တ႐ုတ္-ပါကစၥတန္ စီးပြားေရးစႀကၤ ံႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားမ်ားတိုက္ခိုက္ခံရမႈ အဆက္အစပ္

တ႐ုတ္-ပါကစၥတန္ ဆက္ဆံေရးမွာ လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္ပိုင္းအတြင္း အေကာင္းဘက္သို႔ ဦးတည္ေျပာင္းလဲလာခဲ့သည္။ ႏွစ္ႏိုင္ငံမီဒီယာမ်ားတြင္ ႏွစ္ႏိုင္ငံခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးမႈ၊ ညီေနာင္ဆက္ဆံေရးဆိုသည့္ ဂါထာမ်ားျဖင့္သာ အစဥ္လႊမ္းမိုးေနသည္။ သို႔ေသာ္ပါကစၥတန္ႏွင့္ ပတ္သက္လာပါက တ႐ုတ္အေနႏွင့္ အစကတည္းက စိုးရိမ္ထားသည့္ အခ်က္တစ္ခ်က္ရွိသည္။ လုံၿခဳံေရးပင္ျဖစ္သည္။ ယခင္ကတည္းကပင္ ပါကစၥတန္ရွိ ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္မ်ားႏွင့္ ဘာလို႔ခ္်ခြဲထြက္ေရးသမားမ်ားက ပါကစၥတန္တြင္ရွိေနသည့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားမ်ားကို သတ္ျဖတ္တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ရွိေနခဲ့သည္။

မၾကာေသးသည့္ ႏိုဝင္ဘာ ၂၃ ရက္ ေန႔ကပင္ ဘာလို႔ခ္်လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ဖြဲ႕ (Baloch Liberation Army (BLA) ) က လက္နက္အျပည့္အစုံ ကိုင္ေဆာင္ထားသည့္ စစ္ေသြးႂကြႏွစ္ဦးသည္ ကရာခ်ိၿမိဳ႕ရွိ တ႐ုတ္ေကာင္စစ္ဝန္႐ုံးကို တိုက္ခိုက္ခဲ့ရာ ရဲႏွစ္ဦးႏွင့္ ဗီဇာလာေရာက္ေလၽွာက္ထားသူႏွစ္ဦး ေသဆုံးသြားခဲ့သည္။ စစ္ေသြးႂကြႏွစ္ဦးကိုလည္း အေသပစ္ခတ္ဖမ္းဆီးခဲ့ရသည္။

ထို႔ျပင္ ဩဂုတ္လတုန္းကလည္း ဘာလိုခ်ီစတန္ျပည္နယ္ ခ်ာဂီအရပ္တြင္ တ႐ုတ္အင္ဂ်င္နီယာမ်ားကို တင္ေဆာင္လာသည့္ ဘတ္စ္ကားကို အေသခံဗုံးခြဲတိုက္ခိုက္ခဲ့သည္။ ယခုျဖစ္ရပ္မ်ားကိုၾကည့္ပါက ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံမွ ခြဲထြက္ေရး ႀကိဳးပမ္းလႈပ္ရွားေနသည့္ ဘာလို႔ခ္်ခြဲထြက္ေရးသမားမ်ားသည္ ဘာလူခ်ီစတန္ျပည္နယ္အတြင္း အလုပ္လုပ္ေနသည့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားမ်ားအေပၚ ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္း ဆန္႔က်င္ေနေၾကာင္း ျပသေနျခင္းပင္ျဖစ္သည္။

ႏိုဝင္ဘာလ ၂၃ ရက္ေန႔က ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ တ႐ုတ္ေကာင္စစ္ဝန္႐ုံးတိုက္ခိုက္မႈကိုၾကည့္ပါက ဘာလို႔ခ္်ခြဲထြက္ေရးသမားမ်ားသည့္ ဘာလိုစတန္ျပည္နယ္ရွိ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားမ်ားကိုသာမက အျခားေဒသရွိ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားမ်ားကို ပစ္မွတ္ထားတိုက္ခိုက္ခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရမည္ျဖစ္သည္။ ဤအခ်က္ကိုၾကည့္ပါက ဘာလို႔ ခ္်ခြဲထြက္ေရးသမားမ်ားသည္ တ႐ုတ္အစိုးရတာဝန္ရွိသူမ်ားအၾကား ေၾကာက္႐ြံ႕ထိတ္လန္႔ ေစရန္ ရည္႐ြယ္လုပ္ေဆာင္ျခင္း ျဖစ္ဖြယ္ရွိသည္။ ေနာင္တြင္လည္း အလားတူတိုက္ခိုက္မႈမ်ားျဖစ္လာဖြယ္ရွိရာ တ႐ုတ္တို႔၏ စီမံကိန္းႀကီးျဖစ္သည့္ တ႐ုတ္- ပါကစၥတန္စီပြားေရးစႀကၤ ံ၏ လုံၿခဳံေရးအေျခအေနအတြက္ ေမးခြန္းထုတ္စရာျဖစ္လာခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ပါကစၥတန္ရွိ ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္မ်ားမွာလည္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားမ်ားကို သတ္ျဖတ္မႈမ်ား ရွိေနသည္။

ဤသို႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားမ်ားအေပၚ ပါကစၥတန္တို႔ ေဒါသျဖစ္ရသည့္အေၾကာင္းမ်ားကို ေျခရာခံၾကည့္ပါက လြန္ခဲ့သည့္ ဆယ္စုႏွစ္တစ္စုေက်ာ္က စတင္သည္ဟု ဆိုရပါမည္ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္က အစၥလာမ္မာဘတ္ၿမိဳ႕ေတာ္ရွိ လယ္မာစ္ဂ်စ္ဗလီကို ၿဖိဳခ်ခဲ့မႈတြင္ တ႐ုတ္က ပါကစၥတန္အစိုးရကို ဖိအားေပးခဲ့ေၾကာင္း ယူဆခ်က္မ်ားက စတင္သည္ကိုေတြ႕ရသည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရွိ မြတ္ဆလင္အမ်ားစုေနထိုင္ရာ ရွင္က်န္းေဒသတြင္ တ႐ုတ္အစိုးရ၏ အျပင္းအထန္ ဖိႏွပ္မႈမ်ားကလည္း ပါကစၥတန္တို႔၏ ေဒါသကို ထိုးဆြေနသည့္အခ်က္ပင္ျဖစ္သည္။ အထက္ပါအေၾကာင္းအခ်က္မ်ားမွာ ပါကစၥတန္ရွိ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားမ်ားကို ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္မ်ားက ဆန္႔က်င္ေနရသည့္အခ်က္မ်ားပင္ျဖစ္သည္။

ကရာခ်ိ ေကာင္စစ္ဝန္႐ုံးတိုက္ခိုက္မႈ၊ တ႐ုတ္အင္ဂ်င္နီယာမ်ားကို တိုက္ခိုက္မႈမ်ားကိုၾကည့္ပါက ဘာလို႔ခ္်ခြဲထြက္ေရးသမားမ်ားအေနႏွင့္ အစြန္းေရာက္လာၿပီဆိုသည္ကို ျပသေနျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ အဆိုပါတိုက္ခိုက္မႈမ်ားကို ပါကစၥတန္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ အီမာခန္းႏွင့္ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ ထိပ္တန္းရာထူးျဖစ္သည့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ကာမာဂ်ာဗီး ဘာဂ်ဝါတို႔က ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ်ခဲ့ၿပီး ႀကီးႀကီးမားမားထိခိုက္မႈမရွိေအာင္ ကာကြယ္ေပးခဲ့သည့္ လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားကို ခ်ီးက်ဴးစကားေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ပါကစၥတန္႐ုပ္ျမင္သံၾကားအပါအဝင္ ပင္မမီဒီယာမ်ားက တ႐ုတ္ေကာင္စစ္ဝန္႐ုံး ေနာက္ကြယ္တိုက္ခိုက္မႈႏွင့္ပတ္သက္၍ အိႏၵိယတို႔ ေနာက္ကြယ္မွ ပါဝင္ပတ္သက္ေနေၾကာင္း စြပ္စြဲျပစ္တင္ခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရသည္။ သို႔ေသာ္လည္း တ႐ုတ္ေကာင္စစ္ဝန္႐ုံး တိုက္ခိုက္ခံရမႈကို အိႏၵိယက ခ်က္ခ်င္းျပစ္တင္ေျပာဆိုခဲ့ေၾကာင္း ႐ိုက္တာသတင္းတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ေလ့လာသုံးသပ္သူမ်ားက အာဖဂန္နစၥတန္၊ အီရန္တို႔၏ နယ္ေျမခ်င္းထိစပ္ေနသည့္ ဘာလိုခ်ီစတန္ျပည္နယ္မွ ခြဲထြက္ေရးလႈပ္ရွားသူမ်ားကို အိႏၵိယကေထာက္ပံ့ေပးေနေၾကာင္း အခိုင္အမာေျပာဆိုမႈမ်ား ရွိေနသည္။ ကရာခ်ီၿမိဳ႕ရွိ တ႐ုတ္ေကာင္စစ္ဝန္႐ုံး တိုက္ခိုက္ခံရမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ ၿမိဳ႕ေတာ္ အစၥလာမ္မာဘတ္ရွိ တ႐ုတ္သံ႐ုံးကလည္း ျပစ္တင္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

တ႐ုတ္-ပါကစၥတန္စီးပြားေရးစႀကၤ ံလုံၿခဳံေရးအႏၲရာယ္

ဘာလိုခ်ီစတန္ျပည္နယ္တြင္ တ႐ုတ္၏ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားကို ဘာလို႔ခ္် အမ်ိဳးသားေရးဝါဒီမ်ားက ဆန္႔က်င္ခဲ့ၾကသည္မွာ အခ်ိန္ကာလၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီလည္းျဖစ္သည္။ ၎တို႔ျပည္နယ္သို႔ တ႐ုတ္-ပါကစၥတန္စီးပြားေရး စႀကၤ ံလာေရာက္တည္ေဆာက္ေနမႈသည္ ျပည္နယ္လူဦးေရအေနအထားကို ေျပာင္းလဲသြားေစၿပီး ဘာလိုခ်ီစတန္ျပည္နယ္တြင္ ဘာလူ႕ခ္်လူမ်ိဳးမ်ား လူနည္းစုျဖစ္သြားမည္ကို စိုးရိမ္ေနၾကသူမ်ားလည္းျဖစ္သည္။

ဘာလိုခ်ီစတန္ျပည္နယ္တြင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းေထာင္ခ်ီကုန္က်မည့္ ဂြါဒါဆိပ္ကမ္းကို တ႐ုတ္က တည္ေဆာက္ေနသည္ျဖစ္ရာ ယခုကဲ့သို႔ေသာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားေၾကာင့္ တ႐ုတ္ရင္းႏွီးမႈမ်ားကို အလြယ္တကူေျပာင္းေ႐ႊ႕ႏိုင္မည္ မဟုတ္ေပ။ ထို႔ေၾကာင့္ ဘာလိုခ်ီစတန္ ျပည္နယ္တြင္း တ႐ုတ္၏ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား လုံၿခဳံစိတ္ခ်မႈရွိေစရန္ တ႐ုတ္တို႔ နည္းလမ္းရွာေဖြရေတာ့မည္ျဖစ္သည္။

ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံမွာ တ႐ုတ္အတြက္ ပထဝီမဟာဗ်ဴဟာအရျဖစ္ေစ၊ ပထဝီစီးပြားေရးအရျဖစ္ေစ အက်ိဳးစီးပြားရွိေနေသာႏိုင္ငံ ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ တ႐ုတ္- ပါကစၥတန္ စီးပြားစႀကၤ ံေအာင္ျမင္ရန္ တ႐ုတ္တို႔က အစြမ္းကုန္လိုလားေနသည့္ ကိစၥလည္းျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္-ပါကစၥတန္ စီးပြားေရးစႀကၤ ံကို ဆန္႔က်င္ေနေသာ ဘာလို႔ခ္်ခြဲထြက္ေရးစစ္ေသြးႂကြမ်ားကို တ႐ုတ္က အလြန္အမင္း စိုးရိမ္ေနျခင္းလည္းျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္၏ ရည္႐ြယ္ခ်က္ ေအာင္ျမင္ရန္အတြက္ တ႐ုတ္အစိုးရ၏ အစဥ္အလာနည္းလမ္းျဖစ္သည့္ အစိုးရခ်င္း ဆက္ဆံေရးထက္ ေဒသခံလူမႈအသိုင္းအဝိုင္းႏွင့္ ထိေတြ႕ဆက္ဆံရန္ ကာနက္ဂ်ီ-ရွင္ဟြာစင္တာအတြက္ တ႐ုတ္ပညာရွင္မ်ားျဖစ္ၾကသည့္ ရွီက်ီကင္းႏွင့္ လုရန္းတို႔က တိုက္တြန္းေရးသားခဲ့သည္။

တ႐ုတ္အစိုးရသည္ တ႐ုတ္-ပါကစၥတန္ စီးပြားေရးစႀကၤ ံကို ကာကြယ္ရန္ ဘာလို႔ခ္်ခြဲထြက္ေရးသမားမ်ားႏွင့္ လၽွိဳ႕ဝွက္ေတြ႕ဆုံ ေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း Finicial Times သတင္းစာတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ္လည္း ယင္းသတင္းကို တ႐ုတ္၊ ပါကစၥတန္ႏွင့္ ဘာလို႔ခ္်ခြဲထြက္ေရးသမားမ်ားက ျငင္းဆိုခဲ့သည္။

ဘာလိုခ်ီစတန္ျပည္နယ္ဝန္ႀကီး ခ်ဳပ္ေဟာင္းျဖစ္သည့္ ေဒါက္တာ အဗၺဒယ္ မာလစ္ခ္ ဘာလို႔ခ္်ကလည္း ဩဇာႀကီး ခြဲထြက္ေရးေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္သည့္ ဘရာဟြန္ဒက္ ဘူတီႏွင့္ လၽွိဳ႕ဝွက္ေတြ႕ဆုံမႈမ်ား ဆက္တိုက္ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း ေအာင္ျမင္မႈမရခဲ့ေပ။

စီးပြားေရးစႀကၤ ံႏွင့္ ဘာလို႔ခ္်ျပည္နယ္သားတို႔၏ အျမင္

တ႐ုတ္-ပါကစၥတန္ စီးပြားေရးစႀကၤ ံတြင္ အဓိကက်ေသာအခ်က္မ်ားကို ပါကစၥတန္အစိုးရဘက္က ထည့္သြင္းထားသည္။ သို႔ေသာ္ ဘာလိုခ်ီစတန္ျပည္နယ္သားတို႔အေနႏွင့္ ၎တို႔၏အသံကို ထုတ္ေဖာ္ေျပဆိုႏိုင္ခဲ့ပါသေလာ။ ယင္းစီးပြားေရးစႀကၤ ံမွာ ဘာလူခ်ီစတန္ႏွင့္ ဂြါဒါတို႔ကို ေက်ာ႐ိုးျပဳထားသည္ျဖစ္ေသာ္လည္း စီမံကိန္းႏွင့္ပတ္သက္၍ ဘာလူခ်ီစတန္နယ္သားမ်ားအေနႏွင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္မႈ မရသေလာက္ျဖစ္ခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ စီမကိန္းမွရရွိမည့္ အက်ိဳးအျမတ္မ်ားကို ျပည္နယ္သားမ်ား အက်ိဳးခံစားရမည့္ အေထာက္အထားလည္း မေတြ႕ရေပ။ စီပြားေရးစႀကၤ ံ စတင္ခ်ိန္ကလည္း ျပည္နယ္သားတို႔၏ သေဘာတူညီမႈကို မယူခဲ့ျခင္းကလည္း ျပည္နယ္သားအမ်ားစုအတြက္ စိုးရိမ္ပူပန္မႈကို ျဖစ္ေစခဲ့သည္။

ထို႔ျပင္ ပေရာဂ်က္ေၾကာင့္ ျပည္နယ္သားမဟုတ္သည့္ ပါကစၥတန္မ်ား အလုံးအရင္းေရာက္ရွိလာၾကၿပီး ဘာလိုခ်ီစတန္ျပည္နယ္တြင္ ဘာလို႔ခ္်လူမ်ိဳးမ်ား လူနည္းစုျဖစ္သြားမည့္အေရးကိုလည္း ၎တို႔က ပူပန္စရာအေရးကိစၥျဖစ္သည္။

ဘာလို႔ခ္်ျပည္နယ္သား ေလးပုံ သုံးပုံ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ေက်းလက္ေဒသတြင္ ေနထိုင္သူမ်ားျဖစ္ရာ ၎တို႔သည္လည္း စီးပြားေရးစႀကၤံ၏ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းျဖစ္လိုသည့္ဆႏၵမ်ား ရွိေနၾကသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ပါကစၥတန္အစိုးရႏွင့္ ဘာလို႔ခ္်ျပည္နယ္သားတို႔မွာ မူလကတည္းက တစ္ဖက္ႏွင့္ တစ္ဖက္ မယုံၾကည္မႈမ်ား ရွိေနသည္ျဖစ္ရာ စီးပြားေရးစႀကၤ ံေၾကာင့္ တင္းမာမႈ ျမင့္တက္လာႏိုင္သည္ကို ေတြ႕ရသည္။

အႏွစ္ခ်ဳပ္ဆိုရပါလၽွင္ တ႐ုတ္အေနျဖင့္ တ႐ုတ္-ပါကစၥတန္စီးပြားေရးစႀကၤ ံ စီမံကိန္းႏွင့္ပတ္သက္ပါက နယ္ခံတို႔၏ ေထာက္ခံမႈကို ရယူႏိုင္မွသာ ပါကစၥတန္တြင္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနေသာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ လုံၿခဳံေရးကို အာမခံေပးႏိုင္မည္ဟု ဆိုရမည္ျဖစ္ပါေတာ့သည္။

 

စာၫႊန္း။   ။ Why Balochs Are Targeting China

ဉာဏေက်ာ္

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *