ဇာတ္အထြတ္အထိပ္တြင္ ရင္တမမႏွင့္ ရွိေနမည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး

ဓာတ္ပံု - မိုးေက်ာ္လြင္

ယခုအစိုးရလက္ထက္အတြင္း ၂၀၁၉ ခုႏွစ္သည္ ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ေဆာင္႐ြက္ရန္ အေကာင္းဆုံးႏွစ္တစ္ႏွစ္ ျဖစ္သည္။ ယခုႏွစ္အတြင္းတြင္မွ မေဆာင္႐ြက္ႏိုင္လၽွင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဇာတ္လမ္းသည္ တစ္ခန္းရပ္သြားလိမ့္မည္ဟုပင္ ေျပာႏိုင္သည္။ အေၾကာင္းမွာ ေနာက္တစ္ႏွစ္ျဖစ္သည့္ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္သည္ အစိုးရကို ေ႐ြးေကာက္ပြဲလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားႏွင့္ အလုပ္႐ႈပ္ေစမည္ျဖစ္ၿပီး ၿငိမ္ခ်မ္းေရးကိစၥသည္ ေနာက္တန္းသို႔ ေရာက္သြားႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

စစ္တိုင္းငါးတိုင္းတြင္ စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ား ရပ္ဆိုင္းထားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းတြင္ တပ္မေတာ္က သေဘာထားထုတ္ျပန္ေၾကညာထားၿပီး ယင္း၏ အက်ိဳးဆက္မ်ားက ယခု ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ထဲတြင္ ေပၚေပါက္လာမည္လည္းျဖစ္ရာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဇာတ္လမ္းသည္ ပို၍ ၾကည့္လို႔ ေကာင္းေနမည္။ တပ္မေတာ္၏ ယင္းလုပ္ရပ္မ်ိဳးသည္ သမိုင္းတြင္ တစ္ႀကိမ္မွ မရွိခဲ့ဖူးရာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသည္ သိသာသည့္ အေ႐ြ႕တစ္ခုဆီသို႔ ဦးတည္လ်က္ရွိေၾကာင္း ျပသေနျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။ အဆိုပါအေ႐ြ႕သည္ ယခုႏွစ္တြင္ ေ႐ြ႕ရန္ အေကာင္းဆုံးအခ်ိန္ ျဖစ္သည္။

ဓာတ္ပံု – မိုးေက်ာ္လြင္

တပ္မေတာ္၏ တစ္ဖက္သတ္အပစ္ရပ္ေၾကညာျခင္းသည္ ရကၡိဳင္(AA) အဖြဲ႕ လႈပ္ရွားသည့္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွလြဲ၍ ကခ်င္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ တစ္နည္းအားျဖင့္ တ႐ုတ္နယ္စပ္ႏွင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံနယ္စပ္ေဒသမ်ားတြင္ျဖစ္ၿပီး အဆိုပါေဒသမ်ားတြင္ ကခ်င္(KIA)၊ တအန္း(TNLA)၊ ကိုးကန္႔(MNDAA)၊ ‘၀’ (UWSA)၊ ရွမ္း(SSA)၊ မိုင္းလား(NDAA) ႏွင့္ ကယား(KNPP) တို႔ အေျခစိုက္လႈပ္ရွားသည့္ ေဒသမ်ား ျဖစ္သည္။

အဆိုပါအဖြဲ႕မ်ားအနက္ ေျမာက္ပိုင္းေလးဖြဲ႕(KIA, TNLA, MNDAA ႏွင့္ AA) မွလြဲ၍ က်န္အဖြဲ႕မ်ားက တပ္မေတာ္ႏွင့္ တစ္ဖြဲ႕ခ်င္းစီအလိုက္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ (Bilateral Ceasefire Agreement) လက္မွတ္ေရးထိုးထားၿပီးသားအဖြဲ႕မ်ား ျဖစ္သည္။

အပစ္ခတ္ရပ္စဲမႈကို ဧၿပီလကုန္အထိဟု တပ္မေတာ္က ေၾကညာထားရာ အဆိုပါကာလမတိုင္မီအထိ ယင္းေဒသမ်ားတြင္ တိုက္ပြဲမ်ား သိသာစြာေလ်ာ့က်၍ ေသနတ္သံမ်ား တိတ္ေနဖြယ္ရွိသလို တစ္ဖြဲ႕ခ်င္းစီအလိုက္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုရန္ က်န္ရွိသည့္ အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ လက္မွတ္ထိုးႏိုင္ေရးအတြက္ ႏွစ္ဖက္အဖြဲ႕မ်ား တရားဝင္ျဖစ္ေစ၊ အလြတ္သေဘာျဖစ္ေစ ထိေတြ႕ေဆြးေႏြးမႈမ်ားကို ျမင္ေတြ႕ရႏိုင္သည္။ မၾကာခင္လပိုင္းအတြင္းတြင္ပင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအတြင္း၌ ေျမာက္ပိုင္းေလးဖြဲ႕ႏွင့္ တပ္မေတာ္အပါအဝင္ အစိုးရတို႔ ေတြ႕ဆုံရန္ရွိေနသည္။

သို႔ေသာ္ တပ္မေတာ္၏ သေဘာထားေၾကညာခ်က္တြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ကို ခ်န္လွပ္ထားရာ AA ႏွင့္ တိုက္ပြဲမ်ားကမူ ဆက္လက္ရွိေနလိမ့္မည္။ လတ္တေလာတြင္လည္း တိုက္ပြဲမ်ားက ေတာက္ေလၽွာက္ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိေနသည္။ ယခုႏွစ္သစ္ဦးမွာပင္ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ နယ္ျခားေစာင့္ရဲစခန္းေလးခုကို AA က ဝင္ေရာက္တိုက္ခဲ့ရာ ျပႆနာက အေတာ္ႏွင့္ ေအးမည့္ ပုံ မရွိ။ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ မည္သည့္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းကိုမွ အေျခခ်ခြင့္ မျပဳေရးမူကို တပ္မေတာ္က ကိုင္စြဲထားရာ ရခိုင္တြင္ ေျခကုပ္ယူရန္ ႀကိဳးပမ္းသည့္ AA ႏွင့္အၾကား တစ္ဖက္ႏွင့္ တစ္ဖက္ အေပးအယူ အေလၽွာ႔အတင္းမလုပ္ႏိုင္ပါက စစ္မီးလၽွံက ေတာက္မည့္ လကၡဏာသာ ရွိေနသည္။

ဓာတ္ပံု – မိုးေက်ာ္လြင္

တစ္ႏိုင္ငံလုံးအပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးသေဘာတူစာခ်ဳပ္ (NCA) တြင္ အဖြဲ႕ ၁၀ ဖြဲ႕က လက္မွတ္ေရးထိုးထားၿပီး အထက္ပါ ရွစ္ဖြဲ႕ပါ ပါဝင္လာေစေရး အစိုးရၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္၏ အခန္းက႑ကလည္း ယခုႏွစ္ထဲတြင္ ပို၍ ျမင့္မားလာလိမ့္မည္။ ယခုႏွစ္သည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား လုပ္ေဆာင္ရန္ အစိုးရသက္တမ္း၏ ေနာက္ဆုံးအခ်ိန္လည္းျဖစ္ရာ အားကုန္ထုတ္၍ အဖြဲ႕အခ်ိဳ႕ကို NCA တြင္ ပါဝင္လာေစရန္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဖြယ္ ရွိေနသည္။ အဆိုပါအဖြဲ႕မ်ားတြင္ အင္အားႀကီး ‘၀’(UWSA) အဖြဲ႕လည္း ပါဝင္ႏိုင္ဖြယ္ ရွိေနသည္။ တစ္ဆက္တည္းတြင္ ယင္းႏွင့္ နီးစပ္သည့္ ရွမ္း(SSA) ႏွင့္ မိုင္းလား(NDAA) တို႔လည္း ကၽြဲကူးေရပါ ျဖစ္လာႏိုင္သည္။

အျခားတစ္ဖက္တြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကလည္း သူ၏ မဟာစီမံကိန္း(OBOR) ကို အျမန္ဆုံး အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ေရးအတြက္ ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ဝင္တြန္းေပးလ်က္ရွိရာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္မ်ား အပါအဝင္ အစိုးရ သို႔မဟုတ္ တပ္မေတာ္ကိုလည္း ဖိအားမ်ားေပးေနလိမ့္မည္။

ယခုႏွစ္အတြင္း ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ (၂၁ရာစု ၊ ပင္လုံ) ကို သုံးႀကိမ္က်င္းပရန္ အစိုးရအပါအဝင္ NCA လက္မွတ္ထိုးတိုင္းရင္းသားအဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ သေဘာတူညီမႈရရွိထားသည္။ သို႔ေသာ္ လက္ရွိျဖစ္ေပၚေနသည့္ အခင္းအက်င္းအရ ညီလာခံသုံးႀကိမ္က်င္းပရန္မွာမူ ေဝဝါးလ်က္ရွိသည္။ ယခုႏွစ္ဆန္းပိုင္းတြင္ပင္ ပထမအႀကိမ္ စတင္ႏိုင္ေရးက အသံက်ယ္က်ယ္ ထြက္မလာေသး။

ႏွစ္ဖက္အၾကား မေက်မလည္ျဖစ္လ်က္ရွိသည့္ တစ္ခုတည္းေသာ တပ္မေတာ္ထားရွိေရးႏွင့္ ခြဲထြက္၊ မထြက္ေရးျပႆနာတို႔ အပါအဝင္ တစ္ဆို႔လ်က္ရွိသည့္ ႏိုင္ငံေရး၊ လုံၿခဳံေရးဆိုင္ရာ ျပႆနာတို႔ ညီလာခံမ်ားတြင္ ေဆြးေႏြးၾကရမည္ျဖစ္ရာ ယင္းကလည္း ဇာတ္၏ အထြတ္အထိပ္ ျဖစ္သည္။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ၿပီးျပတ္ေအာင္ေဆာင္႐ြက္ရန္ သႏၷိ႒ာန္ခ်ထားေၾကာင္း တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ကလည္း ေျပာဆိုထားရာ ယင္းအတိုင္းျဖစ္ဖို႔ဆိုလၽွင္ အဆိုပါ ျပႆနာတို႔ကို ယခုႏွစ္ထဲတြင္ ေက်ာ္လႊားႏိုင္မွ ရမည္။

ေက်ာ္လႊားႏိုင္ပါက ၂၀၁၉ ခုႏွစ္သည္ မဂၤလာရွိသည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွစ္ ျဖစ္လာမည္ျဖစ္ၿပီး ယင္းသို႔ မဟုတ္ပါက ေျပာင္းျပန္လည္း ျဖစ္သြားကာ ႏွစ္ဖက္တင္းမာမႈႏွင့္ တိုက္ပြဲမ်ားဆီသို႔ ျပန္လွည့္သြားႏိုင္သည္။ ထိုသို႔ ေနာက္ျပန္ေလၽွာက်ခဲ့ပါက ၂၀၂၀ ခုႏွစ္၏ ေနာက္ပိုင္းကာလမ်ားသည္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲအစီအစဥ္မ်ား ရွိေနသည္ျဖစ္ရာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္သည္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္အဆုံးတြင္ အလြမ္းဇာတ္ျဖင့္ တစ္ခန္းရပ္သြားမည္ ျဖစ္သည္။

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *