ေဒၚနယ္ထရမ့္၏ ႏိုင္ငံေတာ္အေျချပမိန္႔ခြန္းႏွင့္ စိတ္ဝင္စားစရာအခ်က္မ်ား

Newsweek

ေဖေဖၚဝါရီလ ၅ ရက္ အဂၤါေန႔ညက အေမရိကန္သမၼတေဒၚနယ္ထရမ့္ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္တြင္ မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားခဲ့သည္။ အေမရိကန္သမၼတ တစ္ဦး ႏွစ္စဥ္ေျပာၾကားေလ့ရွိေသာ ႏိုင္ငံေတာ္အေျချပ မိန္႔ခြန္းျဖစ္သည္။

ႏွစ္ပါတီအကြဲအၿပဲ

သမၼတ၏မိန္႔ခြန္းမတိုင္မီကပင္ ၎၏အစိုးရအဖြဲ႕တြန္းပို႔ေနေသာ အိုင္ဒီယာ တစ္ခုရွိသည္။ ယင္းမွာ သမၼတထရမ့္ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီကို ၿငိမ္းခ်မ္းေရး စကားကမ္းလွမ္းၿပီး ႏွစ္ဖက္အျပန္အလွန္ တိုက္ခိုက္ေနၾကေသာ ပါတီႏွစ္ရပ္စလုံးကို တိုင္းျပည္ေကာင္းက်ိဳးအတြက္ အတူတကြ လက္တြဲသြားၾကရန္ တိုက္တြန္းလိမ့္မည္ဟူေသာ အိုင္ဒီယာ ျဖစ္သည္။

ယင္းအခ်က္ကို သမၼတထရမ့္၏ မိန္႔ခြန္းတစ္ေနရာတြင္ ယခုလိုေျပာၾကားထားသည္။

“အေမရိကန္ႏိုင္ငံေရးမွာ အခြင့္အလမ္းအသစ္တစ္ခု ရွိပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔သာ အဲဒီအရာကို ဆုပ္ကိုင္ရဲတဲ့ သတၱိရွိရင္ေပါ့။” ထရမ့္၏ မိန္႔ခြန္းအေစာပိုင္းတြင္လည္း “ေအာင္ပြဲဆိုတာ ကိုယ့္ပါတီအႏိုင္ရတာကို ဆိုတာ မဟုတ္ဘူး။ ေအာင္ပြဲဆိုတာ တိုင္းျပည္အႏိုင္ရတာကို ဆိုတာပါ”ဟု ေျပာၾကားျခင္းျဖင့္ ႏွစ္ပါတီရင္ၾကားေစ့ေရး ေဆာ္ဩခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရသည္။

ျပႆနာျဖစ္ေနသည္မွာ အားလုံးညီၫြတ္ေရးဆိုသည္ႏွင့္ ပတ္သက္ပါက ေဒၚနယ္ထရမ့္မွာ အလြန္ညံ့ဖ်င္းေသာ သတင္းစကားပါးသူဟု ဆိုရမည့္ အေျပာအဆိုမ်ားကိုလည္း ေတြ႕ရသည္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ လက္စားေခ်ႏိုင္ငံေရးမ်ိဳး၊ အခုအခံအတားအဆီးျပဳေနတဲ့ ႏိုင္ငံေရးမ်ိဳး၊ အျပစ္ေပးတဲ့ ႏိုင္ငံေရးမ်ိဳးကို ပစ္ပယ္ရပါလိမ့္မယ္။ ေနာက္ၿပီး ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ႏိုင္မယ့္၊ ေစ့စပ္ၫွိႏႈိင္းႏိုင္မယ့္၊ ဘုံေကာင္းက်ိဳးကို ျဖစ္ေစမယ့္ အကန္႔အသတ္မဲ့ အလားအလာေတြကို ေထြးပိုက္ရပါလိမ့္မယ္”ဟု ထရမ့္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ယင္းစကားမ်ိဳးမွာ သမၼတထရမ့္ မဟုတ္သည့္ အျခားသူတစ္ဦးဦးကသာ ေျပာၾကားပါက အမွန္တကယ္ အလုပ္ျဖစ္ႏိုင္မည့္ စကားမ်ားဟု ဆိုခ်င္ပါသည္။ ေဒၚနယ္ထရမ့္မွာ  ‘လက္စားေခ်ႏိုင္ငံေရး၊ အခုအခံအတားအဆီးျပဳသည့္ ႏိုင္ငံေရး၊ အျပစ္ေပးသည့္ ႏိုင္ငံေရး’မ်ိဳးကို အႏုပညာတစ္ရပ္အျဖစ္ ၂၀၁၆ သမၼတေ႐ြးေကာက္ပြဲ မဲဆြယ္ကာလမွစတင္၍ေျပာင္းလဲပစ္ခဲ့သူျဖစ္သည္။ ယခုမိန္႔ခြန္းတြင္ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားကို ေလလုံးထြားတိုက္တိုက္ခိုက္မႈမ်ားကို ေဘးဖယ္ထားၾကဖို႔၊ အျပစ္တင္ေျပာဆိုမႈမ်ားကို ေရွာင္ရွားၾကဖို႔ ေျပာၾကားသည္မွာ ‘ငျပဴးက ၿပဲ’ သည့္ အေျပာမ်ိဳးဟု ခံစားရပါသည္။

ေဒၚနယ္ထရမ့္က ယင္းကဲ့သို႔ ညီၫြတ္ေရးအတြက္ တိုက္တြန္းေနေသာ္ျငား ဒီမိုကရက္မ်ားမွာ နယ္စပ္အေရးကိစၥတြင္ မ႐ိုးသားေသာ တားဆီးပိတ္ပင္ေရးသမားမ်ားဟု မၾကာခဏသုံးႏႈန္း၍ တိုက္ခိုက္ေလ့ရွိသူ ျဖစ္ပါသည္။ ထို႔ျပင္ ၎၏ပါတီျဖစ္ေသာ ရီပတ္ဘလစ္ကန္မ်ားက ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ခ်သည့္ ကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ရင့္ရင့္သီးသီးသုံးႏႈန္းေျပာဆိုခဲ့မႈမ်ားကိုလည္း ေဒၚနယ္ထရမ့္အေနျဖင့္ အျပစ္တင္ေျပာၾကားရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့သူလည္း ျဖစ္သည္။

ႏွစ္ပါတီၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ပါတီစြဲျဖင့္ စုံစမ္းစစ္ေဆးေနမႈမ်ား

ေဒၚနယ္ထရမ့္ကို ေဝဖန္သူမ်ားမၾကာခဏကိုးကားၾကသည့္ စကားကို မိန္႔ခြန္းတစ္ေနရာတြင္ ယခုလိုေျပာၾကားထားသည္။ “ႏွစ္ပါတီၾကားၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရွိၿပီး ဥပဒျပဳေတြျပဳႏိုင္မယ္ဆိုရင္၊ တိုက္ခိုက္တာေတြလည္း ရွိလာမွာ မဟုတ္သလို စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြလည္း ရွိလာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ တိုက္ခိုက္တာေတြ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြနဲ႔ေတာ့ အလုပ္မျဖစ္ႏိုင္ဘူး”ဟု ထရမ့္က ဆိုသည္။

ဤစကားကို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုရလၽွင္ ‘ခ်မ္းသာႂကြယ္၀မႈကို လိုလားပါက၊ သမၼတကို စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ မလုပ္ပါႏွင့္။ ဒီႏွစ္ခုက တစ္ခုနဲ႔ တစ္ခု ဆန္႔က်င္ဘက္ပါ’ဟူ၍ ျဖစ္သည္။

လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ သမၼတထရမ့္မွာ အထူးစုံစမ္းစစ္ေဆးေရးမႉး ေရာဘတ္မူလာ၏ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈကို ခံေနရသလို ၎၏ ကိုယ္ပိုင္ကုမၸဏီမွာလည္း နယူးေယာက္ေတာင္ပိုင္းနယ္ေျမတရား႐ုံးတြင္ စုံစမ္းစစ္ေဆးခံေနရသည့္ အေျခအေနတြင္ ရွိသည္။ ထို႔ျပင္ ဒီမိုကရက္တစ္ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားကလည္း ထရမ့္၏ အစိုးရအဖြဲ႕၊ အခြန္ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ကိစၥမ်ား၊ FBI ဒါ႐ိုက္တာဂ်ိမ္းကိုမီကို အလုပ္မွ ထုတ္ပယ္ခဲ့သည့္ ကိစၥမ်ားကို စုံစမ္းစစ္ေဆးရန္ျပင္ဆင္ေနၾကၿပီလည္း ျဖစ္သည္။

ထရမ့္၏ ေနာက္ထပ္ေျပာၾကားခ်က္တြင္ “ဒီလိုမ်ိဳး စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြကိုေရာ၊ ဟိုလိုမ်ိဳး စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြကိုပါ အခ်ိန္ဆိုတဲ့အရာက အဆုံးသတ္သြားေစမယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ယုံၾကည္ပါတယ္” ဟု ဆိုခဲ့ရာ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္က သမၼတနစ္ဆင္ ေျပာၾကားခဲ့သည့္ ႏိုင္ငံေတာ္အေျချပမိန္႔ခြန္းႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္စဥ္းစားစရာပင္ ျဖစ္သည္။ ဝါးတားဂိတ္အ႐ႈပ္ေတာ္ပုံျဖင့္ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္ ဩဂုတ္လတြင္ သမၼတရာထူးမွ အနားယူ သြားခဲ့သည့္ နစ္ဆင္သည္ ဇန္နဝါရီလ ၃၀ ရက္ေန႔တြင္ ႏိုင္ငံေတာ္အေျချပမိန္႔ခြန္းတြင္ ယခုလို ေျပာၾကားခဲ့သည္။ “တစ္ႏွစ္တာဝါးတားဂိတ္ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈကေတာ့ ေတာ္ေလာက္ပါၿပီ”ဟူ၏။

CNN

အမ်ိဳးသမီးမ်ားလႊမ္းမိုးလာမႈ

ေအာက္လႊတ္ေတာ္ခန္းမအတြင္း အျဖဴေရာင္အက်ႌမ်ား ဝတ္ဆင္ထားၾကသည့္ ဒီမိုကရက္တစ္အမ်ိဳးသမီး လႊတ္ေတာ္အမတ္ အမ်ားအျပားထိုင္ေနၾကသည့္ကိစၥကိုမူ ေရွာင္ကြင္းဖယ္ထုတ္ရန္ ခက္ခဲပါသည္။ အမ်ိဳးသမီးမ်ား မဲေပးခြင့္ရေရးေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသည့္ Suffragette  Movement လႈပ္ရွားမႈကို ဂုဏ္ျပဳေသာအားျဖင့္ အျဖဴေရာင္အက်ႌမ်ားကို ဝတ္ဆင္ထားၾကျခင္းျဖစ္သည္။၂၀၁၈ ၾကားကာလ လႊတ္ေတာ္ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္၌ အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္အမတ္ အေရအတြက္ စံခ်ိန္တင္ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ခံခဲ့ရသည္။

ယင္းညတြင္ အဆိုပါဒီမိုကရက္တစ္ အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားမွာ ေဒၚနယ္ထရမ့္အတြက္သည္ပင္လၽွင္ အံ့ဩသင့္ဖြယ္ေကာင္းေလာက္သည့္ အခိုက္အတံ့မ်ားဖန္တီးခဲ့ၾကသူမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ေဒၚနယ္ထရမ့္က ၎၏ အေမရိကန္စီးပြားေရးေအာင္ျမင္မႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေအာက္ပါအတိုင္း ခ်ီးက်ဴးစကား ေျပာၾကားခဲ့ေသးသည္။

“အားလုံးေသာ အေမရိကန္ေတြ ဂုဏ္ယူႏိုင္စရာကိစၥကေတာ့ လုပ္ငန္းခြင္မွာ ရွိေနၾကတဲ့ အမ်ိဳးသမီးအေရအတြက္ဟာ ယခင္ကနဲ႔ လုံး၀မတူေအာင္ ပိုမ်ားလာတယ္ဆိုတဲ့ ကိစၥပါ။ အတိအက်ေျပာ ရရင္ လြန္ခဲ့တဲ့ ရာစုႏွစ္တစ္စု အမ်ိဳးသမီးေတြကို မဲေပးခြင့္ေပးခဲ့တဲ့ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ခ်က္ကို ဒီကြန္ကရက္ လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳေပးအၿပီးကာလကထက္ ပိုမ်ားလာပါတယ္။ ဒီကြန္ကရက္  လႊတ္ေတာ္မွာလည္း အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္အမတ္အေရအတြက္ဟာ ယခင္ကာလေတြတုန္းကထက္ ပိုၿပီးတိုးလာပါတယ္” ဟု ေျပာၾကားလိုက္ရာ အမ်ိဳးသမီးဒီမိုကရက္ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ား၏ ခ်ီးက်ဴးသံမ်ားျဖင့္ ပြဲက်သြားခဲ့သည္။

ယင္းအမ်ိဳးသမီးမ်ား (အမ်ားစုမွာ ဒီမိုကရက္တစ္လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ား ျဖစ္သည္) အခ်င္းခ်င္း ေထာက္ခံလက္ဝါး႐ိုက္သည့္ အျပဳအမူမ်ား၊ ၎တို႔၏ သမိုင္းဝင္ေအာင္ျမင္မႈမ်ားကို ပြဲခံသည့္အေနျဖင့္ အခ်င္းခ်င္းဖက္လွဲတကင္းျပဳလုပ္မႈမ်ားေၾကာင့္လည္း ထရမ့္၏မိန္႔ခြန္းမွာ ျပတ္ေတာင္းေတာင္းျဖစ္ခဲ့ရသည္ အထိပင္။ ေဒၚနယ္ထရမ့္ကပင္ “ခင္ဗ်ားတို႔ ဒီလို မလုပ္သင့္ဘူးေနာ္”ဟု ဟာသေႏွာေျပာရသည္အထိ ဒီမိုကရက္တစ္အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားက ထရမ့္ကို ခ်ီးက်ဴးေထာက္ခံခဲ့ၾကေလသည္။

အဆိုပါအမ်ိဳးသမီးမ်ားမွာ ၂၀၁၈ လႊတ္ေတာ္ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ထရမ့္ႏွင့္ ထရမ့္၏ မူဝါဒမ်ားကို ဆန္႔က်င္သူမ်ားက တြန္းတင္ေပးျခင္းကို ခံခဲ့ရသည့္ အမ်ိဳးသမီးအမ်ားစုျဖစ္ေနျခင္းေၾကာင့္ ထရမ့္ အေနျဖင့္ ထိုအမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ ခ်ီးက်ဴးမႈတိုင္းကို ႏွစ္သက္သေဘာက်ေနသည္မွာ အေသအခ်ာျဖစ္ပါသည္။

နယ္စပ္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍  အမ်ိဳးသားအေရးေပၚအေျခအေန

အေမရိကန္ေတာင္ပိုင္းနယ္စပ္တံတိုင္းတည္ေဆာက္ေရးကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကြန္ကရက္လႊတ္ေတာ္အေနျဖင့္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁၅ ရက္ေန႔မတိုင္မီ ၾကားအေျဖ မေပးႏိုင္ပါက အမ်ိဳးသားလုံၿခဳံေရးအေရးေပၚ အေျခအေန ေၾကညာမည့္ကိစၥကို ယခုမိန္႔ခြန္းတြင္ ထရမ့္ကအေလးထားေျပာၾကားသြားျခင္း မရွိေပ။ သို႔ေသာ္ အခ်ိန္အခါ က်ေရာက္လာပါက သူ႕အေနျဖင့္ အာဏာကို သုံး၍ အေရးေပၚေျခအေနေၾကညာမည့္ အေျခခံအေၾကာင္းအခ်က္မ်ားကိုမူ ျပင္ဆင္ခ်မွတ္ထားၿပီးျဖစ္သည္ကို ေတြ႕ရသည္။

“တရားဥပေဒမဲ့ေနတဲ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ေတာင္ပိုင္းနယ္စပ္ဟာ အေမရိကန္ အားလုံးရဲ႕ လုံၿခဳံမႈ၊ ေငြေၾကးဥစၥာႂကြယ္၀မႈကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနပါတယ္”ဟု မိန္႔ခြန္းတစ္ေနရာတြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ေနာက္တစ္ေနရာတြင္လည္း ‘အလြန္ အႏၲရာယ္ႀကီးတဲ့ ေတာင္ပိုင္းနယ္စပ္’ ဟု သုံးႏႈန္းသြားခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ မကၠဆီႏိုင္ငံရွိ ၿမိဳ႕မ်ားတြင္ တရားဝင္ စာ႐ြက္စာတမ္း အေထာက္အထားမပါေသာ  ေ႐ႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူမ်ားကို တင္ေဆာင္လာသည့္ ထရပ္ကားမ်ား၊ ဘတ္စ္ကားမ်ား လုံၿခဳံမႈကင္းမဲ့ရာ အေမရိကန္နယ္စပ္ကို တင္ေဆာင္လာၾကပုံကို ထရမ့္က ျခယ္မႈန္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

“အရင္အတိတ္ကာလတုန္းက ဒီခန္းမထဲမွာ ရွိၾကတဲ့ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြဟာ တံတိုင္းေဆာက္ဖို႔ ေထာက္ခံမဲ ေပးခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တကယ့္တံတိုင္းကိုေတာ့ ဘယ္တုန္းကမွ မေဆာက္ခဲ့ၾကဘူး။ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ေဆာက္ပါမယ္”ဟု ေဒၚနယ္ထရမ့္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေဒၚနယ္ထရမ့္၏ ၂၀၁၉ ႏိုင္ငံေတာ္အေျချပမိန္႔ခြန္းတြင္ပါသည့္ ေျပာၾကားခ်က္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ထိပ္တန္း ဒီမိုကရက္တစ္လႊတ္ေတာ္ အမတ္မ်ား ဘဝင္က်လက္ခံသည့္ တုံ႔ျပန္မႈမ်ား မရရွိခဲ့ပါ။ ဒီမိုကရက္မ်ားအတြက္ ယင္းတုံ႔ျပန္မႈမ်ားမွာ ႏွစ္သက္ေပ်ာ္႐ႊင္စရာလႈိင္းလုံးႀကီးမ်ားကို စတင္ေပးမည့္အရာမ်ားဟု ယူဆၾကဖြယ္ ရွိပါသည္။ ရီပတ္ဘလစ္ကန္မ်ားအတြက္မူ အဆိုပါတုံ႔ျပန္မႈမ်ားမွာ သမၼတ တစ္ဦးကို သံသယအက်ိဳး ခံစားခြင့္ပင္ ေပးရန္မလိုလားသည့္ ပါတီတစ္ရပ္၏ တုံ႔ျပန္မႈဟု ႐ႈျမင္ၾကပါလိမ့္မည္။ က်န္ အေမရိကန္ျပည္သူမ်ားအတြက္မူ ဤမိန္႔ခြန္းကသတိေပးေနသည့္အခ်က္မွာ ‘မိန္႔ခြန္းတစ္ခုထဲျဖင့္ ျပည္သူမ်ား၏အျမင္ကို မေျပာင္းလဲႏိုင္ဆိုသည့္အခ်က္ႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္အေျချပမိန္႔ခြန္းဆိုသည္မွာ ႐ုပ္ျမင္သံၾကား အစီအစဥ္ႀကီးတစ္ခု ျဖစ္သည္’ ဆိုသည့္ အခ်က္သာ ျဖစ္ပါေတာ့သည္။

စာၫႊန္း။         ။ 5 key takeaways from Donald Trump’s State of the Union Speech

ဉာဏေက်ာ္

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *