မထိန္းခ်ဳပ္လို ပူးေပါင္းလိုသည့္ အင္ဒို-ပစိဖိတ္ဆိုင္ရာ အေမရိကန္ဗ်ဴဟာ

သမၼတထရမ့္သည္ လြတ္လပ္ပြင့္လင္းေသာ အင္ဒို-ပစိဖိတ္ ေဒသတစ္ခုအတြက္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၏ စိတ္ကူးပုံရိပ္ကို ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္အတြင္း ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံတြင္ ခင္းက်င္းျပသခဲ့သည္။ ယခုရက္သတၱပတ္တြင္ သမၼတကိုယ္စား မိမိက ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ကို ဦးေဆာင္လ်က္ ထိုစိတ္ကူးပုံရိပ္ကို အမွန္တကယ္ျဖစ္လာေစရန္အလို႔ငွာ ထိုေဒသသို႔ သြားေရာက္ပါမည္။ မိမိတို႔၏သတင္းစကားမွာ — အင္ဒို-ပစိဖိတ္သို႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၏ စိတ္ရည္သန္မႈသည္ ေ႐ြ႕ေလ်ာ့တိမ္းယိမ္းျခင္းမရွိဘဲ ေရရည္တည္တံ့ပါသည္ — ဟူ၍ ျဖစ္သည္။

မိမိတို႔သည္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံတို႔ၾကား၊ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံႏွင့္ ဩစေၾတးလ်တို႔ၾကား၊ ထို႔ျပင္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို ေလးစားေသာ၊ စီးပြားေရးလည္ပတ္စီးဆင္းမႈ အတားအဆီးမရွိေသာ၊ လြတ္လပ္ေသာႏိုင္ငံမ်ားသည္ ၎တို႔၏ ကံၾကမၼာအတြက္ ၎တို႔သာ ဇာတ္ဆရာမ်ားျဖစ္သည္။ ကမၻာ့ေျမမ်က္ႏွာျပင္ႏွင့္ လူဦးေရတို႔၏ ထက္ဝက္ေက်ာ္မကပါဝင္ေနသည့္ ဤေဒသသည္ အဆိုပါသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားကို ေလးစားသမႈရွိေသာအခ်ိန္တြင္ ႀကီးမားေသာတိုးတက္မႈကို ေတြ႕ႀကဳံခံစားခဲ့ရသည္။ ယခုအခါ ဤအေျခခံအုတ္ျမစ္ကို အားေလ်ာ့သြားေစရန္ အခ်ိဳ႕ေသာႏိုင္ငံမ်ားက အားထုတ္ေနစဥ္တြင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔၏ ေကာင္းက်ိဳးမ်ားကို ကာကြယ္ရန္ႏွင့္ အင္ဒို-ပစိဖိတ္ေဒသ၏ မၽွေဝပိုင္ဆိုင္ေသာ ေအာင္ျမင္မႈကို ျမႇင့္တင္ရန္အလို႔ငွာ သိသာထင္ရွားေသာ အေရးယူေဆာင္႐ြက္မႈကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ျပဳလုပ္ေနပါသည္။

မိမိတို႔၏ အင္ဒို-ပစိဖိတ္ဗ်ဴဟာသည္ က်ယ္ျပန္႔ေသာမ႑ိဳင္ သုံးရပ္ေပၚတြင္ တည္မွီေနပါသည္။ ၎သည္ ေပါမ်ားႂကြယ္၀ျခင္းႏွင့္ အစျပဳသည္။ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ကုန္သြယ္ေရးအျပည့္အဝ၏ သုံးပုံ ႏွစ္ပုံသည္ အင္ဒို – ပစိဖိတ္၏ ပင္လယ္မ်ား၊ ေကာင္းကင္မ်ား၊ လမ္းမ်ားႏွင့္ ရထားလမ္းမ်ားကို အျပန္အလွန္ ျဖတ္သန္းသြားလာၾကသည္။ ထိုေဒသအတြင္းရွိ အေမရိကန္ကုန္သြယ္ေရးသည္ ႏွစ္စဥ္ ေဒၚလာသန္းေပါင္း ၁ ဒသမ ၈ သန္းထိုက္တန္ၿပီး အေမရိကန္အလုပ္အကိုင္ေပါင္း ၃ ဒသမ ၃ သန္းထက္မက ေထာက္ပံ့ေပးလ်က္ရွိသည့္အျပင္ အင္ဒို-ပစိဖိတ္ရွိ မိမိတို႔၏ ေဒသတြင္းရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ စုစုေပါင္းမွာ တ႐ုတ္၊ ဂ်ပန္ႏွင့္ ေတာင္ကိုရီးယားတို႔၏ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားေပါင္းစပ္ျခင္းထက္ ေဒၚလာသန္းေပါင္း တစ္သန္းနီးပါး ပိုမ်ားသည္။

တိုးတက္မႈအတြက္ ထိုအခြင့္အေရးသည္ အကန္႔အသတ္မဲ့ျဖစ္သည္။ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္အေစာပိုင္းမတိုင္မီ အင္ဒို-ပစိဖိတ္သည္ ကမၻာ့ အလယ္အလတ္တန္းစား ၄၀ ရာခိုင္ႏႈန္းတို႔ ေနထိုင္ရာေနရာျဖစ္လာၿပီး အေမရိကန္လုပ္သားမ်ား၊ လယ္သမားမ်ားႏွင့္ အလုပ္အကိုင္ ဖန္တီးသူမ်ားအတြက္ သူတို႔၏ ကုန္ပစၥည္းမ်ားမ်ားကို အဆိုပါႀကီးမားၿပီး ႀကီးထြားတိုးတက္လ်က္ရွိေသာ ေဈးကြက္မ်ားသို႔တင္ပို႔ရန္ မေဖာ္ျပႏိုင္ေသာ အလားအလာကို ဖြင့္လွစ္ေပးလ်က္ရွိပါလိမ့္မည္။

ထိုအေၾကာင္းေၾကာင့္ မိမိတို႔၏ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းမွ လြတ္လပ္ေသာ၊ မၽွတေသာ၊ တစ္လွည့္စီ အလွည့္က်ျဖစ္ေသာ ကုန္သြယ္ေရးဆိုင္ရာ ဖက္စပ္သေဘာတူညီခ်က္အသစ္မ်ားကို ဖန္တီးပုံေဖာ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ မိမိတို႔၏ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈပိုင္းသည္ ေတာင္ကိုရီးယားႏွင့္ ကုန္သြယ္ေရးသေဘာတူညီခ်က္အသစ္တစ္ရပ္ကို ရရွိခဲ့ၿပီးျဖစ္သကဲ့သို႔ မကၠဆီကိုႏွင့္လည္းေကာင္း၊ ကေနဒါႏွင့္လည္းေကာင္း ေနာက္ထပ္သေဘာတူညီခ်က္ ရရွိခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ မိမိတို႔သည္ မ်ားမၾကာမီတြင္ ကမၻာ့တတိယအႀကီးဆုံး စီးပြားေရးအေျခအေနရွိသည့္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံႏွင့္ သမိုင္းဝင္ကုန္သြယ္ေရးသေဘာတူညီခ်က္တစ္ရပ္အတြက္ ၫွိႏႈိင္းေဆြးေႏြးမႈမ်ားကို စတင္ေတာ့မည္ျဖစ္သည္။ အဆိုပါ ကုန္သြယ္ေရးသေဘာတူညီခ်က္အသစ္မ်ားက အေမရိကန္အလုပ္အကိုင္မ်ားႏွင့္ အေမရိကန္လုပ္သားမ်ားကို ဦးစားေပးမည္ျဖစ္သည္။

ကုန္သြယ္ေရးအျပင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသည္ အင္ဒို- ပစိဖိတ္တြင္ ပိုမိုႀကီးမားေသာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကို ဆက္လက္ၿပီး လြယ္ကူ ေခ်ာေမြ႕ေစပါလိမ့္မည္။ မိမိတို႔၏ အားထုတ္မႈမ်ားကို ဗ်ဴ႐ိုကရက္မ်ားမဟုတ္ဘဲ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားက ေမာင္းႏွင္လိမ့္မည္ျဖစ္ပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ အစိုးရမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံပိုင္လုပ္ငန္းမ်ားက ေရရွည္တည္တံ့သည့္ ႂကြယ္၀မႈကိုတည္ေဆာက္ရန္ မတတ္စြမ္းႏိုင္ေသာေၾကာင့္ပင္။

ေဒသတြင္း အေျခခံအေဆာက္အဦပိုင္းတြင္ အသစ္ျပန္လည္စတင္ေသာ ပုဂၢလိကရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကို တြန္းအားေပးရန္ သမၼတထရမ့္ က အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၏ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဆိုင္ရာ ဘ႑ာေရးစြမ္းရည္ကို ေဒၚလာ ၆၀ ဘီလီယံအထိ တိုးခ်ဲ႕ႏိုင္ေစသည့္ Build Act ကို ဥပေဒတစ္ရပ္အျဖစ္ မၾကာေသးခင္ကပင္ လက္မွတ္ေရးထိုးအတည္ျပဳခဲ့သည္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသည္ ဤေဒသတြင္ ကမၻာ့အဆင့္ ဆိပ္ကမ္းမ်ားႏွင့္ ေလယာဥ္ကြင္းမ်ား၊ လမ္းမ်ားႏွင့္ ရထားလမ္းမ်ားအျပင္ ပိုက္လိုင္းမ်ားႏွင့္ အခ်က္အလက္မ်ား တည္ေဆာက္ရာတြင္ အကူအညီေပးရန္ ရည္႐ြယ္ထားပါသည္။ မိမိတို႔သည္ အိမ္ရွင္ႏိုင္ငံအတြက္သာမက မိမိတို႔ႏိုင္ငံအတြက္ပါ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားကို ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ေသာ စီမံကိန္းမ်ားကိုသာ ပံ့ပိုးကူညီမည္ျဖစ္သည္။

မိမိတို႔၏ ဒုတိယမ႑ိဳင္မွာ ႂကြယ္၀မႈ၏အေျခခံအုတ္ျမစ္ျဖစ္ေသာ လုံၿခဳံမႈျဖစ္သည္။ မိမိတို႔၏ အင္ဒို-ပစိဖိတ္ ဗ်ဴဟာေအာက္တြင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသည္ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္တိုးပြားမႈမွစၿပီး အစြန္းေရာက္ဝါဒႏွင့္ အၾကမ္းဖက္ဝါဒအထိ ေဒသတြင္းရင္ဆိုင္ေနရသည့္ အေရးေပၚအျဖစ္ဆုံးေသာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားကို ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းရန္ စိတ္သေဘာထားခ်င္းတူညီသည့္ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ဆက္လက္ၿပီး အလုပ္ လုပ္သြားမည္ျဖစ္သည္။

ယခုတစ္ႏွစ္တည္းတြင္ပင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသည္ လုံၿခဳံေရးအေထာက္အကူပိုင္းတြင္ ေဒၚလာကုေဋဝက္မက ပံ့ပိုးေပးလ်က္ရွိသည္။ ထိုအထဲတြင္ လြန္ခဲ့ေသာသုံးႏွစ္အတြင္းက ေထာက္ပံ့ေပးခဲ့သည့္ပမာဏထက္ပိုေသာ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာေထာက္ပံ့ေၾကး ေဒၚလာသန္း ၄၀၀ နီးပါး ပါဝင္ပါသည္။

မိမိတို႔သည္ ႏိုင္ငံမ်ားက ၎တို႔၏ ေျမေပၚ၊ ပင္လယ္ႏွင့္ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ နယ္ပယ္တို႔ရွိ နယ္ျခားစည္းမ်ားကို ကာကြယ္ရာတြင္ အကူအညီအသစ္မ်ားကိုလည္း ေပးမည္ျဖစ္ၿပီး ေရေၾကာင္းႏွင့္ ေလေၾကာင္းဆိုင္ရာ လြတ္လပ္ခြင့္မ်ားကို ကာကြယ္ရန္ မိမိတို႔သည္ မိမိတို႔၏မဟာမိတ္မ်ား၊ လက္တြဲဖက္မ်ားႏွင့္ ဆက္လက္အလုပ္လုပ္သြားမည္ျဖစ္သည္။ ဂ်ပန္ႏွင့္လည္းေကာင္း၊ အိႏၵိယႏွင့္လည္းေကာင္း မိမိ္တို႔၏ လတ္တေလာေလေၾကာင္းဆိုင္ရာ ပူးတြဲေလ့က်င့္မႈမ်ားက မိမိတို႔၏ အသစ္တစ္ဖန္ျပန္လည္ၿပီး စိတ္ရည္သန္မႈကိုေဖာ္ျပပါသည္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသည္ ေျမာက္ကိုရီးယားအေပၚသို႔ သာမန္ထက္လြန္ကဲေသာ သံတမန္ေရးရာႏွင့္ စီးပြားေရးဆိုင္ရာဖိအား ကို ဆက္လက္အသုံးျပဳလိမ့္မည္ျဖစ္သည္။ မိမိတို႔၏ ခိုင္မာေသာဆုံးျဖတ္ခ်က္က ထိုႏိုင္ငံကို ၫွိႏႈိင္းေဆြးေႏြးေရးစားပြဲဆီသို႔ ေခၚေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ၿပီး ကိုရီးယားကၽြန္းဆြယ္တြင္ ႏ်ဴကလီးယားအလ်င္းကင္းစင္မႈရရွိသည္အထိ ပိတ္ဆို႔မႈမ်ားအပါအဝင္ ဖိအားေပးေရးလႈပ္ရွားမႈကို ထိန္းထားရန္အတြက္ အင္ဒို-ပစိဖိတ္ႏိုင္ငံမ်ား အားလုံးတို႔ကို မိမိတို႔ေတာင္းဆိုပါသည္။

အဆုံးသတ္အေနႏွင့္ မိမိတို႔သည္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိၿပီး တုံ႔ျပန္မႈရွိေသာ အစိုးရ၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးႏွင့္ ဘာသာေရးဆိုင္ရာလြတ္လပ္ခြင့္ အပါအဝင္ လူတစ္ဦးခ်င္းစီ၏ အခြင့္အေရးမ်ား အကာအကြယ္ေပးေရးတို႔ကို ပံ့ပိုးကူညီမည္ျဖစ္သည္။ မိမိတို႔၏ႏိုင္ငံသားမ်ားကို လုပ္ပိုင္ခြင့္အပ္ႏွင္းေသာႏိုင္ငံမ်ား၊ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းကို အားျဖည့္ေပးေသာ ႏိုင္ငံမ်ား၊ အက်င့္ပ်က္မႈကို တိုက္ဖ်က္ၿပီး မိမိတို႔၏အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို ထိန္းသိမ္းေသာႏိုင္ငံမ်ားသည္ မိမိတို႔ႏိုင္ငံသားမ်ားအတြက္ ပိုမိုခိုင္ခန္႔ေသာ ေနအိမ္မ်ားျဖစ္သကဲ့သို႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအတြက္လည္း ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ လက္တြဲလက္မ်ားျဖစ္ပါသည္။ တစ္နည္းဆိုရေသာ္ မိမိႏိုင္ငံသားမ်ားကို ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ျခယ္သည့္ ႏိုင္ငံမ်ားသည္ မိမိတို႔အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ား၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို ခ်ိဳးေဖာက္တတ္ၾကပါသည္။ အာဏာရွင္ဝါဒႏွင့္ အၾကမ္းဖက္မႈသည္ အင္ဒို- ပစိဖိတ္ေဒသအတြင္း ေနရာလုံး၀မရွိပါ။

ယခုရက္သတၱပတ္ခရီးစဥ္အတြင္း မိမိတို႔ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕သည္ အေမရိကန္-အာဆီယံ (U.S.-ASEAN) ထိပ္သီးအစည္းအေဝးကိုလည္းေကာင္း၊ အေရွ႕အာရွထိပ္သီးအစည္းအေဝးႏွင့္ ေအပက္စီးပြားေရးေခါင္းေဆာင္မ်ား အစည္းအေဝးတို႔ကိုလည္းေကာင္း ပါဝင္တက္ေရာက္မည္ျဖစ္ပါသည္။ အေမရိကန္အခြန္ထမ္းမ်ားႏွင့္ မိမိတို႔၏စီးပြားေရးအသိုင္းအဝိုင္းတို႔မွ အေရးပါေသာဘ႑ာေရး ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳမႈတို႔ပါရွိသည့္ သေဘာတူညီခ်က္အသစ္မ်ားႏွင့္ ကမ္းလွမ္းမႈအသစ္မ်ားကို မိမိတို႔ေၾကညာပါမည္။ ထို႔ျပင္ အသစ္ျပန္စေသာ လက္တြဲပူးေပါင္းမႈအတြက္ သမၼတ၏ကတိစကားကိုလည္း မိမိတို႔က ထပ္မံေျပာဆိုမည္ျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသည္ အိႏၵိယမွ ပစိဖိတ္ကၽြန္းမ်ားအထိ မိမိတို႔မၽွေဝခံစားရမည့္ ေကာင္းက်ိဳးမ်ားကို ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေစရန္ စိတ္သေဘာထားခ်င္းတူညီသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ အလုပ္လုပ္မည္ျဖစ္သည္။ အတူတကြဆိုလၽွင္ မိမိတို႔သည္ မိမိတို႔၏ ေကာင္းက်ိဳးမ်ားႏွင့္ တန္ဖိုးသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားကို ၿခိမ္းေျခာက္သည့္ မည္သူမဆိုတို႔ကို ရင္ဆိုင္ႏိုင္ပါလိမ့္မည္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသည္ လက္တြဲပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ရန္ ႀကိဳးစားေနျခင္းသာျဖစ္ၿပီး ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ ႀကိဳးစားေနျခင္းမဟုတ္ပါ။ သမၼတသည္ လြန္ခဲ့ေသာတစ္ႏွစ္က ဤေဒသအတြက္ ကၽြႏု္ပ္တို႔၏ အသစ္တစ္ဖန္ ျပန္လည္စတင္ေသာ ကတိကဝတ္ျပဳမႈကို ေၾကညာခဲ့ၿပီး ယခုရက္သတၱပတ္တြင္ မိမိတို႔၏ ေရွ႕ဆက္ေဆာင္႐ြက္မႈႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဆိုင္ရာ ခိုင္မာေသာဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို ေဖာ္ျပရန္မွာ မိမိတို႔၏အခြင့္ထူးျဖစ္ေပလိမ့္မည္။ မိမိတို႔ႏိုင္ငံ၏ လုံၿခဳံေရးႏွင့္ ႂကြယ္၀ျပည့္စုံမႈသည္ ဤအေရးပါေသာ ေဒသေပၚတြင္တည္မွီေနၿပီး ႀကီးသည္ျဖစ္ေစ၊ ငယ္သည္ျဖစ္ေစ ႏိုင္ငံအားလုံးတို႔သည္ လြတ္လပ္ၿပီး ပြင့္လင္းေသာ အင္ဒို-ပစိဖိတ္ ေဒသတစ္ခုတြင္ ႀကိဳးစား႐ုန္းကန္ၿပီး ေအာင္ျမင္ႀကီးပြားလာႏိုင္ေၾကာင္းကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ဆက္လက္၍ အာမခံပါလိမ့္မည္။ 

 

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ဒုတိယသမၼတမိုက္ပန္႔စ္

(Washington Post သတင္းစာပါ Mike Pence: The United States seeks collaboration, not control, in the Indo-Pacific ေဆာင္းပါးကို ဘာသာျပန္ဆိုေဖာ္ျပသည္။)

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *