျဖစ္လာဖြယ္ ရွိသည္။

တ႐ုတ္သည္ ကမၻာ့အႀကီးဆုံးေဈးကြက္ႀကီးျဖစ္လာရန္ အခ်ိန္သိပ္မလိုေတာ့ပါ။ တ႐ုတ္သည္ ကုန္ၾကမ္းမ်ား၊  အစားအေသာက္မ်ားသာ လိုအပ္မည္ မဟုတ္။ ကုန္ေခ်ာမ်ားအတြက္လည္း အႀကီးဆုံးေဈးကြက္ႀကီး ျဖစ္လာမည္။

တ႐ုတ္ႏွင့္ လြတ္လပ္စြာကုန္သြယ္ေရးစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုထားသည့္ အာဆီယံသည္ ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံမ်ားသို႔ သာမက တ႐ုတ္သို႔ပါ ကုန္မ်ားထုတ္လုပ္တင္ပို႔သည့္ အဓိကထုတ္ကုန္အခ်က္အခ်ာေနရာ ျဖစ္လာလိမ့္မည္။

တ႐ုတ္ႏွင့္ အာဆီယံစီးပြားေရး ေပါင္းစည္းျခင္းသည္ အရွိန္ရေနၿပီ။ တ႐ုတ္ႏွင့္ အာဆီယံကုန္သြယ္ေရးသည္ ၂၀၂၀ တြင္ အေမရိကန္ေဒၚလာတစ္ထရီလီယံ ( တစ္ထရီလီယံ = တစ္ေထာင္ဘီလီယံ၊  တစ္ဘီလီယံ = သန္းတစ္ေထာင္) သို႔ ေရာက္ရွိမည္ဟု ေမၽွာ္လင့္ေၾကာင္း အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံ ၿမိဳ႕ေတာ္ဂ်ာကာတာတြင္  တ႐ုတ္သမၼတရွီက်င့္ဖ်င္က ကုန္းေရပိုးလမ္းမသစ္စီမံကိန္းႀကီးကို ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ထုတ္ေဖာ္ေၾကညာစဥ္က ေျပာၾကားသည္။ ထိုတစ္ထရီလီယံပစ္မွတ္သို႔ ေရာက္ရန္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး အေရးႀကီးသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကုန္းေရပိုးလမ္းမသစ္ႀကီး၏ စီမံကိန္းမ်ား အေရးႀကီးလာျခင္း ျဖစ္သည္။

ထိုသို႔ ျဖစ္လာရန္ နယ္စပ္မ်ားတြင္ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ား ပိုမို႐ိုးရွင္းေအာင္ ျပဳလုပ္ရမည္။ အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားသည္ တ႐ုတ္ႏွင့္ စီးပြားဆက္ဆံျခင္း၏ အက်ိဳးမ်ားကို သိျမင္ၾကၿပီး တ႐ုတ္၏ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈႏွင့္ ကုန္သြယ္ေရးတို႔ကိုရေအာင္ သူ႕နည္း သူ႕ဟန္ႏွင့္သူ အၿပိဳင္အဆိုင္ ႀကိဳးစားေနၾကသည္။ ဥပမာအခ်ိဳ႕ကို တင္ျပလိုပါသည္။

ဗီယက္နမ္သည္ တ႐ုတ္ထက္ ကုန္က်စရိတ္နည္းသည္။ သူ႕လုပ္သားမ်ားသည္ တ႐ုတ္လုပ္သားမ်ားထက္ မညံ့။ ႀကိဳးစားသည္ခ်င္း တူသည္။ ဗီယက္နမ္သည္ တ႐ုတ္ႏွင့္ နယ္ေျမကိစၥ အျငင္းပြားခ်က္အခ်ိဳ႕ရွိေသာ္လည္း အာဆီယံတြင္  တ႐ုတ္၏ အဓိကစီးပြားဖက္ ျဖစ္လာဖြယ္ ရွိသည္။

ထိုင္း၏ စီးပြားေရးသည္ ေတာက္ပ လင္းလက္သည္။ တ႐ုတ္ႏွင့္ နယ္စပ္ခ်င္း မဆက္သျဖင့္ ႏွစ္ႏိုင္ငံ အျငင္းပြားစရာ မရွိဘဲ တ႐ုတ္ျမင့္တက္ျခင္းမွ အက်ိဳးခံစားရမည္ျဖစ္သည္။ ထိုင္းႏိုင္ငံ ဘန္ေကာက္၊  လာအိုႏိုင္ငံ ဗီယန္က်င္းႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္ၿမိဳ႕ေတာ္ ကူမင္းတို႔ကို  ဆက္သြယ္ထားသည့္ ရထားလမ္းသည္ ေဖာက္ေနၿပီျဖစ္ၿပီး ၂၀၂၁ တြင္ ၿပီးမည္ဟု  ခန္႔မွန္းသည္။

တ႐ုတ္သည္ အာဆီယံႏိုင္ငံတိုင္း၏  အႀကီးဆုံးကုန္သြယ္ဖက္ေနရာကိုေရာက္ေနေသာ္လည္း အာဆီယံသည္ တ႐ုတ္၏ လက္ေအာက္သို႔ ဝင္မည္မဟုတ္ေၾကာင္း  တ႐ုတ္က သိသည္။ မည္သည့္ဘက္မၽွ မပါသည့္ ေဒသဆိုင္ရာအဖြဲ႕အစည္းျဖစ္သည့္  အာဆီယံသည္ အင္အားႀကီးႏိုင္ငံအားလုံးႏွင့္ ခင္မင္ရင္းႏွီးစြာေနထိုင္ၿပီး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ ႏွံမႈမ်ားကိုလည္း လားရာအစုံမွ လက္ခံသည္။

အေမရိကန္တပ္မေတာ္ ေဒသတြင္းတြင္ အတိုင္းအတာတစ္ခုထိ တည္ရွိမႈသည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသတြင္း အင္အားခ်ိန္ခြင္လၽွာကို တည္ၿငိမ္ေစသည္။ သို႔ေသာ္ တ႐ုတ္ – အေမရိကန္ အားၿပိဳင္မႈ ျပင္းထန္လာလၽွင္ အာဆီယံသည္ မည္သည့္ဘက္မၽွ မလိုက္ရန္ အေရးႀကီးသည္။

(စင္ကာပူထုတ္ Today သတင္းစာတြင္ ယခင္ စင္ကာပူႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး George Yeo ေရးသားသည့္ Asean as a beneficiary of the Sino-US trade war ကို မွီျငမ္းေရးသားသည္။)       

ဝိဇၨာ

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *