၂၀၁၉ အိုင္စီတီက႑

မိုဘိုင္းလ္ဆက္သြယ္ေရး

ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္သည္ ေရွ႕ႏွစ္မ်ားႏွင့္ႏႈိင္းယွဥ္လၽွင္ ဆက္သြယ္ေရးႏွင့္ နည္းပညာက႑ အတန္ငယ္ၿငိမ္သက္ခဲ့သည့္ ႏွစ္တစ္ႏွစ္ျဖစ္ခဲ့သည္။ မိုဘိုင္းလ္ဆက္သြယ္ေရးက႑တြင္ စတုတၳေျမာက္ မိုဘိုင္းလ္ဆက္သြယ္ေရးေအာ္ပေရတာသစ္ MyTel ေဈးကြက္အတြင္း စတင္ဝင္ေရာက္လာခဲ့ေသာ္လည္း ယခင္ေအာ္ပေရတာမ်ားလက္ထက္ကေလာက္ လႈပ္လႈပ္ရွားရွားအေျခအေနမ်ိဳး ျဖစ္မလာခဲ့ေပ။

ယခု ၂၀၁၉ ခုႏွစ္တြင္လည္း ယင္းအေျခအေနသည္ ေျပာင္းလဲသြားဖြယ္မရွိေပ။ ျမန္မာ့မိုဘိုင္းလ္ဆက္သြယ္ေရးက႑သည္ အရွိန္တစ္ခုေပၚတြင္ လိုက္ပါစီးေမ်ာေနသည့္အေနအထားတြင္ရွိေနၿပီး မိုဘိုင္းလ္ဆက္သြယ္ေရး ေအာ္ပေရတာမ်ား၏ ထူးေထြဆန္းျပားေသာ ေဈးကြက္ျမႇင့္တင္ေရးအစီအစဥ္မ်ားမွလြဲ၍ အျခား သိသိသာသာေျပာင္းလဲသြားႏိုင္သည့္ ကိစၥမ်ိဳး ၂၀၁၉ ခုႏွစ္အတြင္း ေပၚထြက္လာရန္ မရွိေခ်။ ထို႔အျပင္ဆင္းမ္ကတ္စနစ္တက်မွတ္ပုံတင္ေရးကို ေအာ္ပေရတာမ်ားေရာ ဝန္ႀကီးဌာနကိုယ္တိုင္ စိတ္ပါဝင္စားမႈ မရွိၾကေသာေၾကာင့္ ဆင္းမ္ကတ္ေဖာင္းပြမႈႏွင့္ အ႐ႈပ္အေထြး အမႈအခင္းျပႆနာမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနဦးမည္ျဖစ္သည္။

ပို႔ေဆာင္ေရးႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနအေနႏွင့္ ျပည္တြင္းဆက္သြယ္ေရး ကြန္ရက္ကို 5G ကြန္ရက္အဆင့္သို႔ ကူးေျပာင္းရန္ ျပင္ဆင္မႈမ်ားျပဳလုပ္မည္ဟု ၿပီးခဲ့သည့္ ဒီဇင္ဘာလအတြင္းက ဆိုထားခဲ့ေသာ္လည္း အဆိုပါအစီအစဥ္ ျဖစ္ေျမာက္လာရန္ အခ်ိန္တစ္ခုယူရဦးမည္ျဖစ္ၿပီး ယခု ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ အတြင္းတြင္ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ေျခ နည္းပါးေနေသးသည္။ ယခုႏွစ္အတြင္း ဆက္သြယ္ေရးေအာ္ပေရတာမ်ားအေနႏွင့္ 4G ကြန္ရက္ ခ်ဲ႕ထြင္ျခင္း၊ မိုဘိုင္းလ္ဘဏ္လုပ္ငန္း ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားႏွင့္ အင္တာနက္ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားကိုသာ အဓိက ဦးစားေပးေဆာင္႐ြက္ၾကဖြယ္ရွိေနသည္။

ဝန္ႀကီးဌာနေနႏွင့္ ေအာ္ပေရတာမ်ား ၏ ကြန္ရက္အရည္အေသြးမ်ားကို ေစာင့္ၾကည့္စစ္ေဆးသြားရန္ ျပင္ဆင္ေနသည္ဟု ဆိုထားသျဖင့္ ဆက္သြယ္ေရးေအာ္ပေရတာမ်ား၏ ဝန္ေဆာင္မႈပိုင္း ပိုမိုေကာင္းမြန္လာဖြယ္ ရွိသည္။

အင္တာနက္ႏွင့္ လူမႈကြန္ရက္ နယ္ပယ္

ယခုႏွစ္အတြက္ ျမန္မာ့အိုင္စီတီက႑ ႀကီးအတြင္းတြင္ ထူးျခားမႈမ်ားရွိလာႏိုင္သည္က လူမႈကြန္ရက္နယ္ပယ္ျဖစ္လာႏိုင္သည္။ အထူးသျဖင့္ လာမည့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း Facebook ကိုယ္တိုင္ပါဝင္ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည့္ ျပည္တြင္းလူမႈကြန္ရက္အသုံးျပဳမႈ ထိန္းခ်ဳပ္ေရး ေဆာင္႐ြက္ခ်က္မ်ားသည္ အသုံးျပဳသူမ်ား၏ ေဝဖန္မႈမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရေသာေၾကာင့္ အစိုးရဘက္မွ လက္ရွိဖန္တီးေရးဆြဲေနသည့္ အင္တာနက္ေပၚမွ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္အကဲျဖတ္မႈ နည္းဥပေဒ (Content Regulation) ကို ေစာင့္ၾကည့္ရမည့္ ႏွစ္တစ္ႏွစ္ျဖစ္ေလသည္။


Content Regulation အလ်င္အျမန္ ထုတ္ျပန္ႏိုင္ျခင္းရွိမရွိႏွင့္ အမွန္တကယ္ ထိေရာက္စြာ တုံ႔ျပန္ႏိုင္ျခင္း ရွိ မရွိ တို႔သည္ ျမန္မာ့အင္တာနက္ႏွင့္ လူမႈကြန္ရက္နယ္ပယ္တို႔၏ အေရးအပါဆုံးကိစၥရပ္ ျဖစ္လာမည္ျဖစ္သည္။ Content Regulation သည္ လက္ရွိ လူမႈကြန္ရက္က႑တြင္ ထိန္းခ်ဳပ္ရခက္ခဲေနသည့္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ား၊ လူမႈကြန္ရက္ကို လြဲမွားစြာ အသုံးခ်ျခင္းမ်ား၊ Terrorism ဝါဒျဖန္႔ခ်ိမႈမ်ား၊ အမုန္းစကားမ်ား၊ သတင္းတုမ်ား၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အေၾကာင္းအရာမ်ားႏွင့္ Cyber Crime  မ်ားကို တားဆီးႏိုင္မည့္ တစ္ခုတည္းေသာ နည္းလမ္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္အတြက္ ေစာင့္ၾကည့္ခ်င္စရာ အေကာင္းဆုံးကိစၥတစ္ခု ျဖစ္လာမည္ျဖစ္သည္။

တစ္စ တစ္စ ႀကီးထြားလာေနေသာ အြန္လိုင္းေဈးအေရာင္းအဝယ္လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ အခြန္ေကာက္ခ်င္သူ အာဏာပိုင္မ်ားအၾကား ရွဥ့္လည္းေလၽွာက္သာ ပ်ားလည္းစြဲသာ အေျခအေနမ်ိဳးျဖစ္လာေစမည့္ အေျဖရွာမႈမ်ား လိုအပ္ေနေသာ္လည္း ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ထဲတြင္ ယင္းသို႔ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ရန္မွာမူ အခြင့္အလမ္း နည္းပါးလွသည္။

ဒစ္ဂ်စ္တယ္ အစိုးရႏွင့္ အီလက္ထ႐ြန္နစ္ လုံၿခဳံေရး

အစိုးရသစ္၏ e-Government က႑ အဖြင့္စာမ်က္ႏွာျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၈ ဇန္နဝါရီ တြင္ စတင္မိတ္ဆက္မည္ဟု တရားဝင္ေၾကညာထားသည့္ National Web Portal စနစ္တစ္ခုျဖစ္သည့္ Myanmar National  Portal သည္ ၂၀၁၈ ႏွစ္ကုန္ခါနီးမွ ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။ လူဦးေရသန္း ၆၀ ဝန္းက်င္ရွိၿပီး လူဦးေရဦး ထက္ဝက္ခန္႔ အင္တာနက္အသုံးျပဳၾကသည့္ တိုင္းျပည္တြင္ အဆိုပါ Web Portal ကို ေန႔စဥ္အသုံးျပဳသူ ၃၀၀ ဝန္းက်င္သာရွိၿပီး မွတ္ပုံတင္ထားသူ ဦးေရမွာလည္း ၅၈၀ ဦးသာ ရွိေနေသးသည္။

ေဒၚလာသန္းခ်ီ အကုန္အက်ခံတည္ ေဆာက္ထားသည့္ Myanmar National  Portal ၏ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ျဖတ္သန္းမႈမ်ားမွာ စိတ္ဝင္စားဖြယ္အေျခအေနတစ္ရပ္ ျဖစ္လာေနၿပီး အဆိုပါ Portal အလုပ္ ျဖစ္ မျဖစ္သည္ လက္ရွိအစိုးရ၏ ဒစ္ဂ်စ္တယ္အစိုးရတည္ ေဆာက္ေရးရည္မွန္းခ်က္ အလုပ္ ျဖစ္ မျဖစ္ ႏွင့္ တိုက္႐ိုက္သက္ဆိုင္ေနသည္။

အစိုးရအေနႏွင့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း Cyber Security နယ္ပယ္ကို သိသိသာသာ စိတ္ဝင္စားမႈျပသခဲ့ၿပီး ဝန္ႀကီးဌာနဦးေဆာင္ဖြင့္လွစ္သည့္ သင္တန္းမ်ား မၾကာခဏ ဖြင့္လွစ္ခဲ့သလို ၿပိဳင္ပြဲမ်ားလည္း ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ လက္ရွိ ၂၀၁၉ တြင္လည္း အဆိုပါအရွိန္ကို ဆက္ထိန္းၿပီး Cyber Security ပိုင္းကို ဆက္လက္အာ႐ုံစိုက္ထားဦးမည္ဟု ယူဆရပါသည္။

ထို႔အျပင္ ျမန္မာ့နည္းပညာက႑၏ အေရးအပါဆုံး လိုအပ္ခ်က္ျဖစ္ေသာ္လည္း အစိုးရသက္တမ္း သုံးႏွစ္အတြင္း ထူးထူးျခားျခား လႈပ္ရွားမႈလုံး၀မရွိခဲ့သည့္ ကြန္ပ်ဴတာသုံး ျမန္မာစာစနစ္ ေျပာင္းလဲေရးကိစၥသည္လည္း ၂၀၁၉ ခုႏွစ္တြင္ တိုးတက္မႈတစ္စုံတစ္ရာ ရွိလာမည္ေလာ ေစာင့္ၾကည့္ရမည္ ျဖစ္သည္။

e-Sport အားကစား

၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း စတင္အရွိန္ရလာသည့္ e-Sport အားကစားနည္းမွာ လူငယ္မ်ား၏ စိတ္အားထက္သန္စြာ အားေပးမႈမ်ားေၾကာင့္ ၂၀၁၈ တြင္ ဆက္လက္ဖြံ႕ၿဖိဳးလာခဲ့ၿပီး ၂၀၁၉ တြင္ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔ ႀကီးထြားလာရန္ အေၾကာင္းဖန္လာသည္။

ဆုေၾကးေငြ ျမင့္မားစြာခ်ီးျမႇင့္မည့္ ျပည္တြင္းဖိတ္ေခၚ e-Sport ၿပိဳင္ပြဲမ်ားႏွင့္ ေနာက္ထပ္ အဆင့္ျမင့္ e-Sport Center ႀကီးမ်ား ထပ္မံျမင္ေတြ႕ရဖြယ္ရွိေနသည့္အျပင္ လာမည့္ ႏိုဝင္ဘာလကုန္တြင္ စတင္က်င္းပေတာ့မည့္ ဖိလစ္ပိုင္ ဆီးဂိမ္းၿပိဳင္ပြဲတြင္လည္း e-Sport ကစားနည္းမ်ားထည့္သြင္းလိုက္ၿပီ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အစိုးရ၏ ဗီဒီယိုဂိမ္းမ်ားအေပၚ သေဘာထားသည္လည္း ၂၀၁၉ တြင္ ေျပာင္းလဲလာမည္ဟု ယူဆရသည္။

မိုဘိုင္းလ္ဘဏ္ဝန္ေဆာင္မႈမ်ား

၂၀၁၉ တြင္ ေက်းလက္ေဒသမ်ားတြင္သာမက ၿမိဳ႕ေပၚေဒသမ်ားတြင္ပါ ေအာင္ျမင္လာေနသည့္ မိုဘိုင္းလ္ေငြေၾကး ဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းမ်ား ဆက္လက္တိုးတက္ေနဦးမည္ျဖစ္ၿပီး လူထုအေပၚ လႊမ္းၿခဳံႏိုင္စြမ္းနည္းပါးသည့္ ျပည္တြင္းဘဏ္လုပ္ငန္းမ်ား၏ ကြက္လပ္မ်ားကို ေကာင္းစြာ ျဖည့္တင္းေပးေနဦးမည္ျဖစ္သည္။ ဆက္သြယ္ေရးေအာ္ပေရတာမ်ားႏွင့္ ပုဂၢလိကဘဏ္မ်ား အၿပိဳင္အဆိုင္ ဝန္ေဆာင္မႈေပးၾကမည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ေငြေပးေခ်မႈေဆာင္႐ြက္ရာတြင္ ပိုမိုအဆင္ေျပ ေခ်ာေမြ႕လာမည္ဟု ယူဆရသည့္ အေျခအေန ျဖစ္သည္။

နိဂုံး

အိုင္စီတီက႑တစ္ခုလုံးစာအေနႏွင့္ ၿခဳံငုံသုံးသပ္ရမည္ဆိုလၽွင္ လာမည့္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္တြင္ အႀကီးမားဆုံးအေျပာင္းအလဲျဖစ္လာႏိုင္သည့္ နယ္ပယ္ႏွစ္ရပ္မွာ လူမႈကြန္ရက္နယ္ပယ္ႏွင့္ e-Sport နယ္ပယ္တို႔ျဖစ္သည္။ လူမႈကြန္ရက္နယ္ပယ္တြင္ Facebook ကိုယ္တိုင္ပါဝင္ပတ္သက္မႈႏွင့္ အစိုးရ၏ Content Regulation တို႔၏အစြမ္း မည္မၽွခရီးေပါက္မည္ကို ေစာင့္ၾကည့္ရမည္ျဖစ္ၿပီး လာမည့္ ဆီးဂိမ္းၿပိဳင္ပြဲတြင္ ျမန္မာ e-Sport အားကစားသမားမ်ား ႏိုင္ငံကိုယ္စားျပဳ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ ရ မရလည္း ေစာင့္ၾကည့္ရမည္ျဖစ္သည္။

လက္ရွိကာလသည္ အိုင္စီတီနယ္ပယ္ အရွိန္အဟုန္ျဖင့္ တိုးတက္လာေနသည့္ကာလ ျဖစ္သည့္အားေလ်ာ္စြာ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ရန္လည္း ခက္ခက္ခဲခဲ ႀကိဳးပမ္းရမည့္ကာလျဖစ္ေနျပန္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ လက္ရွိအစိုးရအေနႏွင့္ နည္းပညာက႑ကို က်င္က်င္လည္လည္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္စြမ္းရွိရန္ ပိုမိုလိုအပ္ေနၿပီး ဆက္သြယ္ေရးက႑ တိုးတက္မႈအတြက္ ယခုထက္ပို၍ အျမင္က်ယ္က်ယ္ထားကာ ေဆာင္႐ြက္သြားရန္လည္း လိုအပ္မည္ျဖစ္သည္။

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *