တ႐ုတ္ႏွင့္ အေမရိကန္အၾကား ဗ်ာမ်ားရမည့္ အာဆီယံႏွင့္ ျမန္မာ

Singapore's Prime Minister Lee Hsien Loong speaks during a press conference at the end of the 33rd Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) summit in Singapore on November 15, 2018. (Photo by Lillian SUWANRUMPHA / AFP)

အာဆီယံ၊ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ားသည္ တ႐ုတ္ႏွင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအင္အားႀကီး ႏွစ္ႏိုင္ငံအနက္ တစ္ႏိုင္ႏိုင္ငံကို ေ႐ြးရမည့္ အခ်ိန္ေရာက္လာႏိုင္သည္ဟု စင္ကာပူဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ လီရွန္လြန္းက စင္ကာပူတြင္ က်င္းပေသာ အာဆီယံထိပ္သီးအစည္းအေဝးပိတ္ခါနီးတြင္ သတိေပးလိုက္သည္။ တ႐ုတ္ႏွင့္  အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအၾကားတင္းမာမႈသည္ ကြန္ျမဴနစ္ဆိုဗီယက္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအၾကား ျဖစ္ပြားေသာ စစ္ေအးဆန္ဆန္အေျခအေနသို႔ ေရာက္လာသည့္အတြက္ စင္ကာပူဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားကို ေျပာၾကားလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။ ‘ေ႐ြးရမည့္အခ်ိန္ မၾကာမီ ေရာက္မလာပါေစႏွင့္’  ဟု ေမၽွာ္လင့္ေၾကာင္းလည္း စင္ကာပူဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က ေျပာသည္။

စင္ကာပူသည္ ၿမိဳ႕သာသာ ကၽြန္းႏိုင္ငံေလးျဖစ္သည့္အတြက္ ႏိုင္ငံႀကီးမ်ားၿပိဳင္ဆိုင္မႈတြင္ မထိခိုက္ေအာင္ ႏိုင္ငံေရး မိုးေလ၀သ၊ စီးပြားေရးမိုးေလ၀သကို အၿမဲနားစြင့္အကဲခတ္ေနသည့္ ႏိုင္ငံျဖစ္သည္။  စင္ကာပူအစိုးရသည္ အေျမာ္အျမင္ရွိေသာ၊ ထက္ျမက္ေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ဖြဲ႕စည္းထားသည္။ စင္ကာပူ စိုးရိမ္လၽွင္  သတိထားၾကည့္သင့္သည္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္  တ႐ုတ္ ဆက္ဆံေရးသည္ လြန္ခဲ့ေသာ တစ္ႏွစ္ ၂ ႏွစ္အထိ ေကာင္းမြန္ေနၿပီး သမၼတေဒၚနယ္ထရမ့္  တက္လာၿပီးသည့္ေနာက္တြင္ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲ စတင္ခဲ့ရာမွ အရွိန္ျပင္းလာသည္။  ခဏႏွင့္ ၿပီးသြားမည္ဟု ကုန္သြယ္ေရး စစ္ပြဲစတင္စတြင္ ထင္မွတ္ခဲ့ၾကေသာ္လည္း မရပ္တန္႔သြားဘဲ အရွိန္ပိုျပင္းလာသည္။ ေဒၚနယ္ထရမ့္လက္ထက္တြင္ပင္ ၿပီးမည္မဟုတ္ဘဲ ေနာင္လာမည့္ အေမရိကန္အစိုးရ အစဥ္အဆက္ထိ ကုန္သြယ္ေရး စစ္ပြဲၾကာရွည္မည္ဟု ခန္႔မွန္းလာၾကသည္။  ကုန္သြယ္ေရးတင္းမာမႈ ၾကာရွည္လၽွင္ လက္ပါ ပါလာမည္ဟု ခန္႔မွန္းသူမ်ားပင္  ရွိလာၿပီး ထိုသူမ်ား မွားသည္ဟု မေျပာရဲၾက။

အေမရိကန္ႏွင့္ တ႐ုတ္ၾကား အျပန္အလွန္ ကုန္သြယ္ေရာင္းဝယ္ ကုန္ထုတ္လုပ္ေရးလမ္းေၾကာင္းမ်ားသည္  အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားကို ျဖတ္သန္းသြားသည္။ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားၾကာ တည္ေဆာက္အေျခက်ေနသည့္ ထိုလမ္းေၾကာင္းမ်ားသည္ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ေၾကာင့္ လမ္းေၾကာင္းလႊဲရမည့္ အေျခအေနသို႔ ေရာက္လာသည္။  တ႐ုတ္မွ ထုတ္ေသာကုန္မ်ား၊ တ႐ုတ္ကို ျဖတ္ေသာကုန္မ်ားသည္ အေမရိကတြင္ ေဈးႀကီးမည္၊ အေမရိကကို ျဖတ္ေသာကုန္ မ်ားသည္ တ႐ုတ္တြင္  ေဈးႀကီးမည္။

အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ားအသင္း အာဆီယံသည္ ႏိုင္ငံငယ္မ်ားပါဝင္သည့္အတြက္ အင္အားႀကီး ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား ဘယ္ဘက္မွ မပါေအာင္၊ ၾကားမညပ္ေအာင္  ဂ႐ုစိုက္ေနထိုင္ခဲ့သည္။ ထိုမူဝါဒသည္  အေရွ႕ေတာင္အာရွကို အက်ိဳးျဖစ္ထြန္းေစခဲ့သည္။ အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားသည္ တ႐ုတ္ႏ္ိုင္ငံ စီးပြားေရးအားေကာင္းလာသည့္အတြက္ တ႐ုတ္ႏွင့္ ကုန္သြယ္ကာ ကၽြဲကူး ေရပါ စီးပြားျဖစ္သည္။ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္အတြင္း တ႐ုတ္ႏွင့္ အခ်င္းမ်ားသည့္အခါ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၏  အရွိန္အဝါကို ယူကာ ျပႆနာရွင္းသည္။  ထိုသို႔ အင္အားႀကီးႏွစ္ႏိုင္ငံလုံးကို သုံးကာ  ဘ၀သာယာစိုျပည္ေအာင္ ဖန္တီးႏိုင္သည့္ ကာလကုန္ဆုံးၿပီလား။

ေဒသတြင္းႏိုင္ငံေရးအေျခအေန ေျပာင္းလဲသည့္ လကၡဏာအျဖစ္ ေလးပြင့္ဆိုင္ျဖစ္သည့္ အိႏၵိယ၊ ဩစေၾတးလ်၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ဂ်ပန္တို႔သည္ စင္ကာပူတြင္ပင္ ေတြ႕ဆုံကာ အင္ဒိုပစိဖိတ္ေဒသ (အာရွပစိဖိတ္ေဒသ အစားထိုး ေခၚေဝၚျခင္း) တြင္းတြင္ ႏိုင္ငံတကာ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းႏွင့္အညီ ေနထိုင္ဆက္ဆံေရးကို ကတိျပဳေျပာဆိုၾကသည္။ ထိုသို႔ ေနထိုင္ေရးကို ေျပာဆိုရာတြင္  သူတို႔စိတ္ထဲရွိ ႏိုင္ငံမွာ တ႐ုတ္ ျဖစ္သည္။

ထို ႏိုင္ငံတကာစည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းႏွင့္အညီ ေနထိုင္ဆက္ဆံေရးသည္ ယိုင္ေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္လီရွင္လြန္းက ရည္ၫႊန္းျခင္း ျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ သမၼတေဒၚနယ္ထရမ့္၏ ‘အေမရိက ပထမ’ မူဝါဒႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအရွိန္ျမန္စြာႀကီးထြားလာျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ထိုသို႔ ယိုင္လာျခင္းျဖစ္သည္။ အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားအၾကား စီးပြားေရးပူးေပါင္းမႈ ခပ္ျမန္ျမန္လုပ္ရန္ လီရွန္လြန္းက တိုက္တြန္းသည္။  တစ္ေန႔ေန႔တြင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ တ႐ုတ္ ႏွစ္ႏိုင္ငံအနက္ တစ္ႏိုင္ႏိုင္ငံကို  ေသခ်ာေပါက္ ေ႐ြးရမည္ျဖစ္သည့္အတြက္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာကိုယ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ျပင္ဆင္ထားရန္ တစ္ဖြဲ႕တည္းသား အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားကို လီရွန္လြန္းက ေဆာ္ဩျခင္းျဖစ္သည္။

“စီးပြားေရးပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္တာ  သီအိုရီအရ အားလုံးအက်ိဳးရွိတယ္ win-win  ပါ။ ဒါေပမဲ့ ကမာၻ႔စီးပြားေရးက  အုပ္စုေတြအျဖစ္ ကြဲထြက္သြားတဲ့အခါ  အာဆီယံ အက်ပ္႐ိုက္ပါလိမ့္မယ္” ဟု  စင္ကာပူဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က ရွင္းလင္းေျပာၾကားသည္။

လီရွန္လြန္းႏွင့္အတူ စကားေျပာသည့္ အေမရိကန္ဒုသမၼတမိုက္ခ္ပန္႔စ္က   တ႐ုတ္ဟု ဖြင့္မေျပာေသာ္လည္း  တ႐ုတ္ကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ သတိေပးသြားသည္။

အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားသည္ တ႐ုတ္ႏွင့္  အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအနက္မွ တစ္ႏိုင္ငံကို ေ႐ြးရမည္ဆိုပါက တ႐ုတ္ႏွင့္ နယ္ခ်င္းစပ္ေနသည့္ အာဆီယံအဖြဲ႕ဝင္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ဘယ္ႏိုင္ငံကို ေ႐ြးရင္ ေကာင္းမလဲ။  ေဆာင္းပါးဖတ္ပရိသတ္တို႔ အေျဖထုတ္ၾကည့္ၾကပါ။         

Ref: Bloomberg ၊ South China Morning Post

ဝိဇၨာ

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *