ကင္ဆာသားေကာင္မ်ား

ကိုလိုနီေခတ္လက္ရာ ရန္ကုန္ေဆး႐ုံႀကီး၏ အေနာက္ဘက္တြင္ လူနာေဆာင္တစ္ခု ရွိပါသည္။ ဤအေဆာင္ရွိ လူနာမ်ားသည္ ကမာၻေပၚရွိ ေၾကာက္မက္ဖြယ္ ေရာဂါတစ္မ်ိဳးႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရလ်က္ရွိသည္။

ထိုအေဆာင္ကို ကင္ဆာလူနာေဆာင္ဟု ေခၚသည္။ ကင္ဆာလူနာေဆာင္ထဲကို ဝင္လိုက္ပါက အျခားလူနာမ်ားႏွင့္ မတူသည္ကို ဦးစြာေတြ႕ျမင္ရမည္။

လူနာခုတင္မ်ားက ေက်ာခ်င္းကပ္လ်က္ ရွိသည္။ လူနာေဆာင္တြင္ ေလၽွာက္လမ္း မရွိေပ။ ခုတင္ မရသည့္ လူနာမ်ားက သစ္သားခုံတန္းရွည္ႏွစ္ခုကို ဆက္၍ ေလၽွာက္လမ္းအလယ္တြင္ ေနၾကရသည္။

ကင္ဆာဆဲလ္မ်ား၏ ႏွိပ္စက္ကလူျပဳမႈေၾကာင့္ ဤအေဆာင္ရွိ လူနာမ်ားမွာ ပိန္ခ်ဳံးလ်က္ရွိသည့္အျပင္  အသားအေရမွာလည္း မြဲေျခာက္လ်က္ရွိသည္။ အခ်ိဳ႕မွာ ေရာဂါေၾကာင့္ ဆံပင္မ်ားကၽြတ္ကုန္ရာ ဦးျပည္းေျပာင္ေျပာင္ျဖင့္ ရွိေနေတာ့၏။

ကင္ဆာသည္ အမ်ိဳးအစားမ်ားျပားသကဲ့သို႔ပင္ ျဖစ္ပြားရသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားကလည္း အမ်ိဳးစုံလွေတာ့သည္။ ပ်ိဳ၊ အို၊ က်ား၊ မ အသက္အ႐ြယ္စုံ ျဖစ္ႏိုင္သည္ျဖစ္ရာ လူတိုင္းကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္ေလသည္။

 

လူနာ ၁

ကင္ဆာလူနာေဆာင္၏ ဘယ္ဘက္ျခမ္းအခန္းေထာင့္တြင္ ကတုံးဆံပင္ျဖင့္ အမ်ိဳးသားတစ္ဦးက ခုတင္ေပၚတြင္ ထိုင္လ်က္ရွိသည္။ ခႏၶာကိုယ္ပိန္ပိန္ပါးပါး၊ အသားအရည္က ၫိုမည္းမည္း။ ခံတြင္း ကင္ဆာေရာဂါသည္ ဦးေက်ာ္ဆန္းႏိုင္၏ ေလးေထာင့္က်က်မ်က္ႏွာတြင္ အၿပဳံးတစ္ဝက္၊ နာက်င္မႈတစ္ဝက္ ေရာစြက္လ်က္ရွိသည္။

အသက္ ၄၃ ႏွစ္အ႐ြယ္ ဦးေက်ာ္ဆန္းႏိုင္မွာ လယ္သမားျဖစ္ၿပီး ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး သုံးခြၿမိဳသား ျဖစ္သည္။ သမီးသုံးေယာက္အေဖ သူက လူပ်ိဳေပါက္အ႐ြယ္ကတည္းကပင္ ေဆးလိပ္ႏွင့္ ကြမ္းယာကို ႏွစ္ၿခိဳက္စြာစားသုံးလာသူျဖစ္သည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလပိုင္းတြင္ ဦးေက်ာ္ဆန္းႏိုင္၏ ပါးစပ္အတြင္းရွိ လၽွာခင္တြင္ အဖုတစ္ခု စတင္ထြက္ေပၚလာသည္။ ထိုအဖုက မည္သည့္အဖုမွန္း မသိ။ ကြမ္းစားေဆးငုံလၽွင္ သက္သာသည္ဟု ဆိုကာ ငုံေလ့ရွိသည္။ သို႔ေသာ္လည္း အဖုမွာ တျဖည္းျဖည္း ပိုမိုႀကီးထြား လာသည္။

“ေနာက္က်ေတာ့ ငုံရင္းနဲ႔ နတ္ေတာ္၊ ျပာသို (ဒီဇင္ဘာ) ေလာက္က်ေတာ့ အာသီးထက္မွာ လက္သန္း(လုံးပတ္)ေလာက္ရွိတဲ့ အနာဖတ္ေလး ျဖစ္လာတယ္”ဟု ပါးစပ္ကို ခပ္ဟဟဖြင့္ျပရင္း  ဦးေက်ာ္ဆန္းႏိုင္ကဆိုသည္။

“အဲဒါေနာက္က်ေတာ့ စဥ္းစားတာ ဒီအနာပုံက စီးကရက္ဘူးထဲက အနာပုံစံ ျဖစ္မလား မသိဘူးေပါ့”

ေဆးလိပ္ဘူးေပၚတြင္ ပါသည့္ အနာပုံစံျဖင့္ တူလာရာမွ ခရမ္းေဆး႐ုံတြင္ စတင္ျပသခဲ့ေၾကာင္း ဦးေက်ာ္ဆန္းႏိုင္၏ ဇနီး ေဒၚခင္ၿပဳံးက ဆိုသည္။ ထို႔ေနာက္တြင္ ခရမ္းေဆး႐ုံက ရန္ကုန္ေဆး႐ုံႀကီးသို႔ လႊဲလိုက္ၿပီးေနာက္ သြားႏွင့္ခံတြင္းဌာနတြင္ ျပသရာ အသားစကို ဓာတ္ခြဲစစ္ေဆးၿပီးေနာက္ပိုင္း ကင္ဆာဟု သိရေသာေၾကာင့္ ယခုအခါ ေဆးကုသမႈခံယူေနရျခင္းျဖစ္သည္။

“ကင္ဆာဆိုရင္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ကို ေၾကာက္တာ။ အေမကလည္း ႏို႔ကင္ဆာနဲ႔ ဆုံးသြားတာေလ။ ႐ုတ္တရက္ ခံစားလိုက္ရတာေပါ့။ ဒီေရာဂါက ရင့္ရင္ေတာ့ မရဘူး။ ႏုရင္ေတာ့ ေပ်ာက္တယ္”ဟု ေဒၚခင္ၿပဳံးက ဆိုသည္။

အသားစ စစ္ၾကည့္ၿပီးေနာက္ပိုင္းတြင္ ခံတြင္းကင္ဆာအဆင့္သုံးဟု အေျဖထြက္လာသည္။ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလေလာက္ကစကာ ကင္ဆာေဆးကို ၁၅ ရက္တစ္ႀကိမ္သြင္းရေၾကာင္း ၎က ဆိုသည္။

“(အဆင့္) ေျခာက္ေလာက္ဆိုရင္ခက္တယ္လို႔ ဆရာဝန္က ေျပာတာပဲ”ဟု ၎က ဆိုသည္။

ေဆးသြင္းရမႈေၾကာင့္ အသားအရည္မည္းေျခာက္လာျခင္း၊ ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္းမ်ားလည္း ျဖစ္ေပၚၿပီး ေဆးသြင္းၿပီး ေနာက္ပိုင္းႏွစ္ရက္ခန္႔မွာ ထမင္းစားပ်က္သြားေၾကာင္း လူနာရွင္ေဒၚခင္ၿပဳံးက ဆိုသည္။

ဦးေက်ာ္ဆန္းႏိုင္သည္ လူပ်ိဳေပါက္အ႐ြယ္ ၁၈ ႏွစ္မွစကာ ေဆးလိပ္ေသာက္သည္။ ကြမ္းယာ စားသည္။ ထို႔အျပင္ အရက္လည္း မလြတ္ေပ။ ေဆးေပါ့လိပ္တစ္လိပ္ ေျခာက္လိပ္ပါ ၂၅ ထုပ္ကို ၁၅ ရက္သာ ေသာက္ေၾကာင္း ေဒၚခင္ၿပဳံးက ဆိုသည္။

“ေဆးလိပ္ေသာက္သလား မေမးနဲ႔။ ႐ြာမွာဆိုေတာ့ ဒီလိုပဲ။  ကြမ္းဝါး၊ ေဆးလိပ္ေသာက္နဲ႔ အလုပ္လုပ္ၾကတာ” ဟု ၎က ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

ေရာဂါျဖစ္လာခ်ိန္တြင္ အိမ္ေမြးတိရစၧာန္ ဝက္၊ ႏြားမ်ားကို အကုန္ေရာင္းၿပီး ေဆးကုရၿပီး က်န္ရွိေနသည့္ လယ္ေလးဧကႏွင့္ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဒၚခင္ၿပဳံးက ဆိုသည္။

“အခုကေတာ့ ပိုက္ဆံက ေတာမွာ ေခ်ငွားေပါ့။ အတိုးနဲ႔ေပါ့။ ေႏြက်ေတာ့ ပဲေပၚစပါးေပၚေတာ့ ျပန္ဆပ္ေပါ့။ ဒီလိုပဲ လုပ္ရတာပဲ”ဟု ၎က ဆိုသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဦးေက်ာ္ဆန္းႏိုင္ကဲ့သို႔ ခံတြင္းကင္ဆာခံစားေနရသူမွာ အ႐ြယ္ေရာက္ၿပီးသူ စုစုေပါင္း၏ ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ရွိသည္။ ေဆးလိပ္ႏွင့္ ေဆး႐ြက္ႀကီးေၾကာင့္ ႏွစ္စဥ္ေသဆုံးသူ ေျခာက္ေသာင္းေက်ာ္ ရွိေနသည္။

ယင္းအျပင္ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ ကြမ္းႏွင့္ေဆး႐ြက္ႀကီးငုံျခင္း၊ အရက္ေသာက္ျခင္း၊  ခံတြင္းသန္႔ရွင္းမႈ မရွိျခင္း၊  ဗီတာမင္ A ႏွင့္ C ခ်ိဳ႕တဲ့မႈေၾကာင့္ ခံတြင္းကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနက ေၾကညာထားသည္။

လူနာ ၂

ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီး ပန္းတေနာ္ၿမိဳ႕နယ္ အကြီ႐ြာတြင္ အသက္ ၄၃ ႏွစ္ အ႐ြယ္ရွိ ဦးစိုးသိန္းသည္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလဆန္းပိုင္းမွစ၍ ဝမ္းဗိုက္ေအာင့္သည့္ ေဝဒနာကို ခံစားေနရသည္။ သို႔ေသာ္လည္း က်န္းမာေရးကို ဂ႐ုမစိုက္အားဘဲ ဝမ္းေရးအတြက္သာ လုံးပမ္းေနခဲ့သည္။

ဦးစိုးသိန္းတြင္ မည္သည့္ ေရာဂါျဖစ္မွန္း အေျဖရွာမရ၍ ေဆး႐ုံသုံး႐ုံတြင္ ေဆးကုသမႈခံခဲ့ရသည္။ ေရအိမ္သြားမရေသာေၾကာင့္ လိပ္ေခါင္းေရာဂါဟု ထင္ကာ ဆယ္ရက္စာ ေဆးႏွစ္သိန္းဖိုး ဝယ္ခဲ့ရေၾကာင္း  ဦးစိုးသိန္း၏ အမ်ိဳးသမီး ျဖစ္သူ မမိငယ္က ဆိုသည္။ သို႔ေသာ္လည္း မသက္သာေသာေၾကာင့္ ရန္ကုန္သို႔ ေရာက္ရွိလာခဲ့သည္။ အေျဖကို ရွာမေတြ႕သည့္နည္းတူ ဝမ္းဗိုက္နာက်င္မႈကလည္း သက္သာျခင္း မရွိေပ။ ေနာက္ဆုံးတြင္ ရန္ကုန္ေဆး႐ုံႀကီး ငါးထပ္ေဆာင္သို႔ ေရာက္ရွိလာသည္။

“အေရးေပၚပုံစံမ်ိဳးနဲ႔ ဗိုက္ေဖာက္ၿပီး အရည္ယူတာ။ ေနာက္ဆုံးေဘးေဖာက္လိုက္ၿပီး အဲဒီအရည္ကို စစ္ေဆးလိုက္ေတာ့ သိတာ” ဟု အူမႀကီးကင္ဆာေရာဂါ ေဝဒနာခံစားနရသူ ေယာက္်ားအေၾကာင္းကို မိန္းမျဖစ္သူ မမိငယ္ ေျပာျပေနျခင္းပင္။

အူမႀကီးကင္ဆာအဆင့္တစ္ ခံစားေနရသူ ဦးစိုးသိန္းမွာ ကင္ဆာေဆးသြင္းထားသည့္ အရွိန္ေၾကာင့္ ေမာပန္းေနကာ ခုံတန္းရွည္ေပၚတြင္ သင္ျဖဴးဖ်ာခင္းကာ ေခြေခြေလးလွဲေနရသည္။

ဦးစိုးသိန္းခံစားရသည့္ အူမႀကီးကင္ဆာမွာ အရက္ေသာက္သုံးျခင္းေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္သကဲ့သို႔ပင္ အစားအေသာက္မ်ားေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း  ေ႐ႊေရာင္ႏွင္းဆီကင္ဆာေဖာင္ေဒးရွင္ အတြင္းေရးမႉးေဒါက္တာမိုးေအာင္ေက်ာ္ႏိုင္က ဆိုသည္။

အကင္မ်ား၊ ဝက္အူေခ်ာင္းမ်ား၊ ယိုးဒယားအကင္မ်ားကဲ့သို႔ တာရွည္ခံ ထားရသည့္ စားေသာက္ကုန္မ်ားမွာ က်န္းမာေရးအတြက္ မသင့္ေလ်ာ္ဘဲ အူမႀကီးကင္ဆာ ျဖစ္ပြားႏိုင္ေၾကာင္း ၎က ဆိုသည္။

ရန္ကုန္ျပည္သူ႕ေဆး႐ုံႀကီး ကင္ဆာေရာဂါေဆးပညာဌာန မွတ္တမ္းမ်ားအရဆိုလၽွင္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္အတြင္း ေဆး႐ုံသို႔ လာျပသည့္ အမ်ိဳးသားမ်ား၏ ၁၈ ဒသမ ၆၄ ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ အူမႀကီးကင္ဆာ ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိသည္။

လူနာ ၃

အင္းစိန္ၿမိဳ႕နယ္ေန ကား၀ရိန္ေဆာ္သည့္လုပ္ငန္းကို လုပ္ကိုင္သူ ကိုရန္ႏိုင္လြင္သည္ ေဆးလိပ္ မေသာက္၊ အရက္မေသာက္ေသာ္လည္း ကြမ္းယာကို စြဲစြဲၿမဲၿမဲ စားသည္။ မိသားစုကို လုပ္ကိုင္ေကၽြးေမြးေနသည့္ အသက္ ၂၀ အ႐ြယ္ ကိုရန္ႏိုင္လြင္ထံ ကံၾကမၼာဆိုးတစ္ခု တစ္ေန႔တြင္ ဝင္ေရာက္လာသည္။

သားျဖစ္သူမွာ အသည္းကင္ဆာအဆင့္ေလးကို ခံစားေနရေၾကာင္း မိခင္ျဖစ္သူ ေဒၚသီသီခင္က သားျဖစ္သူမၾကားေစရန္ အသံတိုးတိုးျဖင့္ The Voice Journal သို႔ ေျပာျပသည္။

“ကင္ဆာျဖစ္မွန္း တစ္ႏွစ္ေလာက္မွာ သိတယ္။ သိသိခ်င္းကုတာပါ ကၽြန္မလည္း။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကေပါ့” ဟု ၎က ဆိုသည္။

ယခုအခါ ကိုရန္ႏိုင္လြင္သည္ ရန္ကုန္ေဆး႐ုံႀကီး ကင္ဆာလူနာေဆာင္ ေျမညီထပ္တြင္ လူနာခုတင္အလြတ္မရွိ၍ ခုံတန္းလ်ားေပၚတြင္ လဲေလ်ာင္းေနရသည္။ မ်က္ကြင္းမ်ားက ခ်ိဳင့္ခြက္ပမာ ျဖစ္ေနကာ မ်က္လုံးမ်ားက အျပင္သို႔ ျပဳးထြက္ေနသည္။

လက္ရွိျဖစ္ရသည့္ အသည္းကင္ဆာမွာ ကား၀ရိန္ေဆာ္ရာမွ ထြက္ရွိသည့္ အမႈန္အမြားမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္သည္ဟု ဆရာဝန္မ်ားေကာက္ခ်က္ခ်ထားေၾကာင္း ေဒၚသီသီခိုင္က ဆိုသည္။

အသည္းကင္ဆာ အဆင့္ေလး ေဝဒနာခံစားေနသည့္ သားျဖစ္သူကို ေစာင့္ေရွာက္ေနသည့္ မိခင္မွာလည္း ကြမ္းတစ္ဝါးဝါးျဖင့္ပင္ ရွိေနၿပီး သားျဖစ္သူ ကိုရန္ႏိုင္လြင္မွာ ကင္ဆာေဆး ၁၂ ႀကိမ္ သြင္းထားၿပီးျဖစ္သည္။ ဝန္ထမ္းမိသားစုျဖစ္သည့္အတြက္ ေဆးဖိုးအျပည့္မတတ္ႏိုင္၍ ေဆး႐ုံက စရိတ္မၽွေပးသည္။

ေဒၚသီသီခိုင္ကမူ သားျဖစ္သူအတြက္ ရတက္မေအး။ ဤသို႔ေသာ အျဖစ္ျဖင့္ ႀကဳံေတြ႕ရသည့္ သားသမီးအတြက္ အဘယ္သို႔ေသာ မိဘက ရတက္ေအးပါမည္နည္း။ သို႔ေသာ္ ကင္ဆာသည္ကား လူမေ႐ြး။

“ဒီသားေလးတစ္ေယာက္ထဲ ရွိတာ။ သားအလိမၼာဆုံးေလး။ မေအကို ရွာေကၽြးေနတာ”

အသည္းကင္ဆာမွာ အရက္ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။ အသည္းေျခာက္ရာမွ အသည္းကင္ဆာ ျဖစ္သြားျခင္း ျဖစ္သည္။ထို႔ျပင္ ကူးစက္လြယ္သည့္ အသည္းေရာင္ အသားဝါဘီပိုး၊ စီပိုး၊ အသည္းအဆီဖုံးျခင္း အသည္းေရာင္ျခင္းႏွင့္ အသည္းေျခာက္ျခင္းတို႔မွတစ္ဆင့္ အသည္းကင္ဆာ ျဖစ္ပြားႏိုင္သည္။

ထို႔ျပင္ င႐ုတ္သီးေျခာက္တြင္ ေတြ႕ရသည့္ မႈိမ်ားကလည္း ကင္ဆာကို ျဖစ္ေစႏိုင္ျပန္သည္။ အသည္းကင္ဆာမွာ အမ်ိဳးသားမ်ားတြင္ အမ်ားဆုံးျဖစ္ပြားကာ ေသဆုံးမႈအမ်ားဆုံးလည္း ျဖစ္သည္။

လူနာ ၄

လြန္ခဲ့သည့္ဆယ္ႏွစ္ကမူ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာသည္ ကမာၻေပၚတြင္ အျဖစ္အမ်ားဆုံးေရာဂါ ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ႏိုင္ၿပီးေနာက္ အဆင့္က်သြားသည္။ ယင္းေနရာသို႔ အစားထိုးဝင္သည္က ရင္သားကင္ဆာျဖစ္သည္။ ယခုအခါ ကမာၻတြင္လည္း ရင္သားကင္ဆာက အျဖစ္အမ်ားဆုံး ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားသည့္ ကင္ဆာမ်ားအနက္ အျဖစ္အမ်ားဆုံး ျဖစ္သည္။ ရင္သားကင္ဆာေၾကာင့္ ေဆးႏွစ္ခါျပန္သြင္းရသူပင္ ရွိသည္။

ေဒၚေအးေအးသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ ေျခာက္ႏွစ္ကတည္းက ရင္သားကင္ဆာေဝဒနာကို ခံစားခဲ့ရသူ တစ္ေယာက္ျဖစ္သည္။ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္သူ သူငယ္ခ်င္းထံ  ေဆး႐ုံသြားေမးရာမွ သူမထံတြင္လည္း အႀကိတ္ရွိကာ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ပြားေၾကာင္း သိရွိခဲ့ရျခင္းျဖစ္သည္။ 

ထို႔ေၾကာင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ မဟာဗႏၵဳလလမ္းရွိ မြတ္ဆလင္ေဆး႐ုံတြင္ ေဆးစစ္မႈ ခံယူခဲ့သည္။ ေသြးစစ္ျခင္း၊ ဓာတ္မွန္႐ိုက္ျခင္းမ်ားျပဳလုပ္ကာ အသားစကို စစ္ေဆးၿပီးေနာက္ပိုင္းတြင္ ရင္သား ကင္ဆာ အဆင့္ႏွစ္ ျဖစ္ေနသည္ကို ေတြ႕ရေၾကာင္း ၎က ဆိုသည္။

“အဲဒါကို ျဖတ္ရမယ္ဆိုေတာ့ မြတ္ဆလင္ေဆး႐ုံမွာပဲ ျဖတ္တယ္။ ျဖတ္ၿပီး ေဆးစစ္ေတာ့ အဆင့္က သုည ျဖစ္သြားတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီေဆး႐ုံႀကီး (ရန္ကုန္ ေဆး႐ုံႀကီး) ကို လႊဲလိုက္တယ္”ဟု ေဒၚေအးေအးက ဆိုသည္။

ထိုအခ်ိန္က ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ျဖစ္သည္။ ယင္းကာလအတြင္း ေဆးေျခာက္ႀကိမ္ သြင္းရသည္။ ကင္ဆာေဆးသြင္းၿပီးေနာက္  ငါးႏွစ္ေဆး ဆက္လက္ေသာက္ရမည္ကို မေသာက္ျဖစ္လိုက္ေၾကာင္း ၎က ဆိုသည္။

“ကိုယ္ကလည္း မုဆိုးမဆိုေတာ့ အဆင္မေျပေတာ့ မေသာက္လိုက္ဘူး။ သူက ငါးလုံးတစ္ကတ္ကို ရွစ္ေထာင္ေက်ာ္က်တယ္။ တစ္ေန႔တစ္လုံးေသာက္ ရတာေပါ့။ ေဆးသြင္းၿပီးရင္ ေသာက္ခိုင္းတာ မေသာက္ျဖစ္လိုက္ဘူး” ဟု ေဒၚေအးေအးက ဆိုသည္။

ယင္းေနာက္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ရင္သားကင္ဆာျပန္ျဖစ္၍ ေဆးေျခာက္ႀကိမ္ျပန္သြင္းရေၾကာင္း ၎က ဆိုသည္။

ကင္ေရာဂါခံစားရသူမ်ားအေနႏွင့္ ေဆးသြင္းရန္ပ်က္ျခင္း၊ ေဆးေသာက္ရန္ ပ်က္ျခင္းမ်ား လုံး၀ မျဖစ္သင့္ေၾကာင္း၊ ယင္းေၾကာင့္ ကင္ဆာဆဲလ္မ်ားက ေဆးယဥ္သြားႏိုင္ေၾကာင္း ေ႐ႊေရာင္ႏွင္းဆီ ကင္ဆာေဖာင္ေဒးရွင္းမွ ေဒါက္တာမိုးေအာင္ေက်ာ္ႏိုင္က ဆိုသည္။

“ကင္ဆာဆဲလ္ေတြကလည္း ပိုးနဲ႔ ပိုးသတ္ေဆးေတြလိုပဲ။ သူတို႔မွာလည္း ေဆးယဥ္တယ္ဆိုတာ ရွိတယ္။ ေပးေနက် ေဆးနဲ႔ ဒီကင္ဆာဆဲလ္ထဲကို သတ္ထားတဲ့အခ်ိန္မွာ ေျခာက္ႀကိမ္ဆို ေျခာက္ႀကိမ္ လုပ္မွေကာင္းတယ္” ဟု ၎က သတိေပးေျပာၾကားသည္။

ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ပြားႏိုင္ေျခအမ်ားဆုံးရွိသူမ်ားမွာ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ျဖစ္သည္။ အမ်ိဳးသမီးဟု ဆိုရာတြင္ ကေလးရွိၿပီး မိခင္ႏို႔မတိုက္ေကၽြးသူမ်ား ႏွင့္ အသက္ ၃၅ ႏွစ္အထက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအျပင္ အိမ္ေထာင္မရွိ အမ်ိဳးသမီးမ်ားလည္း ျဖစ္ပြားႏိုင္ေျခရွိေၾကာင္း က်န္မာေရးဝန္ႀကီးဌာနက သတိေပးခ်က္မ်ား ထုတ္ျပန္ထားသည္။

“အိမ္ေထာင္က်ၿပီး ကေလးမေမြးသူေတြ၊ ကေလးေမြးၿပီး ႏို႔မတိုက္သူေတြ ရင္သားက သူ႕အလုပ္ သူမလုပ္ရင္ ကင္ဆာျဖစ္တာပဲ။ ႏို႔တိုက္ၿပီးေတာ့ ရင္သားကင္ဆာ ျဖစ္ေနတဲ့သူလည္း ရွိတာပဲ”ဟု ေဒါက္တာမိုးေအာင္ေက်ာ္ႏိုင္က ဆိုသည္။

အေရးအႀကီးဆုံးအခ်က္မွာ အသက္ ၂၅ မွ ၉၀ အထိ အမ်ိဳးသမီးအားလုံးတြင္ ရင္သားကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိသည္။ ကာကြယ္၍ မရသျဖင့္ ေရာဂါအေၾကာင္း ျမန္ျမန္သိရွိရန္ လိုအပ္လွေၾကာင္း၊ ရင္သားကို လစဥ္စမ္းသပ္စစ္ေဆးသင့္ေၾကာင္း ၎က ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

သို႔ေသာ္လည္း ေဆာလ်င္စြာ သိရွိရသည့္ ရင္သားကင္ဆာအဆင့္ (၁) ကို ကုသပါက ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ေၾကာင္း ၎က ဆိုသည္။

ရန္ကုန္ျပည္သူ႕ေဆး႐ုံႀကီး ကင္ဆာေရာဂါေဆးပညာဌာနသို႔ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ လာေရာက္ျပသသည့္ အမ်ိဳးသမီးလူနာစာရင္း၏ ၃၅ ဒသမ ၄၈ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ ရင္သားကင္ဆာကို ခံစားေနရသည္။

လူနာ ၅

ကမာၻေက်ာ္ APPLE အမွတ္တံဆိပ္လုပ္ငန္းမွ အလုပ္အမႈေဆာင္အရာရွိခ်ဳပ္ စတိဗ္ေဂ်ာ့၊ ျမန္မာေက်ာ္ ေတးသံရွင္ ခိုင္ထူးတို႔၏ အသက္ဝိဉာဥ္ကို ႏုတ္ယူသြားသည့္ ပန္ကရိယကင္ဆာသည္ ရွားပါးသည့္ ကင္ဆာအမ်ိဳးအစား ျဖစ္သည္။

မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး မိတၳီလာခ႐ိုင္ ဝမ္းတြင္းၿမိဳ႕နယ္တြင္ေနထိုင္သူ ကိုေရခဲသည္လည္း ပန္ကရိယကင္ဆာကို ခံစားေနရသူျဖစ္သည္။ ကိုေရခဲမွာ ပန္းရန္ဆရာလည္းျဖစ္၊ ေဈးေရာင္းသူလည္း ျဖစ္သည္။

ေရာဂါရွာေဖြျခင္းကပင္ တစ္လခန္႔ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီး အသားစစစ္ေဆးမွပင္ ကင္ဆာမွန္း သိရွိခဲ့သလို ရွားပါးကင္ဆာအမ်ိဳးအစားျဖစ္ေသာ ပန္ကရိယကင္ဆာ ျဖစ္ေနခဲ့သည္။

“၁၄ႏွစ္သားေလာက္ကတည္းက ကြမ္းစားတယ္၊ ေဆးလိပ္ေသာက္တယ္။ အခုက ႏွစ္ခါခြဲစိတ္ၿပီးလို႔ ေဆးသြင္းေနတာ”ဟု ကိုေရခဲ၏ ဇနီးသည္ မအိအိမိုးက ေျပာၾကားသည္။

အသားမ်ားဝါျခင္း၊ မ်က္လုံးမ်ားဝါျခင္းကို ကိုေရခဲ ခံစားခဲ့ရသည္။ ယခုေတာ့ ကြမ္းယာ၊ ေဆးလိပ္တို႔ကိုလည္း သူစြန္႔လႊတ္ခဲ့ရၿပီျဖစ္သည္။

နာတာရွည္ ပန္ကရိယေရာင္ရမ္းျခင္း၊ မိသားစုမ်ိဳး႐ိုးထဲတြင္ ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားေသာ မ်ိဳး႐ိုးဗီဇရွိျခင္း၊ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ အဝလြန္ျခင္း ဆီးခ်ိဳေရာဂါႏွစ္ၾကာျခင္း၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ မညီၫြတ္ေသာ အစားအစာမ်ား စားသုံးျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ပန္ကရိယကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္သည္။

က်ားလား၊ မလား ၊ ဘာ့ေၾကာင့္လဲ

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အူမႀကီးကင္ဆာ၊ ရင္သားကင္ဆာ၊ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ၊ အဆုတ္ကင္ဆာ၊ အသည္းကင္ဆာ၊ ခံတြင္းကင္ဆာ၊ ေက်ာက္ကပ္ကင္ဆာ ႏွင့္ အစာအိမ္ကင္ဆာဟူ၍ အျဖစ္အမ်ားဆုံး ကင္ဆာေရာဂါရွစ္မ်ိဳးရွိသည္။

“အူမႀကီးကင္ဆာက အခု(ျဖစ္ပြားႏႈန္း)တက္လာတယ္”ဟု ေဒါက္တာ မိုးေအာင္ေက်ာ္ႏိုင္က ဆိုသည္။

အဆိုပါကင္ဆာေရာဂါမ်ားအနက္ အမ်ိဳးသားမ်ားတြင္ အျဖစ္အမ်ားဆုံးမွာ အဆုတ္ကင္ဆာ၊ အူမႀကီးကင္ဆာႏွင့္ အသည္းကင္ဆာတို႔ျဖစ္ၿပီး အေၾကာင္းရင္းမွာ ေဆးလိပ္ႏွင့္ အရက္ေၾကာင့္ အဓိကျဖစ္ပြားရျခင္းျဖစ္သည္။

အမ်ိဳးသမီးတို႔တြင္ အျဖစ္အမ်ားဆုံးကင္ဆာမွာ ရင္သားကင္ဆာ၊ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာႏွင့္  အဆုတ္ကင္ဆာတို႔ျဖစ္ၿပီး အစားအေသာက္ပုံစံမမွန္ျခင္း၊ အဝလြန္ျခင္းႏွင့္ အရက္ေသာက္သုံးျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားရျခင္းျဖစ္သည္။

လူ၏ခႏၶာကိုယ္တစ္ခုလုံးတြင္ ကင္ဆာျဖစ္ပြားႏိုင္ေျခရွိၿပီး ကင္ဆာအမ်ိဳးအစားေပါင္း တစ္ရာေက်ာ္ ရွိသည္။ ကင္ဆာဆဲလ္က ပ်ံႏွံ႔မႈအျမန္ဆုံး ကိုယ္တြင္း အဂၤါမ်ားက အဆုတ္၊ အသည္း၊ အ႐ိုး၊ ဦးေႏွာက္တို႔ျဖစ္သည္။

ကင္ဆာျဖစ္ပြားရသည့္ အဓိကႏွစ္ခ်က္ရွိၿပီး ပထမအခ်က္မွာ မ်ိဳး႐ိုးဗီဇႏွင့္ဆိုင္ၿပီး ဒုတိယအခ်က္မွာ အေနအထိုင္၊ အစားအေသာက္ပုံစံမမွန္ေသာေၾကာင့္ ဟု ေဒါက္တာမိုးေအာင္ေက်ာ္ႏိုင္က ဆိုသည္။

“အဲဒီႏွစ္ခ်က္တိုက္ဆိုင္ရင္ ကင္ဆာျဖစ္တယ္။ ဘယ္ကင္ဆာမဆို အဲဒါနဲ႔ပဲ ေျဖရွင္းရတယ္။ မ်ိဳး႐ိုးဗီဇကေတာ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲလို႔မရဘူး။ အဘိုးမွာ ရွိတယ္။ အေမမွာ ရွိတယ္။ ဘာမွမတတ္ႏိုင္ဘူး။ ဆရာတို႔ လုပ္ေပးႏိုင္တာ ဘာလဲဆိုရင္ ပတ္ဝန္းက်င္က သူ႕ကိုလာၿပီး ထိခိုက္ႏိုင္တဲ့ Risk Factor ေတြကို ေလၽွာ႔ခ်ဖို႔ လုပ္ေပးႏိုင္တယ္”ဟု ၎က ဆက္လက္ေျပာ ၾကားသည္။

အစားအေသာက္ပုံစံမမွန္ျခင္းဟု ဆိုရာတြင္ ေခါက္ဆြဲေျခာက္ထုပ္ကဲ့သို႔ အသင့္စား စားေသာက္ကုန္မ်ားကို စားသုံးမႈမ်ားျခင္း၊ ကိုရီးယားအကင္မ်ား၊ အသားလုံးမ်ား၊ ထပ္ထပ္ခါခါေၾကာ္ ထားသည့္ အေၾကာ္မ်ားကို အလြန္အကၽြံစားသုံးျခင္းတို႔ ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ လူတို႔ အသုံးျပဳသည့္ အပူႏွင့္ထိေတြ႕ေသာ ပလတ္စတစ္အိတ္မ်ား၊ ေဖာ့ဘူးမ်ားတြင္ ထည့္ထားသည့္ အစားအေသာက္မ်ားကလည္း ကင္ဆာကို ဖိတ္ေခၚလ်က္ရွိသည္။

“ဝက္အူေခ်ာင္းလည္း ပါတယ္။ ၾကာရွည္ခံ လုပ္ထားတဲ့ဟာေတြ၊ အကင္ေတြ ဗမာစာဆိုရင္ ၾကပ္တိုက္ထားတဲ့ အစားအေသာက္ေတြ စားရင္လည္း အတူတူပဲ ကင္ဆာျဖစ္တယ္။ ယိုးဒယားကင္ ဆိုတာလည္း ၾကာရွည္ခံသား ျဖစ္တဲ့အတြက္ လုံး၀မေကာင္းပါ” ဟု ၎က ဆိုသည္။

ထို႔ျပင္ စိတ္ပူပင္ေသာကမ်ားသူမ်ားသည္လည္း ကင္ဆာေရာဂါကို သတိထားရမည္ျဖစ္သည္။ စိတ္ေသာကေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္တြင္းမွ ဆဲလ္မ်ားကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေစၿပီး ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း မ်ားေၾကာင္း ၎က ဆိုသည္။

ကင္ဆာေခၽြေသာ လူ႕ဇီဝိန္

ကမာၻတစ္ဝန္းလူေသဆုံးရသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားအနက္ ကင္ဆာက ဒုတိယျဖစ္သည္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္း ကင္ဆာေရာဂါေၾကာင့္ ကမာၻတစ္ဝန္းရွိ လူ ၈ ဒသမ ၈ သန္း ေသဆုံးခဲ့ရသည္။ ယခု ၂၀၁၈ ႏွစ္အတြက္ ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ (WHO) ၏ ခန္႔မွန္းခ်က္အရဆိုလၽွင္ လူ ၉ ဒသမ ၆ သန္း၏ အသက္မ်ားကို ကင္ဆာက ႏုတ္ယူေပလိမ့္မည္။

ကမာၻတစ္ဝန္းရွိ လူေသဆုံးမႈ ေျခာက္ခုအနက္ တစ္ခုမွာ ကင္ဆာေၾကာင့္ဟု ကမာၻ႕က်န္းမာေရးအဖြဲ႕၏ သုေတသနျပဳခ်က္မ်ားက ဆိုသည္။ ဤမၽွ ႀကီးမားေၾကာက္မက္ဖြယ္ရာ ျဖစ္ေသာ ကင္ဆာသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ သူေဌးေရာဂါဟု လူသိမ်ားသည္။ ေရာဂါျဖစ္လၽွင္ ေငြကုန္လြန္းလွသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မတတ္ႏိုင္သူမ်ားအတြက္ ျပည္သူ႕ေဆး႐ုံႏွင့္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈေပးသည့္ အဖြဲ႕မ်ားကိုသာ အားထားေနရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ကင္ဆာေရာဂါေဝဒနာရွင္မ်ားကို ရန္ကုန္ေဆး႐ုံႀကီး၊ မႏၲေလးေဆး႐ုံႀကီးႏွင့္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ရွိ စပ္စံထြန္းေဆး႐ုံတို႔တြင္  ကင္ဆာေဆးသြင္းျခင္း၊ ဓာတ္ကင္ျခင္းတို႔ျဖင့္ အဓိက ကုသေပးလ်က္ရွိသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္တြင္ ကင္ဆာေရာဂါကာကြယ္ေရး၊ ေစာစီးစြာရွာေဖြ ေဖာ္ထုတ္ကုသေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွစကာ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစားဝန္ႀကီးဌာနသည္ ဦးလွထြန္း ကင္ဆာေဖာင္ေဒးရွင္း၊  ေ႐ႊေရာင္ႏွင္းဆီ ကင္ဆာေဖာင္ေဒးရွင္းတို႔ႏွင့္ ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္လ်က္သည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္တြင္ ကင္ဆာေရာဂါ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေရးအတြက္ C Can 2025 စီမံကိန္းတြင္  အဓိကကင္ဆာေလးမ်ိဳး ျဖစ္သည့္ ရင္သား၊ သားအိမ္ေခါင္း၊ အူမႀကီးႏွင့္ ေသြးထဲမွာပါေသာ ေသြး အက်ိတ္ကင္ဆာတို႔ မျဖစ္ေပၚေစရန္ ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ေနေၾကာင္း ေ႐ႊေရာင္ႏွင္းဆီ ကင္ဆာေဖာင္ေဒးရွင္းမွ အေထြေထြအတြင္းေရးမႉး ေဒါက္တာမိုးေအာင္ေက်ာ္ႏိုင္က ဆိုသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ခံတြင္းကင္ဆာ၊ အူမႀကီးကင္ဆာ၊ ရင္သားကင္ဆာတို႔က အျဖစ္အမ်ားဆုံးျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လူဦးေရ ၅၂ သန္းတြင္ ကင္ဆာေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆုံးသူက ေလးသိန္းခြဲေက်ာ္ ရွိေၾကာင္း ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕၏ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရသည္။

ဤမၽွႀကီးမားေၾကာက္မက္ဖြယ္ ေကာင္းေသာ ကင္ဆာကို ကာကြယ္၍ ရပါ၏ေလာ။

ကင္ဆာ ခံတပ္

သုေတသနေဖာ္ထုတ္ခ်က္မ်ားအရ ကင္ဆာေရာဂါမ်ား၏  ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကိုသာ ကာကြယ္၍ရသည္။ အမ်ားစုမွာ ကာကြယ္၍ မရ။ သို႔ေသာ္လည္း အစားအေသာက္၊ အေနအထိုင္မွန္ျခင္းျဖင့္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းကို ေလၽွာ႔ခ်ႏိုင္သည္ဟု က်န္းမာေရးပညာရွင္မ်ားက ဆိုသည္။

ေခတ္သစ္လူေနမႈဘ၀တြင္ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈနည္းလာျခင္းႏွင့္ အသင့္စားအစားအေသာက္မ်ား စားသုံးျခင္းအျပင္ အဝလြန္ျခင္းတို႔သည္ ကင္ဆာကို ဖိတ္ေခၚလ်က္ရွိသည္။ ထိုအမူအက်င့္၊ အေလ့အထႏွင့္ စားသုံးမႈပုံစံကို ျပင္ဆင္ႏိုင္မည္ဆိုလၽွင္ ကင္ဆာအတြက္ ခံတပ္တစ္ခု ေဆာက္လုပ္ၿပီး ျဖစ္ေပမည္။

ေန႔စဥ္စားသုံးသည့္အစားမ်ားတြင္ အာဟာရအုပ္စုသုံးခုျဖစ္သည့္ ခႏၶာကိုယ္ ႀကီးထြားဖြံ႕ၿဖိဳးေစေသာ အစားအစာ၊ ေရာဂါကာကြယ္ေစေသာ အစားအစာႏွင့္ အင္အားျဖစ္ေစေသာ အစားအစာတို႔ကို စားသုံးရန္လိုအပ္ေၾကာင္း က်န္းမာေရး ပညာရွင္တို႔က ဆိုသည္။ ေန႔စဥ္ မိနစ္ ၃၀ ခန္႔ ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္းျပဳလုပ္ျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္ရန္လည္း လိုအပ္သည္။

သို႔ေသာ္လည္း ဤမၽွမၿပီးေသး။ ေဆးလိပ္ႏွင့္ ေဆး႐ြက္ႀကီးကို သုံးစြဲျခင္းႏွင့္ အရက္ေသစာေသာက္စားမႈကို ေရွာင္ႏိုင္ပါကမူ ဒုတိယခံတပ္ တည္ေဆာက္ႏိုင္ၿပီ ျဖစ္သည္။

ေနာက္ဆုံးခံတပ္မွာမူ ပူပင္ေသာကႏွင့္ စိတ္ဖိစီးမႈကို ေလၽွာ႔ခ်ေရးႏွင့္ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာကာကြယ္ေဆးကဲ့သို႔ ကာကြယ္ေဆးမ်ား ထိုးထားျခင္းပင္ျဖစ္ သည္။

ကင္ဆာ မာယာ

ကင္ဆာသည္ မာယာမ်ားသည္။ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ လူအမ်ိဳးမ်ိဳးတြင္ ျဖစ္ႏိုင္သည္။ ေငြကုန္ေၾကးက်မ်ားသည္။ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ႀကီး၏ အဆိုအရ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ကင္ဆာေၾကာင့္ ကုန္က်စရိတ္စုစုေပါင္းက အေမ ရိကန္ ေဒၚလာ ၁ ဒသမ ၁၆ ထရီလီယံ ရွိသည္။ အဆိုပါပမာဏသည္ ထိုင္း၊ မေလးရွားႏွင့္ စင္ကာပူ သုံးႏိုင္ငံေပါင္း GDP ခန္႔ရွိၿပီး ျမန္မာ့ GDP ၏ ၁၆ ဆေက်ာ္ ရွိသည္။

ျမန္မာကမူ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈအနည္းဆုံးေသာ တိုင္းျပည္အျဖစ္မွ တက္လွမ္းရန္ ျပင္ဆင္ခ်ိန္တြင္ ကင္ဆာသည္ ျမန္မာကိုလည္း ေႏွာင့္ယွက္လ်က္ရွိသည္။ WHO ၏ သုေတျပဳခ်က္မ်ားအရ ဝင္ေငြအဆင့္နိမ့္ႏွင့္ ဝင္ေငြအဆင့္ အလယ္အလတ္ရွိေသာ ႏိုင္ငံမ်ားရွိ ကင္ဆာျဖစ္ပြားမႈ စုစုေပါင္း၏ ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ေသဆုံးၾကသည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

လယ္သမားဦးစိုးသိန္း ခံစားေနရေသာ အူမႀကီးကင္ဆာသည္ သူ႕မိသားစု ပိုင္ဆိုင္သည့္ လယ္ရွစ္ဧက သာမက ႐ြာရွိ ကုကၠိဳပင္မ်ားကိုပါ ေရာင္းခ်ေစခဲ့ရၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း သူ႕ဇနီးျဖစ္သူ မမိငယ္က ၫႈိးငယ္စြာ ဆိုသည္။

“ဒီမွာေတာ့ လိုတာေတြ ဘာေတြ ဝယ္ရတာေပါ့။ တစ္ခါတစ္ခါလာျပရင္ တစ္သိန္းခြဲေလာက္ေတာ့ ကုန္တယ္။ ေခ်းငွားရတာေပါ့”

ကင္ဆာက ေငြႀကိဳက္ၿပီး ျမန္မာက ဆင္းရဲရာ အသိကပ္သတိခ်ပ္မွသာ…။      ။


ကင္ဆာ

                                                                                     =============== 

 

ကမာၻ႔ဒုတိယ အေသအေပ်ာက္အမ်ားဆုံး အေၾကာင္းအရင္းျဖစ္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္တြင္ လူဦးေရ ၉.၆ သန္း ေသဆုံးမည္ဟု ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ႀကီးက ခန္႔မွန္းထား။

(ယင္းပမာဏသည္ ကင္ဆာေၾကာင့္ ေန႔စဥ္ လူ ၂၆,၀၀၀ ေက်ာ္ ေသဆုံးျခင္းျဖစ္)။

ကမာၻတစ္ဝန္း ကင္ဆာျဖစ္ပြားသူ ေျခာက္ဦးတြင္ တစ္ဦးေသဆုံး။

ကမာၻေပၚရွိ ဝင္ေငြအဆင့္နိမ့္က်သည့္ ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ဝင္ေငြအလယ္အလတ္ႏိုင္ငံမ်ားရွိ ကင္ဆာျဖစ္ပြားသူ ေသဆုံးသူ သုံးပုံ ႏွစ္ပုံေက်ာ္မွာ ေသဆုံးလ်က္ရွိ။

ကင္ဆာေၾကာင့္ ေသဆုံးသူ သုံးပုံ တစ္ပုံသည္ ေအာက္ပါအေနအထိုင္ အစားအေသာက္မမွန္ျခင္း အခ်က္ငါးခ်က္ေၾကာင့္ ျဖစ္။

–        အဝလြန္ျခင္း။

–        ဟင္းသီးဟင္း႐ြက္စားသုံးမႈနည္းပါးျခင္း။

–        ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈမရွိျခင္း။

–        ေဆးလိပ္ႏွင့္ေဆး႐ြက္ႀကီးသုံးစြဲျခင္း (ယင္းေၾကာင့္ ေသဆုံးသူ ၂၂  ရာခိုင္ႏႈန္းရွိ)။

–        အရက္ေသစာေသာက္စားျခင္း။

–        ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ အမ်ိဳးသားမ်ားတြင္ ခံတြင္းကင္ဆာႏွင့္ အသည္းကင္ဆာ အျဖစ္မ်ားဆုံး။

–        ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ ရင္သားကင္ဆာမွာ အျဖစ္အမ်ားဆုံး။ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာမွာ တတိယအမ်ားဆုံးျဖစ္။


 

ဥမၼာလြင္၊ ေမသက္ဇင္

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *