တစ္ေက်ာ့ျပန္ စစ္ေရးတင္းမာလာသည့္ အိႏၵိယ-ပါကစၥတန္

Tenddoliza

ယခုသီတင္းပတ္အတြင္း အိႏၵိယႏွင့္ ပါကစၥတန္တို႔အၾကား စစ္ေရးတင္းမာမႈမ်ား ထပ္မံျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ႏ်ဴလက္နက္ပိုင္ရွင္မ်ားျဖစ္ၾကသည့္ အိႏၵိယႏွင့္  ပါကစၥတန္တို႔မွာ စစ္ေရးပဋိပကၡမ်ားျဖင့္ နပန္းလုံးေနရသည္မွာ ကာလတာရွည္လွၿပီျဖစ္သည္။ လက္ရွိျဖစ္ပြားေနသည့္ ႏွစ္ဖက္စစ္ေရးပဋိပကၡမ်ားႏွင့္ သမိုင္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ တင္းမာမႈမ်ား ဆက္စပ္ေနသလို၊ လတ္တေလာၿခိမ္းေျခာက္ေနသည့္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားႏွင့္လည္း ဆက္စပ္ေနသည္ကို ေတြ႕ရသည္။

လတ္တေလာအေျခအေန

ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၇ ရက္က ပါကစၥတန္ ထိန္းခ်ဳပ္ရာ ကက္ရွ္မီးယားနယ္ေျမတြင္းသို႔ အိႏၵိယတိုက္ေလယာဥ္မ်ားက  ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္ခဲ့ျပန္သည္။ ယင္းသို႔ တိုက္ခိုက္ရာတြင္ အိႏၵိယတိုက္ေလယာဥ္တစ္စင္း ပ်က္က်သြားခဲ့ၿပီး တိုက္ေလယာဥ္မႉးကို ပါကစၥတန္က ဖမ္းဆီးလိုက္သည္။

ယင္းတိုက္ခိုက္မႈမတိုင္မီ တစ္ရက္အလိုကလည္း အိႏၵိယတိုက္ေလယာဥ္မ်ားက ပါကစၥတန္နယ္ေျမတြင္းရွိ ဘာလာေကာ့ၿမိဳ႕အနီး နယ္ေျမမ်ားကို ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္ခဲ့ပါေသးသည္။ ယင္းတိုက္ခိုက္မႈမွာ  အဆိုပါ နယ္ေျမရွိ Jaish-e-Muhammed  အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ေလ့က်င့္ေရးစခန္းကို တိုက္ခိုက္ခဲ့သည္ဟု အိႏၵိယအစိုးရက ဆိုထားသည္။ Jaish-e- Muhammed  အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕မွာ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁၄  ရက္ေန႔က အိႏၵိယထိန္းခ်ဳပ္ထားသည့္  ကတ္ရွ္မီးယားေဒသတြင္ ကားဗုံးခြဲတိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ အိႏၵိယစစ္ရဲ အနည္းဆုံး  ၄၀ ခန္႔ ေသဆုံးသြားရာတြင္ အဓိက  လက္သည္တရားခံလည္း ျဖစ္သည္။ ယင္း အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈတြင္ ပါစၥတန္အစိုးရ ပါဝင္ပတ္သက္မႈရွိေၾကာင္း အိႏၵိယက စြပ္စြဲခဲ့ေသာ္လည္း ပါကစၥတန္ကမူ ျငင္းဆိုထားသည္။

ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား လက္ရွိျဖစ္ပြားေနေသာ ရန္လိုမႈမ်ားအရွိန္ျမင့္သြားမည့္ အေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ စိုးရိမ္မႈမ်ားရွိေနသည္။ အိႏၵိယႏွင့္ ပါကစၥတန္တို႔မွာ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ ေက်ာ္က  ၿဗိတိသၽွ အုပ္ခ်ဳပ္သည့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံအျဖစ္မွာ ေသြးစြန္းသည့္ ျဖစ္ရပ္မ်ားျဖင့္ ႏွစ္ႏိုင္ငံကြဲသြားခဲ့ၿပီး မသင့္မျမတ္ ယွဥ္တြဲေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္မွာလည္း ယင္းအခ်ိန္ကတည္းကပင္ ျဖစ္သည္။

ပဋိပကၡ၏ မူလဇာစ္ျမစ္

၁၉၄၇ ခုႏွစ္တြင္ ၿဗိတိသၽွက  အိႏၵိယကို လြတ္လပ္ေရးေပးရာတြင္ ႏိုင္ငံ ႏွစ္ခုခြဲျခားရန္ သေဘာတူခဲ့ၾကသည္။  မြတ္ဆလင္ အမ်ားစုေနထိုင္ေသာ ပါကစၥတန္ႏွင့္ ဟိႏၵဴအမ်ားစုရွိေသာ အိႏၵိယဟူ၍ ႏွစ္ႏိုင္ငံခြဲရန္ သေဘာတူခဲ့ၾကသည္။ ( လက္ရွိ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွာ အစပိုင္းတြင္ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံတြင္း ပါဝင္ေသာ္လည္း ၁၉၇၁ ခုႏွစ္တြင္ ပါကစၥတန္မွ ခြဲထြက္၍ သီးျခားႏိုင္ငံ ထူေထာင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။) အိႏၵိယ-ပါကစၥတန္ႏွစ္ႏိုင္ငံ  ႐ုတ္တရက္ခြဲျခားလိုက္ရာ လူေပါင္းသန္းႏွင့္ခ်ီ၍ အျပန္အလွန္ေ႐ႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ယင္းကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ဘာသာေရးအၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး လူေပါင္းသိန္းခ်ီ ေသဆုံးခဲ့ရသည္။

အိႏၵိယ-ပါကစၥတန္ႏွစ္ႏိုင္ငံ ပိုင္းျခားခဲ့ရာတြင္ မဆုံးျဖတ္ႏိုင္ဘဲ က်န္ေနသည့္ ကိစၥမွာ ဂ်မူးႏွင့္ ကက္ရွ္မီးယားနယ္ေျမအေရးပင္ ျဖစ္သည္။ ယင္းနယ္ေျမမွာ ဟိမဝႏၲာေဒသ၌ မြတ္ဆလင္လူဦးေရ  အမ်ားဆုံး ေနထိုင္သည့္ ေဒသျဖစ္ၿပီး  ေဒသခံမင္းသားတစ္ပါးအုပ္ခ်ဳပ္သည့္  နယ္ေျမျဖစ္သည္။ ယင္းနယ္ေျမပိုင္ဆိုင္မႈ အေရး ႏွစ္ဖက္တိုက္ခိုက္မႈမ်ား အလၽွင္အျမန္ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ေနာက္ဆုံးတြင္ ႏွစ္ႏိုင္ငံစလုံး၏ စစ္တပ္မ်ားကို ပို႔ေဆာင္ခဲ့ရာ  အိႏၵိယက နယ္ေျမသုံးပုံ ႏွစ္ပုံကို သိမ္းပိုက္ႏိုင္ခဲ့ၿပီး ပါကစၥတန္က နယ္ေျမ သုံးပုံ တစ္ပုံကို သိမ္းပိုက္ႏိုင္ခဲ့သည္။

ယင္းနယ္ေျမကို အုပ္ခ်ဳပ္သည့္  ေဒသခံမင္းသားက ဂ်မူး၊ ကက္ရွ္မီးယားေဒသကို အိႏၵိယလက္ေအာက္ခံနယ္ေျမအျဖစ္ သေဘာတူလက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ကုလသမဂၢက ယင္းကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ျပည္သူလူထုက ဆုံးျဖတ္သည့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲက်င္းပရန္ အႀကံျပဳခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာဘယ္တုန္းကမၽွ ျဖစ္မလာခဲ့ေပ။ ႏွစ္ႏိုင္ငံစလုံးကလည္း နယ္ေျမ အားလုံးပိုင္ေရး ေမၽွာ္လင့္ခ်က္ျဖင့္ ၎တို႔  သိမ္းပိုက္ထားသည့္ နယ္ေျမကို ဆက္လက္  စိုးမိုးအုပ္ခ်ဳပ္ထားခဲ့ၾကသည္။ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ထိန္းခ်ဳပ္ရာနယ္ေျမကို ပိုင္းျခားထားသည့္၊ ထိန္းခ်ဳပ္မ်ဥ္းဧရိယာ၊ တစ္ဖက္တစ္ခ်က္တြင္ တပ္စြဲထားသည့္ စစ္တပ္မ်ားက ပုံမွန္ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ မြတ္ဆလင္စစ္ေသြးႂကြမ်ားက  အိႏၵိယတပ္ဖြဲ႕မ်ားကို ယင္းနယ္ေျမမွ ေမာင္းထုတ္ရန္ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈမ်ား မၾကာခဏျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ယင္းစစ္ေသြးႂကြ အေတာ္မ်ားမ်ားကိုလည္း ပါကစၥတန္ အစိုးရက ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံေပးထားသည္။ ထို႔ျပင္ အိႏၵိယႏိုင္ငံတြင္ ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္ေလ့ရွိသည့္ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားကိုလည္း ပါကစၥတန္က ေထာက္ပံ့ေပးထားသည္။ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ား၏ အရက္စက္ဆုံးအၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈမွာ  ၂၀၀၈ ခုႏွစ္က မြမ္ဘိုင္းၿမိဳ႕တြင္ ေလးရက္တာ  အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈျဖစ္ၿပီး လူ ၁၆၀  ေက်ာ္ ေသဆုံးခဲ့သည္။

လတ္တေလာအေၾကာင္းရင္း

ကက္ရွ္မီးယားအေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ အိႏၵိယႏွင့္ ပါကစၥတန္အၾကား လက္ရွိတင္းမာမႈတြင္ လတ္တေလာ အေၾကာင္းရင္းမွာ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁၄ ရက္ေန႔က ကက္ရွ္မီးယားေတာင္ပိုင္း၌ အိႏၵိယစစ္ရဲမ်ား စီးနင္းလာသည့္ ယာဥ္တန္းကို အစၥလာမ္မစ္စစ္ေသြးႂကြအဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕က ကားဗုံးခြဲ တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ျဖစ္သည္။  ယင္း တိုက္ခိုက္မႈသည့္ ကက္ရွ္မီးယားေဒသတြင္ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ အတြင္း လူအေသအေပ်ာက္အမ်ားဆုံးျဖစ္ၿပီး အိႏၵိယစစ္ရဲ  ၄၀ ခန္႔ ေသဆုံးခဲ့သည္။

ယင္းတိုက္ခိုက္မႈ၏ ေနာက္တြင္ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔ေသာ ႏိုင္ငံေရးအင္အား မ်ားရွိေနသည္။ လာမည့္ ေမလတြင္း  က်င္းပမည့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ျပန္လည္အႏိုင္ရလိုသည့္ လက္ရွိ အိႏၵိယဝန္ႀကီးခ်ဳပ္  မိုဒီက ဝမ္းနည္းဖြယ္ရာ ႀကဳံေတြ႕ခံစားရမႈကို ျပန္လည္လက္စားေခ်ရန္ စိတ္ဆႏၵျပင္းျပေနသည္။

ပါကစၥတန္အတြက္မူ ယမန္ႏွစ္က ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ စစ္တပ္ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျဖင့္ အႏိုင္ရလာသည့္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အီမာခန္က စီးပြားေရးအင္အားခ်ည့္နဲ႔လ်က္ရွိသည့္ ပါကစၥတန္မွာ အစိုးရက ေငြေၾကးစိုက္ထုတ္ သုံးစြဲေရးအတြက္ တ႐ုတ္ႏွင့္ ေဆာ္ဒီအာေရဗီးယားကို အကူအညီ ေတာင္းခံေနရေသာ္လည္း အိႏၵိယႏွင့္ ပတ္သက္ပါက မားမားမတ္မတ္ရပ္တည္ႏိုင္ေၾကာင္း ျပသရန္ ဆႏၵရွိေနသူ ျဖစ္သည္။

ကမာၻ႔အင္အားႀကီးႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္  တင္းမာမႈေလၽွာ႔ခ်ေရး

လက္ရွိႏွစ္ဖက္တင္းမာေနမႈကို ျမင့္တက္ေစသည့္ အျပဳအမူမ်ားကို ႏွစ္ႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္မ်ား ေရွာင္ရွားၾကရန္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၂၆ ရက္တြင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး မိုက္ပြန္ပယ္ယိုက တိုက္တြန္းသြားခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ပါကစၥတန္အေနျဖင့္ ၎၏ နယ္ေျမပိုင္နက္အတြင္း က်က္စားေနသည့္ အၾကမ္းဖက္အုပ္စုမ်ားကို တိုက္ဖ်က္သည့္ အဓိပၸာယ္ရွိေသာ လုပ္ရပ္မ်ား လုပ္ေဆာင္သြားရမည္ဟု မိုက္ပြန္ပယ္ယိုက ေျပာၾကားသည္။

သမၼတေဒၚနယ္ထရမ့္လက္ထက္တြင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒမွာ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံမွ အိႏၵိယသို႔ ေ႐ႊ႕သြားခဲ့သည္။ အေမရိကသည္ ယခင္က ပါကစၥတန္၏ ကာလရွည္အေထာက္အပံ့ခံႏိုင္ငံ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ အေမရိကက အာရွေဒသတြင္း အင္အားႀကီးလာသည့္ တ႐ုတ္ကို တန္ျပန္ႏိုင္မည့္ ႏိုင္ငံမွာ အိႏၵိယအျဖစ္ ႐ႈျမင္ျခင္းေၾကာင့္ ယခုကဲ့သို႔ ႏိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒကို ေ႐ႊ႕သြားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ တ႐ုတ္မွာ ပါကစၥတန္၏ အနီးကပ္မဟာမိတ္ျဖစ္လာသကဲ့သို႔ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့သူလည္း ျဖစ္လာခဲ့သည္။ အိႏၵိယက ပါကစၥတန္ေလ ပိုင္နက္အတြင္း ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့အၿပီး ႏွစ္ႏိုင္ငံစလုံး ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္းလုပ္ေဆာင္ၾကရန္ တ႐ုတ္က တိုက္တြန္းထားသည္ကိုလည္း ေတြ႕ရသည္။

အိႏၵိယ- ပါကစၥတန္ဆက္ဆံေရးမွာ ယခုတစ္ပတ္အတြင္း ျဖစ္ပြားေနသည့္ အျငင္းပြားဖြယ္ ႏိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒ ျပႆနာတစ္ခု၏ ေနာက္တန္းေနရာတြင္ ေနရာယူထားသည္။ အေမရိကန္သမၼတေဒၚနယ္ ထရမ့္ႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားေခါင္းေဆာင္ကင္ဂ်ဳံအြန္းတို႔အၾကား ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ဖ်က္သိမ္းေရးႏွင့္ ကိုရီးယား  ကၽြန္းဆြယ္ၿငိမ္းခ်မ္းမႈရရွိေသာအတြက္ ျပဳလုပ္ၾကသည့္ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲကိုပင္ ျဖစ္သည္။

ေရွ႕ျဖစ္အလားအလာ

ယခုျဖစ္ရပ္မွာ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္က ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ျဖစ္ရပ္ႏွင့္ အလားသဏၭာန္   တူပါသည္။ ယင္းအခ်ိန္က ပါကစၥတန္စစ္ေသြးႂကြအုပ္စုတစ္စုက ကက္ရွ္မီးယားအူရီရွိ အိႏၵိယစစ္အေျခစိုက္စခန္းတစ္ခုကို ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္ခဲ့ရာ အိႏၵိယက ပါကစၥတန္ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည့္ ကက္ရွ္မီးယားေဒသတြင္းသို႔ ဝင္ေရာက္၍ ‘ပစ္မွတ္ထားတိုက္ခိုက္မႈ (Surgical Strike)’  ဆိုသည့္ စစ္ေသြးႂကြစခန္းမ်ားကို တိုက္ခိုက္မႈျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ပါကစၥတန္ ဘက္ကမူ စစ္ေသြးႂကြမ်ား အိႏၵိယစစ္စခန္းကို တိုက္ခိုက္ခဲ့ျခင္းမရွိဟု ဆိုသည္။

အူရီအိႏၵိယစစ္စခန္း တိုက္ခိုက္ခံ ရမႈအၿပီး အိႏၵိယက ျပန္လည္တိုက္ခိုက္တဲ့  ကိစၥက အဓိပၸာယ္ရွိခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက အိႏၵိယအစိုးရအေနနဲ႔ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံေတြရဲ႕က႐ုဏာသက္မႈကို ရရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုတစ္ႀကိမ္မွာေတာ့ အိႏၵိယတိုက္ေလယာဥ္ပစ္ခ်ခံခဲ့ရၿပီး ေလယာဥ္မႉး ဖမ္းဆီးခံထားရတယ္ဆိုေတာ့ အေျခအေနက ျမန္ျမန္ႀကီးအရွိန္ျမင့္လာဖို႔ရွိပါတယ္။ ဒီေတာ့ လက္တုံ႔ျပန္တိုက္ခိုက္တာမ်ိဳး မလုပ္ဘဲ ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးကေန ၿပီးသြားဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး”ဟု အိႏၵိယ-ပါကစၥတန္ ဆက္ဆံေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ စာအုပ္ ႏွစ္အုပ္ ေရးသားထုတ္ေဝခဲ့ဖူးသည့္ ဂ်ာနယ္လစ္ေဟာင္းတစ္ဦးျဖစ္သူ မာရာမက္ေဒၚနယ္က ေျပာၾကားသည္။

သို႔ေသာ္ လက္ရွိျဖစ္ပြားေနသည့္ စစ္ေရးတင္းမာမႈမွာ မၾကာခင္အရွိန္ေလ်ာ့သြားဖြယ္ရွိေၾကာင္း အိႏၵိယႏ္ိုင္ငံ နယူးေဒလီၿမိဳ႕ေတာ္ျပင္ပတြင္ တည္ရွိေသာ Jindal Global တကၠသိုလ္ႏိုင္ငံတကာ ေလ့လာေရးဌာနမႉး ဆာရမ္ခ်ဴလီယာက ေျပာၾကားသည္။ သို႔ေသာ္ ၎ စိတ္ပူသည့္ အခ်က္မွာ ပါကစၥတန္အေျခစိုက္ စစ္ေသြးႂကြမ်ား အိႏၵိယတြင္ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္လာမည့္ အေရး ျဖစ္သည္။

ပါကစၥတန္သမၼတအီမာခန္းကမူ ယခုျပႆနာကို ေဆြးေႏြးၫွိႏႈိင္းျခင္းျဖင့္ အေျဖရွာရန္တိုက္တြန္းထားသည္။ “စစ္ပြဲႀကီးေတြက မွားယြင္းတြက္ခ်က္မႈေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာပါ။ ကၽြန္ေတာ္ အိႏၵိယကို ေမးခ်င္တဲ့ေမးခြန္းက ကၽြန္ေတာ္တို႔မွာ ရွိေနတဲ့ လက္နက္ေတြ (ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္)က အဲဒီလို မွားယြင္းတြက္ခ်က္လို႔ ရပါ့မလားဆိုတာပါပဲ”ဟု ႐ုပ္ျမင္သံၾကားမိန္႔ခြန္းတြင္ ပါကစၥတန္သမၼတအီမာခန္က ေျပာၾကားသြားေလသည္။

စာၫႊန္း။       ။ Why do India and Pakistan keep fighting over Kashmir?

ဉာဏေက်ာ္

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *