ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး ေရစီး

၂၀၁၉ ႏွစ္စပိုင္းတြင္ ျမင္ေတြ႕ရေသာ ႏိုင္ငံေရးေရစီးေၾကာင္းႀကီး ေလးေၾကာင္းသည္ ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲနီးသည္ အထိ ဆက္လက္စီးဆင္းမည့္ အလားအလာရွိသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ခရီးစဥ္မ်ား၊ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး၊ ျမစ္ဆုံကိစၥႏွင့္ တိုင္းရင္းသားႏိုင္ငံေရးတို႔ ျဖစ္သည္။

ခရီးစဥ္မ်ား

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ တိုင္းရင္းသားေဒသမ်ားအပါအဝင္ ႏိုင္ငံအႏွံ႔အျပားသို႔ ဆက္တိုက္ခရီးထြက္သည္။ ေနရာတိုင္းလိုလိုတြင္ ေဒသခံမ်ားႏွင့္ တိုက္႐ိုက္စကားေျပာ အေမးအေျဖ ျပဳလုပ္သည္။ ျပႆနာမ်ား ေျဖရွင္းေပးသည္။ အစိုးရေခါင္းေဆာင္ျဖစ္သည့္အတြက္ ႏိုင္ငံေဒသမ်ားသို႔ လွည့္လည္စစ္ေဆးျခင္း၊ ဒီမိုကေရစီစနစ္ျဖစ္သည့္အတြက္ ျပည္သူျပည္သားမ်ားႏွင့္ တိုက္႐ိုက္ေတြ႕ဆုံျခင္း၊ စကားေျပာဆိုျခင္းသည္  ပုံမွန္ဟု ဆိုရမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ၂၀၁၉ သည္ ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ  အႀကိဳကာလ ျဖစ္သည့္အတြက္ မဲဆြယ္ျခင္းဟု သုံးသပ္သူမ်ားရွိသည္။  အထူးသျဖင့္ တိုင္းရင္းသားမဲရေအာင္လုပ္ေနျခင္းဟု သုံးသပ္သူမ်ား မနည္းပါ။ စာေရးသူအျမင္ မည္သည့္ႏိုင္ငံမဆို ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ လက္ရွိအာဏာရပုဂၢိဳလ္က ေယဘုယ်အားျဖင့္ တစ္ပန္းသာသည္။ သူသည္ ႏိုင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ ျပည္သူမ်ား၏ ျမင္ကြင္းတြင္ ရွိေနၿပီးသား။ အေႁခြအရံမ်ား၊ လုံၿခဳံေရးမ်ားျဖင့္ သြားေရာက္သည့္အတြက္ ေခါင္းေဆာင္ပုံရိပ္ ပိုၿပီးပင္ ေပၚလြင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ မဲဆြယ္ရန္ ဆႏၵရွိသည္ျဖစ္ေစ၊ အစိုးရတာဝန္ ျဖစ္သည့္အတြက္ သြားေရာက္သည္ျဖစ္ေစ မ်ားမ်ားသြားေလေလ ေ႐ြးေကာက္ပြဲအတြက္ အမွတ္ပိုရေလ ျဖစ္သည္။ ေနာက္တစ္ခ်က္။ ေ႐ြးေကာက္ပြဲရလဒ္သည္ အစိုးရ၏  စြမ္းေဆာင္ရည္ေပၚ မ်ားစြာမူတည္သည္။ ယခုခရီးစဥ္မ်ားေၾကာင့္ ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရမ်ား၊ သက္ဆိုင္ရာေဒသမ်ား၏  အစိုးရမ်ား စြမ္းေဆာင္ရည္ ပိုေကာင္းလာလၽွင္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ မ်က္ႏွာပန္းလွမည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ခရီးစဥ္မ်ား ဆက္ျမင္ေတြ႕ရဦးမည္။

အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး

အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးလႊတ္ေတာ္တြင္ စတင္ခဲ့ၿပီး အေတာ္ေလး ပြဲဆူသြားသည္။ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး ေႂကြးေၾကာ္သံျဖင့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဝင္ခဲ့သည့္အတြက္ ယခုကဲ့သို႔ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ရန္ ႀကိဳးစားသည္မွာ  အဆန္းမဟုတ္ေသာ္လည္း ‘အခ်ိန္ကာလ’ Timing မွာ ဆန္းေနသည္။  ေ႐ြးေကာက္ပြဲ မဲရေရးအတြက္ လူႀကိဳက္မ်ားမည့္ ကိစၥကို ေရွ႕တင္လာျခင္းဟု ေဝဖန္သုံးသပ္သူမ်ားက ေထာက္ျပၾကသည္။ အေျခခံဥပေဒျပင္ေရးတြင္ အဆုံးအျဖတ္ေပးႏိုင္သည့္ အာဏာကို အေျခခံဥပေဒအရ ရရွိထားသည့္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ျပင္လိုသည့္ အာဏာရပါတီတို႔ သေဘာထားခ်င္းတိုက္ဆိုင္မွသာ ျပင္လိုရမည္ျဖစ္ရာ သူတို႔ အခ်င္းခ်င္း ၫွိထားၿပီးၿပီလား၊  မၫွိရေသးဘဲ ျပင္ရန္ႀကိဳးစားသည္လား။ မၫွိရေသးဘဲ ျပင္ရန္  ႀကိဳးစားလၽွင္ ႏွစ္မ်ိဳး ရွိႏိုင္သည္။ ႏႈတ္ေရးၿပိဳင္သည့္သေဘာ လုပ္ေနၾကလၽွင္ လႊတ္ေတာ္တြင္းတြင္ လက္ေဝွ႔ေရး ျပသည္ႏွင့္သာ တူၿပီး ၂၀၂၀  ေ႐ြးေကာက္ပြဲမဲရေရး ႀကိဳးစားမႈႏွင့္ တူေပလိမ့္မည္။ ႏႈတ္ေရးၿပိဳင္သည့္ မဟုတ္ဘဲ တစ္ဖက္ႏွင့္တစ္ဖက္ သေဘာညီသည့္ေနရာ common  position ကို ေလးေလးစားစား ရွာႀကံျခင္းျဖစ္လၽွင္ အေပၚပိုင္းတြင္ သေဘာတူမထားလၽွင္ပင္ တျဖည္းျဖည္း အဆင္ေျပသြားႏိုင္သည္ bottom-up ။ ေအာက္မွ အေပၚသို႔ တက္ျခင္း။ နဂိုတည္းက အေပၚပိုင္းတြင္ ၫွိၿပီးသားျဖစ္လၽွင္မူ အထူးေျပာစရာမရွိ။ ျပင္လိုသည့္အခ်ိန္တြင္  ျပင္ႏိုင္ေအာင္ အေျခခံဥပေဒ အစိတ္အပိုင္းအလိုက္ ႀကိဳၿပီး ၫွိထားျခင္းျဖစ္မည္ top-down ။ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးတြင္ ႏႈတ္ေရးပင္ၿပိဳင္ၿပိဳင္၊ တိတ္တိတ္ဆိတ္ဆိတ္ပင္ ေဆြးေႏြး ေဆြးေႏြး  NLD ၏ ကတိကဝတ္ကို ျဖည့္ဆည္းျခင္းျဖစ္ရာ ၂၀၂၀ အတြက္ အေျခအေနေကာင္းမည္။ ႏႈတ္ေရးၿပိဳင္လၽွင္မူ ပြဲပိုဆူၿပီး NLD ဘက္သို႔ပင္  အေလးသာမည္။ တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္မ်ား၏ ေဆြးေႏြးသည့္ ပုံစံေပၚမူတည္ၿပီး ပြဲဆူမည္။ ရင္ၾကားေစ့ေရးပါ ထိႏိုင္သည္။ အေျခခံ ဥပေဒျပင္ဆင္ေရးတြင္ ေဆြးေႏြးစရာမ်ား မ်ားစြာရွိၿပီး ပုဒ္ထီး ပုဒ္မေပါင္းမ်ားစြာရွိသည့္အတြက္ ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဝင္ခါနီးခ်ိန္အထိ ေရာက္သြားႏိုင္သည္။ လႊတ္ေတာ္သည္ NLD ၏ လက္ထဲတြင္ရွိရာ အရွိန္ အတင္အခ်သည္ NLD ၏ သေဘာအတိုင္းသာ ျဖစ္သည္။

ျမစ္ဆုံ

ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းသည္ အစိုးရတိုင္းအတြက္ ျဗဟၼာ့ဦးေခါင္းသဖြယ္ ေရထဲခ်လည္းမရ၊ ေျမေပၚခ်လည္း မျဖစ္ႏိုင္ရာ NLD အစိုးရလည္း  ေခါင္းခဲေနရသည္။ နဂိုကတည္းက ေခါင္းခဲေနသည္တြင္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ အႀကိဳကာလ ၂၀၁၉ ႏွင့္ တိုက္ဆိုင္ၿပီး တ႐ုတ္ဘက္က ဖိအားေပးလာရာ ပိုၿပီး စဥ္းစားရက်ပ္သြားရသည္။ NLD ႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို  ေထာက္ထားသည့္အေနႏွင့္ ျမစ္ဆုံကိစၥ ျပည္သူကန္႔ကြက္မႈသည္ ဦးသိန္းစိန္ လက္ထက္ကေလာက္ မႀကီးမားေသာ္လည္း မေသးလွပါ။ ထိုအခ်က္ကို  NLD ကလည္း သိသည့္အတြက္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ရမည္ကို တြန္႔ေနပုံရသည္။ တြန္႔ေနပုံရျခင္းသည္ အားနည္းခ်က္ပင္ျဖစ္ရာ ထိုအားနည္းခ်က္ကို   ျမင္ၿပီး ဖိနင္းမည္ကိုလည္း စိုးရိမ္ရသည္။ သက္ဆိုင္ရာတာဝန္ရွိသူတို႔၏ စကားမ်ားအရ ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းကို လက္ရွိပုံစံျဖင့္မူမဟုတ္ဘဲ အ႐ြယ္အစား ေနရာေျပာင္းခ်င္ပုံရသည္။ ထိုသို႔ေျပာင္းလၽွင္ ေနာက္ထပ္ ေလ့လာရေကာင္း ေလ့လာရ၊ ျငင္းရခုန္ရမည္ျဖစ္ရာ တစ္ႏွစ္ခြဲ၊ ၂ ႏွစ္ အသာေလးကုန္ၿပီး ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေက်ာ္ၿပီး ေနာက္ထပ္အစိုးရသက္တမ္းေရာက္သြားႏိုင္သည္။ ထိုသို႔ေလ့လာေနစဥ္ ျမစ္ဆုံကိစၥသည္ စီမံကိန္းတစ္ခုအျဖစ္ သာမကဘဲ ႏိုင္ငံေရးေရစီးႀကီးတစ္ရပ္အျဖစ္ ရွိေနႏိုင္သည္။

တိုင္းရင္းသား ႏိုင္ငံေရး

ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေနာက္ပိုင္းတြင္ ethnonationalism ေခၚ လူမ်ိဳးအေျချပဳ အမ်ိဳးသားေရး အားေကာင္းလာသည္ကို ေတြ႕ၾကရၿပီး ျဖစ္သည္။ လူမ်ိဳးအေျချပဳႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္တို႔သည္  ေဒြးေရာယွက္တင္ သြားေနၾကသည္။ တပ္မေတာ္က တစ္ဖက္သတ္အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ေၾကညာျခင္း၊ AA တပ္ဖြဲ႕ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ရဲကင္းမ်ားကို တိုက္ျခင္း၊ အလြတ္သေဘာၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ား  ခပ္စိပ္စိပ္ လုပ္လာျခင္းတို႔သည္ ၂၀၁၉ ႏိုင္ငံေရး ေရစီးေၾကာင္းတစ္ရပ္ ျဖစ္သည္။ လက္နက္ကိုင္မဟုတ္ေသာ တိုင္းရင္းသားႏိုင္ငံေရး ပါတီမ်ားသည္လည္း ၂၀၂၀ တြင္ ယင္းတို႔၏ေနရာႏွင့္ အခန္းက႑ကို ၂၀၁၉ တည္းက စျပင္ေနၾကၿပီ။ ၂၀၁၉ တြင္ တိုင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္း ဆက္ဆံေရးကို သတိႀကီးစြာထားထိန္းသိမ္းရမည္ျဖစ္ၿပီး သက္ဆိုင္ရာပုဂၢိဳလ္မ်ား အကိုင္အတြယ္မတတ္လၽွင္ ရၿပီးသားအေျခအေနမ်ား ေနာက္ျပန္ေလၽွာမည္။

ေလာေလာဆယ္ေတြ႕ရသည့္ ႏိုင္ငံေရးေရစီးေၾကာင္းႀကီး ေလးေၾကာင္းျဖစ္သည္။

ေဇယ်သူ

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *