ကမာၻ႕ဘဏ္၏ စီးပြားေရးလုပ္ကိုင္ရလြယ္ကူမႈအဆင့္ ျမန္မာဘာေၾကာင့္မတက္သလဲ

ဓာတ္ပံု - မုိးေက်ာ္လြင္

၂ ႏွစ္ဆက္တိုက္ အေျခအေနဆိုးမွ နာလန္မထူႏိုင္ေသးသည္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးလုပ္ကိုင္ရလြယ္ကူမႈအဆင့္ သတ္မွတ္ခ်က္ျဖစ္သည္။

၂၀၁၉ ခုႏွစ္အတြက္ ထုတ္ျပန္ေသာ ကမာၻ႕ဘဏ္၏ စီးပြားေရးလုပ္ကိုင္ရလြယ္ကူမႈ (Ease of Doing Business) ကမာၻ႕အဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အဆင့္ ၁၇၁ ေနရာတြင္ အတက္အက်မရွိဘဲ ရပ္တည္လ်က္ရွိသည္။ အဆိုပါ Doing Business အစီရင္ခံစာသည္ ကမာၻ႕ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၉၀ ကို ေလ့လာျပဳစုထားျခင္း ျဖစ္သည္။

Doing Business တြင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္က ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အဆင့္ ၁၇၁ ေနရာတြင္ရွိခဲ့ၿပီး ၂၀၁၉ ခုႏွစ္တြင္လည္း ယင္းေနရာ၌ပင္ တည္ရွိေနျခင္းျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အီရတ္ႏိုင္ငံႏွင့္ အဆင့္တန္းတူျဖစ္ၿပီး အာဆီယံအဖြဲ႕ဝင္ ႏိုင္ငံမ်ားထဲတြင္ အနိမ့္ဆုံးျဖစ္သည္။ အာဆီယံအဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္သည့္ စင္ကာပူက အဆင့္ ၂၊ မေလးရွားက ၁၅၊ ထိုင္းက ၂၇၊ ဘ႐ူႏိုင္းက ၅၅၊ ဗီယမ္နမ္က ၆၉၊ အင္ဒိုနီးရွားက ၇၃၊ ဖိလစ္ပိုင္က ၁၂၄၊ ကေမၻာဒီယားက ၁၃၈ ႏွင့္ လာအိုက ၁၅၄ အဆင့္အသီသီး ရပ္တည္လ်က္ရွိသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံေအာက္တြင္ ႏ္ိုင္ငံ ၁၈ ခုသာရွိၿပီး အေရွ႕တီေမာ၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံတို႔ တည္ရွိေနသည္။

၂၀၁၉ ခုႏွစ္တြင္ အဆင့္ထူးထူးျခားျခား ျမင့္တက္ခဲ့သည့္ ႏိုင္ငံမွာ အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငံျဖစ္ၿပီး ယခင္က ျမန္မာႏိုင္ငံ ေအာက္အဆင့္ ၁၈၃ ေနရာတြင္ တည္ရွိရာမွာ ယခုႏွစ္တြင္ ၁၆၇ ေနရာတြင္ ရွိသည္။ အဆင့္ ၁၅ ဆင့္ ခုန္တက္ခဲ့ျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ စီးပြားေရး လုပ္ကိုင္လြယ္ကူမႈ အဆင့္ ၁၀၀ အတြင္းဝင္ရန္၊ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္တြင္ ၂၄ ဆင့္ ျမင့္တက္လာရန္ႀကိဳးပမ္းမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဒုတိယသမၼတ (၁)ဦးျမင့္ေဆြက ရည္မွန္းထားသည္။

အဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္ ျမင့္တက္လာရန္ စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာန ဒုတိယဝန္ႀကီးဦးေအာင္ထူး ဦးေဆာင္ေသာ စီးပြားေရးလုပ္ကိုင္ရလြယ္ကူမႈ အဆင့္တိုးတက္ေရးလုပ္ငန္းအဖြဲ႕ကို ဖြဲ႕စည္းေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ရလဒ္မ်ား ထုတ္ျပန္ခ်ိန္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏အဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္  မေျပာင္းလဲသျဖင့္ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားမွာ အထမေျမာက္ေသး။

NLD ႏွင့္ ႏွီးႏႊယ္သူမ်ားကမူ အေျခအေနမ်ားဆိုးသြားျခင္း မဟုတ္ေၾကာင္း ဆိုၾကသည္။ ႏိုင္ငံစီးပြားေရးအတက္အက်ႏွင့္ပတ္သက္၍လည္း စီးပြားေရးက်ဆင္းျခင္း မဟုတ္ဘဲ တန္႔ေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ဤကဲ့သို႔ပင္ မွတ္ခ်က္မ်ားျပဳေလ့ရွိခဲ့ၾကသည္။

Doing Business တြင္ အဆင့္အတက္အက်မရွိဘဲ အဆင့္တည္ၿငိမ္ေနျခင္းသည္ အေျခအေနပိုဆိုးသြားျခင္း မဟုတ္ေၾကာင္း အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (NLD) ဗဟိုစီးပြားေရး ေကာ္မတီအဖြဲ႕ဝင္ ဦးရဲမင္းဦးက ေျပာၾကားသည္။

“အခုကေတာ့ ပိုေတာ့ ဆိုးမသြားဘူး။ ေျပာင္းလဲစရာေတြ ရွိေသးတယ္ဆိုတဲ့ သေဘာပါ။ လိုအပ္တဲ့ Criteria (သတ္မွတ္ခ်က္)ေတြ ျဖည့္ေပးႏိုင္ရန္ေတာ့ အဆင့္က တက္တက္သြားတာေပါ့” ဟု ၎က ဆိုသည္။

စီးပြားေရးလုပ္ကိုင္ရလြယ္ကူမႈ အဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္ကို ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္႐ြက္ရာတြင္ ဆက္စပ္ပတ္သက္ေသာ နယ္ပယ္ ၁၀ ခုအေပၚတြင္ တိုင္းတာအမွတ္ေပးျခင္း ျဖစ္သည္။

စီးပြားေရးလုပ္ငန္းစတင္ျခင္း၊ လုပ္ငန္းစာခ်ဳပ္အတိုင္း လိုက္နာေဆာင္႐ြက္ျခင္း၊ လၽွပ္စစ္မီးရရွိမႈ၊ တည္ေဆာက္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား ခြင့္ျပဳခ်က္ေပးျခင္း၊ ေခ်းေငြရရွိမႈ၊ အနည္းစုရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားကို အကာအကြယ္ေပးျခင္း၊ အခြန္စည္းၾကပ္ျခင္း၊ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ကုန္စည္ေရာင္းဝယ္ျခင္း၊ ပိုင္ဆိုင္မႈမွတ္ပုံတင္ျခင္းႏွင့္ အေႂကြးမဆပ္ႏိုင္ျခင္းကို ေျဖရွင္းႏိုင္ျခင္းစသည့္ နယ္ပယ္မ်ားျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ရမွတ္မ်ားကို ၾကည့္လၽွင္ လုပ္ငန္းစတင္ျခင္းနယ္ပယ္သည္ ရမွတ္အျမင့္ဆုံးျဖစ္ၿပီး ေခ်းေငြရရွိျခင္းနယ္ပယ္သည္ ရမွတ္အနည္းဆုံးျဖစ္သည္။  World Bank ၏အစီရင္ခံစာအရ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လုပ္ငန္းစတင္ျခင္းႏွင့္ လၽွပ္စစ္မီးရရွိျခင္းတို႔ကို တိုးတက္မႈရွိေၾကာင္း မွတ္ခ်က္ျပဳထားသည္။

လုပ္ငန္းစတင္ရာတြင္ ကုန္က်စရိတ္ႏွင့္ မွတ္ပုံတင္ေၾကးႏႈန္းထားမ်ားေလၽွာ႔ခ်ျခင္းတို႔ျဖစ္ၿပီး လၽွပ္စစ္မီးရရွိမႈနယ္ပယ္တြင္ လၽွပ္စစ္မီတာခကို အြန္လိုင္းစနစ္ျဖင့္ ေပးေခ်ျခင္းႏွင့္ လၽွပ္စစ္မီးျပတ္ေတာက္မႈကို ေစာင့္ၾကည့္ထိန္းခ်ဳပ္ရာတြင္ တိုးတက္မႈရွိေၾကာင္း ယင္းအစီရင္ခံစာအရ သိရသည္။

လက္ေတြ႕လုပ္ငန္းေဆာင္႐ြက္ရာတြင္လည္း ႀကိဳးနီစနစ္မ်ားေလၽွာ႔ခ်ေနသည္ကို ေတြ႕ရၿပီး လာမည့္ႏွစ္တြင္ အဆင့္တက္လာဖြယ္ရွိသည္ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံကုန္သည္မ်ားႏွင့္ စက္မႈလက္မႈလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္းခ်ဳပ္ဒုတိယဥကၠ႒ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ေလးက ေမၽွာ္လင့္လ်က္ရွိသည္။

အဆင့္သတ္မွတ္ရန္ စစ္ေဆးသည့္အခ်ိန္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ မၿပီးျပတ္ေသးသည့္ ေျဖေလၽွာ႔မႈမ်ားရွိသျဖင့္ ယခင္ေဒတာအခ်က္အလက္မ်ားအေပၚ မူတည္အကဲျဖတ္သျဖင့္ ရလဒ္မတိုးတက္ျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ၎က ယူဆသည္။

“ဒီႏွစ္က ထူးျခားမႈျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ဘူး။ ေနာင္ႏွစ္မွာ ထူးျခားမႈျဖစ္လာမယ္လို႔ ထင္တယ္။ သူတို႔ စစ္တဲ့အခ်ိန္မွာ မၿပီးေသးတာေတြ ရွိေတာ့ေလ”ဟု ၎က ေမၽွာ္မွန္းသည္။

စီးပြားေရးလုပ္ကိုင္ရ လြယ္ကူမႈ အဆင့္တက္ရန္၊ ေျမျပင္လက္ေတြ႕လုပ္ငန္းမ်ားေခ်ာေမြ႕ရန္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္မွ စတင္၍ ကမၻာ့ဘဏ္မွ ကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ေနေၾကာင္း စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနလက္ေထာက္အၿမဲတမ္းအတြင္းဝန္ ဦးခင္ေမာင္လြင္က ေျပာၾကားသည္။

ကမၻာ့ဘဏ္သည္ စီးပြားေရးလုပ္ကိုင္ရလြယ္ကူမႈ သတ္မွတ္ခ်က္အစီရင္ခံစာကို ၂၀၀၃ ခုႏွစ္မွစတင္၍ ႏွစ္စဥ္ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္ကို သမၼတေဟာင္းဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္က ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အဆင့္ ၁၈၂ ျဖစ္သည္။ အဆင့္တက္ရန္ အကူအညီေပးမည့္အဖြဲ႕လည္း မရွိခဲ့ေပ။

ယခုႏွစ္မွသာ ကမာၻ႔ဘဏ္မွ Doing Business Mission အဖြဲ႕က စတင္အကူအညီေပးကာ Doing Business တြင္ အဆင့္တက္ေရး အဆိုပါ အဖြဲ႕ႏွင့္ ႏွစ္ပတ္တစ္ႀကိမ္ေဆြးေႏြးလ်က္ရွိသည္ဟု စီးပြားေရးႏွင့္ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနလက္ေထာက္အၿမဲတမ္းအတြင္းဝန္ ဦးခင္ေမာင္လြင္က ဆိုသည္။

“ဒီလိုကူညီတဲ့အတြက္ ဒီအဆင့္သတ္မွတ္မႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဆန္းစစ္ခ်က္ေတြ၊ ပါဝင္တဲ့အခ်က္ေတြကို ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သိလာတယ္။ လုပ္ရမယ့္လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို ဆက္တိုက္လုပ္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ၎က ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံကဲ့သို႔ပင္ အျခားႏိုင္ငံမ်ားကလည္း Doing Business အဆင့္တက္ေရး ေဆာင္႐ြက္ေနသျဖင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္ရသည့္သေဘာလည္း ရွိသည္။

ဤသို႔ဆိုလၽွင္ ယင္းအဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္ျမင့္ရန္ အဘယ့္ေၾကာင့္ လိုအပ္သနည္း။

အဓိကမွာႏိုင္ငံတကာရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ လုပ္ငန္းမ်ားကို ဆြဲေဆာင္ရန္ျဖစ္သည္။ အဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္ျမင့္လၽွင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံရန္ ယုံၾကည္မႈရွိသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကာလတြင္ ျမန္မာ့အခ်က္အလက္မ်ားမွာ ကမၻာ့ဘဏ္ႏွင့္  ADB ကဲ့သို႔ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားတြင္ မရွိ၊ ထို႔ေၾကာင့္ အဆိုပါအဖြဲ႕မ်ားက အကဲမျဖတ္ႏိုင္။ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ား၏ ျပည္ပရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမွာလည္း မဝင္ေရာက္ေပ။

တစ္နည္းအားျဖင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား ဆြဲေဆာင္သည့္ အၫႊန္းကိန္းတစ္ခုဟု ဆိုႏိုင္ေၾကာင္း လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ဆိုသည္။

သို႔ေသာ္ Doing Business  တြင္ အဆင့္နိမ့္သည္ကို သေဘာက်ေသာ ျပည္တြင္းလုပ္ငန္းရွင္မ်ားလည္း ရွိေၾကာင္း ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္းေလးက ဆိုသည္။ ဤအခ်က္သည္ ထူးျခားခ်က္ျဖစ္သည္။

စီပြားေရးလုပ္ကိုင္ရလြယ္ကူမႈ အဆင့္နိမ့္လၽွင္ ႏိုင္ငံျခားလုပ္ငန္းမ်ားကို မဆြဲေဆာင္ႏိုင္ေပ။ ႏိုင္ငံျခားလုပ္ငန္းမ်ား မဝင္လာလၽွင္ ျပည္တြင္း၌ ေအာင္ျမင္ေနေသာ လုပ္ငန္းမ်ားသည္ ၿပိဳင္ဘက္မရွိဘဲ လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ႏိုင္သည္။ ဆိုရလၽွင္ ျပည္တြင္းလုပ္ငန္းရွင္အခ်ိဳ႕က ေဈးကြက္ကို လက္ဝါးႀကီးအုပ္ခ်င္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္လည္း တိုင္းျပည္ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ရန္မူ ျပည္ပရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား စီးဝင္ရန္လိုေၾကာင္း ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ေလးက ဆိုသည္။

မည္သို႔ဆိုေစ အဆိုပါ အဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားသည္ စာ႐ြက္ေပၚတြင္သာ တည္ရွိေနျခင္း မဟုတ္ေပ။ လက္ေတြ႕လုပ္ငန္း ေဆာင္႐ြက္ရာတြင္ လြယ္ကူေခ်ာေမြ႕ရန္ ရည္႐ြယ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ယင္း အဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္သည္ စီးပြားေရးက႑တိုးတက္ရန္ အေရးပါသည့္အခ်က္တစ္ခ်က္ ျဖစ္သည္။

၂၀၁၉ ခုႏွစ္တြင္မူ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ကမာၻတြင္ နိမ့္ပါးသည့္အဆင့္ သတ္မွတ္ခ်က္ျဖင့္ စခန္းသြားရဦးမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ယခင္ႏွစ္ ေအာက္အဆင့္ မက်ျခင္းေၾကာင့္ ဆုတ္ယုတ္သည့္ လကၡဏာမဟုတ္ေၾကာင္း ဦးရဲမင္းဦးက ယခုကဲ့သို႔ဆိုသည္။

“Ranking ၿငိမ္ေနတဲ့သေဘာက ဆုတ္ယုတ္မႈေတာ့ မရွိဘူး။ ပိုဆိုးလာတယ္လို႔ ေျပာေနတာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါကို ျမင္ရတာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ဒီထက္ပိုေကာင္းေအာင္ေတာ့ လုပ္သင့္တာေပါ့”

ႏုိင္လင္းေအာင္

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *