ရက္စက္မႈမ်ား မ်က္စိေရွ႕ေရာက္လာျခင္း

႐ုပ္ရွင္ထဲတြင္သာ ျမင္ရေလ့ရွိေသာ တုတ္၊ ဓားကိုင္ကာ လူသတ္မႈမ်ားကမ်က္စိေရွ႕တင္ ေရာက္လာသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ရက္ပိုင္းအတြင္းက ျဖစ္ပြားသည့္ ေတာင္ငူတြင္ ဇနီးေမာင္ႏွံႏွစ္ဦး႐ိုက္သတ္ခံရမႈအပါအဝင္ လူျမင္ကြင္းတြင္ သတ္ျဖတ္မႈမ်ား မၾကာမၾကာျဖစ္ပြားလာသည္။ ယင္းသို႔ လူျမင္ကြင္းတြင္ က်ဴးလြန္လာၾကျခင္းမွာ မည္သည့္အေၾကာင္းအရင္းမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသနည္း။

လူျမင္ကြင္းတြင္ ျဖစ္ပြားေနသည့္ လူသတ္မႈမ်ားတြင္လည္း ပတ္ဝန္းက်င္၏ အကူအညီမရဘဲ အသက္ဆုံးပါးသြားရသူမ်ားလည္း ရွိေနပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ပင္ ျမန္မာ့လူ႕အဖြဲ႕အစည္းတြင္ ကူညီ႐ိုင္းပင္းမႈအားနည္းလာၿပီေလာဟုလည္း အခ်ိဳ႕က ေဝဖန္ၾကသည္။

စိတ္ပညာရွင္ပါေမာကၡအၿငိမ္းစားေဒါက္တာခင္ျမင့္ကမူ “လူေတြက ကိုယ္နဲ႔မဆိုင္ရင္ မပတ္သက္လိုေတာ့ဘူးဆိုတဲ့ လမ္းေၾကာင္းေတြ မ်ားလာတယ္။ မပတ္သက္ရင္ ပိုရွင္းတယ္ဆိုတဲ့ သေဘာ ပိုမ်ားေနတယ္”ဟု မွတ္ခ်က္ေပးသည္။

စိတ္ပညာ႐ႈေထာင့္

လူျမင္ကြင္းမ်ားတြင္ မည္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ လူသတ္မႈမ်ားျဖစ္ႏိုင္သနည္း။ စိတ္ပညာအရဆိုလၽွင္ က်ဴးလြန္သူ၏ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ ငယ္ဘ၀ စသည့္အေၾကာင္းအရာမ်ားကို အားလုံးကို သုံးသပ္မွသာ အေျဖထုတ္ႏိုင္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း စိတ္ပညာရွင္တစ္ဦးက ေျပာဆိုသည္။

လူသတ္သူ၏ ႐ုပ္ပိုင္းသ႑ာန္၊ အျပင္ပိုင္းမွ ေပၚလြင္ထားရွားေနေသာ သြင္ျပင္လကၡဏာမ်ားကို ၾကည့္ရမည့္အျပင္ ၎ႏွင့္ သက္ဆိုင္သည္ အရာအားလုံးကို ေလ့လာသုံးသပ္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ၎က ဆိုသည္။

ရာဇဝတ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားကို ေယဘူယ်ေလ့လာထားခ်က္အရ မည္သည့္ အေၾကာင္းေၾကာင့္ဆိုသည္ကို တစ္သမတ္တည္း ေျပာ၍မရဘဲ ျဖစ္စဥ္ျဖစ္ရပ္အက်ိဳးအေၾကာင္းမ်ားစြာရွိေၾကာင္း စိတ္ပညာရွင္မ်ားက ဆိုသည္။

ယင္းအျပင္ ပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာအေျခအေန၊ ဇီ၀ေဗဒဆိုင္ရာ (ေဒါသထြက္ခ်ိန္ လူ၏ လႈပ္ရွားမႈ၊ ခႏၶာကိုယ္ထဲက ဓာတ္ေျပာင္းလဲမႈ) ႏွင့္ လူမႈေရးဆိုင္ရာတို႔ကို ၾကည့္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း စိတ္ပညာကၽြမ္းက်င္သူမ်ားက ေျပာဆိုသည္။

ယင္းအခ်က္မ်ားအျပင္ လူသတ္သူမ်ားသည္ လိုဘမျပည့္သူမ်ား၊ အရွက္ အေၾကာက္တရားနည္းသူမ်ားျဖစ္ၿပီး ယင္းအျပဳအမႈမ်ားကို မသိစိတ္ရွိသူမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း စိတ္ပညာရွင္အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးက ေျပာဆိုသည္။

ထို႔အျပင္ ရာဇဝတ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ား၏ ေနာက္ခံသမိုင္းတြင္ ငယ္႐ြယ္စဥ္ကေလးဘ၀အေတြ႕အႀကဳံအေျခအေနမ်ားလည္း ပါဝင္ကာ မိဘမ်ား၏ ေႏြးေထြးမႈ ေအာက္တြင္ အခ်စ္ခံရၿပီး ႀကီးျပင္းခြင့္မရခဲ့သူမ်ား၊ ပတ္ဝန္းက်င္က ပစ္ပယ္ထားသူမ်ားမွာ ရာဇဝတ္မႈက်ဴးလြန္ႏိုင္ေျခ ပိုမိုမ်ားျပားေၾကာင္း အၿငိမ္းစားပါေမာကၡေဒါက္တာခင္ျမင့္က ေျပာဆိုသည္။

ယင္းသို႔ ေမတၱာငတ္မြတ္သူ၊ ပစ္ပယ္ခံ ထားရသူမ်ားမွာ လူအမ်ား၏ ဂ႐ုစိုက္ျခင္းကို ခံယူလိုၾကသည့္အတြက္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ကာလူအမ်ား၏ ဂ႐ုစိုက္မႈကို ရယူတတ္ၾကေၾကာင္း ၎က ဆိုသည္။

“မဟုတ္တာ လုပ္တာ ထင္ေပၚသြားတဲ့ အေပၚဝင္တဲ့ စိတ္၊ ဒီလူသတ္မႈက်ဳးလြန္တဲ့ သူေတြမွာ အဲဒီလို စိတ္ ရွိတယ္” ဟု စိတ္ပညာရွင္တစ္ဦးက ဆိုသည္။

လူမႈေရးဆိုင္ရာေျပာင္းလဲမႈမွာလည္း ကူညီ႐ိုင္းပင္းမႈအေပၚ သက္ေရာက္လာသည္။

ယေန႔ေခတ္ ကမာၻေပၚရွိ လူအခ်င္းခ်င္း ဆက္ဆံရာ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းသည္ ယခင္ႏွင့္ ယခု မတူေတာ့ေပ။ နည္းပညာမ်ားေၾကာင့္ လူအခ်င္းခ်င္းဆက္ဆံမႈ ႐ုတ္တရက္ ေျပာင္းလဲသြားသည္။ ဆက္ဆံေရးဆိုင္ရာေျပာင္းလဲမႈ (Social Change) က အႀကီးအက်ယ္ျဖစ္ေနသည္ဟု စိတ္ပညာရွင္မ်ားက ေျပာဆိုၾကသည္။

လူမ်ား၏အာ႐ုံစိုက္မႈမွာ နည္းပညာသုံးစြဲမႈ တစ္နည္းအားျဖင့္ Facebook ၊ အျခားအြန္လိုင္းစာမ်က္ႏွာမ်ားေပၚတြင္သာ အာ႐ုံရွိသည္။ ထိုအရာမ်ားက လူမ်ားအေပၚ လႊမ္းမိုးမႈပိုမ်ားလာသည္။ ဆက္ဆံေရး ဆိုင္ရာေျပာင္းလဲမႈတြင္ လူအမ်ား၏ ယူဆခ်က္မ်ားလည္း ေျပာင္းလဲလာၿပီး မိမိႏွင့္ မသက္ဆိုင္လၽွင္ မဆိုင္သလိုေနသည့္ အေလ့အထျဖစ္လာေၾကာင္း စိတ္ပညာရွင္အခ်ိဳ႕က ေထာက္ျပသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လူမႈဝန္းက်င္တြင္ အိမ္တစ္အိမ္တြင္ ရန္ျဖစ္ေနပါက အိမ္နီးခ်င္းမ်ားက ကူညီျဖန္ေျဖျခင္းမရွိသည့္ ဆက္ဆံေရးမ်ိဳးျဖစ္သည္။

“ဟိုဘက္အိမ္က တစ္ခုခုျဖစ္ရင္ေတာင္ ဒီဘက္အိမ္က ဘာမွမသိဘူး။ ရန္ျဖစ္တယ္ ဝင္မဆြဲဘူး။ မပတ္သက္ဘူး” ဟု စိတ္ပညာရွင္တစ္ဦးက ေျပာဆိုသည္။

ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီး ေတာင္ငူၿမိဳ႕နယ္ ေကတုမတီၿမိဳ႕သစ္ၿမိဳ႕တြင္း လူျမင္ကြင္းတြင္ ဇနီးေမာင္ႏွံႏွစ္ဦးကို ႐ိုက္သတ္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ေလာင္းၿပိဳင္လူသတ္မႈ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၂၁ ရက္က ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ယင္းျဖစ္ရပ္တြင္လည္း ပတ္ဝန္းက်င္၏ အကူအညီမရသျဖင့္ ဇနီးေမာင္ႏွံႏွစ္ဦး အသက္ဆုံးပါး သြားရျခင္းျဖစ္သည္။

ေသဆုံးသူႏွစ္ဦးသည္ ေျမဂရန္သက္တမ္းတိုးရန္အတြက္ ရန္ကုန္မွ ေတာင္ငူသို႔ သြားေရာက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ဂရန္မိတၱဴႏွင့္ မွတ္ပုံတင္မိတၱဴသြားေတာင္းရာမွ စကားအေခ်အတင္ျဖစ္ကာ သားအဖႏွစ္ဦးက လမ္းမီးတိုင္က ေႂကြသီးျဖင့္ မေသမခ်င္း႐ိုက္ႏွက္သတ္ျဖတ္ခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ ယင္းျဖစ္ရပ္အနီးတြင္ ပတ္ဝန္းက်င္မွ လူအခ်ိဳ႕ရွိေနေသာ္လည္း မည္သူမၽွထိထိေရာက္ေရာက္ဝင္ေရာက္ မတားဆီးခဲ့ေပ။

ယင္းသို႔ အေျခအေနမ်ိဳးတြင္ အမ်ိဳးသားအခ်ိဳ႕က ဝင္ေရာက္ကူညီရန္ေဆာ္ဩသျဖင ့္ပတ္ဝန္းက်င္က ပါဝင္ လာလၽွင္ျဖစ္ေစ၊ လူသတ္မႈကို က်ဴးလြန္ႏိုင္သည့္ လက္နက္တစ္စုံတစ္ရာ ယင္းေနရာတြင္ မရွိလၽွင္ျဖစ္ေစ အေျခအေနတစ္မ်ိဳး ေျပာင္းသြားႏိုင္ေၾကာင္း စိတ္ပညာရွင္အခ်ိဳ႕က ေထာက္ျပသည္။

ဥပေဒအႀကံေပးျဖစ္သူ ဦးခင္ေမာင္ျမင့္ ကမူ “ေတာင္ငူျဖစ္စဥ္မ်ိဳးေတြမွာဆိုရင္ လူေတြက အသိလြတ္သလိုကို ျဖစ္သြားတာ။ လူေတြက သာမန္အခ်ိန္ေတြမွာ အသိနဲ႔ သတိကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေပမယ့္ ေဒါသေၾကာင့္၊ မူးယစ္ေဆးဝါးေၾကာင့္၊ တစ္ခုခုေၾကာင့္ အသိစိတ္လြတ္သြားၿပီဆိုရင္ သူရဲ႕အသိစိတ္က ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာ မရွိေတာ့တဲ့အတြက္ ပိုၿပီးေတာ့ ရက္စက္သြားတယ္။ အဲလိုအေျခအေနမ်ိဳးတစ္ခု ရွိတယ္”ဟု သုံးသပ္သည္။

ရဲလုပ္ငန္း ေလ်ာ့ရဲမႈေၾကာင့္ေလာ

ေတာင္ငူကႏွစ္ေလာင္းၿပိဳင္လူသတ္မႈမွာကဲ့သို႔ပင္ လူျမင္ကြင္းတြင္ သတ္ျဖတ္သည့္ ရာဇဝတ္မႈမ်ားစြာရွိသည္။ လူမိုက္ဂိုဏ္းဆန္ဆန္အုပ္စုဖြဲ႕ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားမွာလည္း ပါဝင္သည္။ ရန္ကုန္တြင္ဆိုလၽွင္ လူျမင္ကြင္းတြင္ က်ဴးလြန္သည့္ ရာဇဝတ္မႈမ်ား မၾကာမၾကာေတြ႕ရသည္။

တာေမြၿမိဳ႕နယ္ တာေမြေဈးေရွ႕တြင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၁၁ ရက္ေန႔ ည ၁၀ နာရီခန္႔က မိသားစုတစ္စုကို လူတစ္စုက တုတ္၊ဓားမ်ားျဖင့္ တိုက္ခိုက္ၾကရာ လူတစ္ဦးေသဆုံးခဲ့သည္။ ယင္းျဖစ္စဥ္တြင္ဆိုလၽွင္ လူအုပ္စုက တုတ္၊ဓားမ်ား ကိုင္ကာ တိုက္ခိုက္ျခင္းေၾကာင့္ မည္သူမၽွ ဝင္မဟန္႔တားရဲေၾကာင္း အခင္းျဖစ္ေနရာအနီးတြင္ ေနထိုင္သူ ဦးမ်ိဳးေအာင္စိုးက ဆိုသည္။

အဆိုပါျဖစ္စဥ္မွာ က်ိဳကၠဆံလမ္းရွိ ကေလးကစားသည့္ ဂိမ္းဆိုင္မွ စတင္ကာ ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ကေလးခ်င္းစကားမ်ားရာမွ သာေကတလူမိုက္ဟု နာမည္ႀကီးေနသည့္ ဝင္းထြဋ္ဝင္းဆိုသူက ဦးၾကည္ဝင္းဆိုသူႏွင့္ စကားမ်ားၿပီး ဦးၾကည္ဝင္းတို႔ မိသားစုတိုက္ခိုက္ခံရျခင္း ျဖစ္သည္။

လူ ၂၀ ေက်ာ္ ဓား၊ လွံမ်ား ကိုင္ေဆာင္ကာ လာေရာက္ခုတ္သတ္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ဦးၾကည္ဝင္းႏွင့္ ၎တို႔ အိမ္အလုပ္သမားတစ္ဦးမွာ ဒဏ္ရာရၿပီး ၎၏ သမက္ျဖစ္သူမွာ ဓားဒဏ္ရာမ်ားျဖင့္ ေသဆုံးခဲ့သည္။

“တုတ္ေတြ၊ ဓားေတြ ရန္ပြဲေတြ ျဖစ္လာတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျပည္သူလူထု အေနနဲ႔ ဝင္မဆြဲသင့္ဘူး။ သက္ဆိုင္ရာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး႐ုံးတို႔၊ ရဲစခန္းတို႔ကိုသာ အေၾကာင္းၾကားလိုက္တာ အေကာင္းဆုံး ပါပဲ” ဟု ဥပေဒအႀကံေပးဦးခင္ေမာင္ျမင့္က ေျပာဆိုသည္။

“ဝင္ဆြဲရင္ ကိုယ့္အတြက္ အသက္အႏၲရာယ္လည္း ထိခိုက္ႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝင္ဆြဲလိုက္လို႔ တစ္ေယာက္ေယာက္က ဒဏ္ရာရသြားရင္လည္း အမႈအခင္းနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရမယ္” ဟုလည္း ၎က ဆိုသည္။

လက္နက္မ်ား ကိုင္ေဆာင္ထားျခင္းကို ႀကိဳတင္ဖမ္းဆီးမႈအားနည္းသြားသျဖင့္ လက္နက္ကိုင္လူသတ္မႈမ်ားကို ျဖစ္ပြားေစႏိုင္ေၾကာင္း၊ လက္ရွိျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ လက္နက္ကိုင္လူသတ္မႈမ်ားကို ၾကည့္ျခင္းျဖင့္ ရဲလုပ္ငန္းစနစ္မ်ား ေလ်ာ့နည္းလာသည္ကို ေတြ႕ရေၾကာင္း ဦးခင္ေမာင္ျမင့္က သုံးသပ္သည္။

“ရဲလုပ္ငန္းစနစ္ေတြ ေလ်ာ့ရဲသြားေတာ့ လက္နက္ေတြ ကိုင္ေဆာင္တာကို ႀကိဳတင္ဖမ္းဆီးမႈအပိုင္းေတြမွာ တစ္အားနည္းသြားတယ္။ မႈခင္းေတြ ျဖစ္ေတာ့မွသာ သိရတာ။ ေတာ္ၾကာ လက္နက္ေတြ ေတြ႕၊ ေသနတ္ေတြ ေတြ႕တယ္၊ ဓားေတြ ေတြ႕တယ္ဆိုတာ က်ဴးလြန္ၿပီးေတာ့မွ ေတြ႕ရတာ လက္နက္ေတြကို” ဟု ၎က ေဝဖန္ေထာက္ျပသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္ပိုင္းအတြင္း အထင္ကရၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္ လက္နက္ကိုင္လူသတ္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ လူေသဆုံးသည့္အထိ ျဖစ္ပြားခဲ့ရသည္။ ရန္ကုန္တိုင္းတြင္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္က လူသတ္မႈ ၁၈၀ မႈ၊ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ ၁၅၆ မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လြန္ခဲ့သည့္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားကထက္ ရန္ပြဲပိုမ်ားကာ ပိုမိုျပင္းထန္လာသည္ဟု ထင္ျမင္ေၾကာင္းလည္း တာေမြၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေနထိုင္သူ ဦးမ်ိဳးေအာင္စိုးက ဆိုသည္။ ယင္းအျပင္ လူသတ္မႈမ်ားလာရသည့္ အေၾကာင္းအရင္းမ်ားတြင္ အလုပ္အကိုင္မရွိျခင္းလည္း ပါဝင္ႏိုင္သည္ဟု ၎ကယူဆသည္။ 

အလုပ္မရွိျခင္းေၾကာင့္ ဝင္ေငြမရွိလၽွင္ စိတ္အလိုမက်မႈမ်ားလာကာ ယင္းအေျခအေနမ်ားကလည္း ရာဇဝတ္မႈ ကို တြန္းအားေပးေနေၾကာင္း ဦးမ်ိဳးေအာင္စိုးက ေျပာဆိုသည္။

လူျမင္ကြင္းက လူသတ္မႈမ်ား

အဆိုပါျဖစ္စဥ္အျပင္ ေနာက္ထပ္အၾကမ္းဖက္လူသတ္မႈမ်ား ရွိေသးသည္။

ဟာသသ႐ုပ္ေဆာင္ ေအာင္ရဲေထြးသည္ ၂၀၁၈ ႏွစ္သစ္ကူးညတြင္ The One Entertainment ၌ လူ တစ္စု၏ ထိုးႀကိတ္ကန္ေက်ာက္မႈေၾကာင့္ ရရွိခဲ့သည့္ ဒဏ္မ်ားမ်ားျဖင့္ ရန္ကုန္ေဆး႐ုံႀကီးတြင္ ေဆးကုသၿပီးေနာက္ ေသဆုံးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

လူအမ်ားကေနသည့္ စတိတ္စင္ေပၚတြင္ ေအာင္ရဲေထြးကို လူအုပ္စုတစ္စုက ဝိုင္းကန္ေက်ာက္ကာ ႐ိုက္ႏွက္ေနေသာ္လည္း မည္သူ႕မၽွ ဝင္ေရာက္တားဆီးခဲ့ျခင္း မရွိေပ။ အဆိုပါ လူအုပ္စုကို အခ်ိန္မီ တားဆီးခဲ့ႏိုင္ပါက လူအသက္တစ္ေခ်ာင္း ဆုံ႐ႈံးရမည္မဟုတ္ေပ။

လူမ်ားအၾကားထဲတြင္ လက္နက္ျဖင့္ လူသတ္မႈလည္းရွိသည္။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ အစပိုင္းတြင္ ရန္ကုန္ေလဆိပ္တြင္ NLD ပါတီ၏ ဥပေဒအႀကံေပး ဥပေဒအရာရွိ ေရွ႕ေန ဦးကိုနီကို ၾကည္လင္းက ေသနတ္ျဖင့္ အနီးကပ္ ပစ္သတ္ခဲ့သည္။ အဆိုပါ တရားခံၾကည္လင္းကို အုတ္ခဲျဖင့္ ပစ္ကာ ဖမ္းဆီးခဲ့သည့္ အငွားယာဥ္ေမာင္း ကိုေနဝင္းလည္း ေသနတ္ျဖင့္ပစ္သတ္ခံခဲ့ရသည္။

ၾကည္လင္းသည္ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ျဖင့္ ေထာင္မွႏွစ္ႀကိမ္ လြတ္ေျမာက္လာသူျဖစ္သည္။ ရာဇဝတ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားမွာ ယခင္ေထာင္က်ဖူးသူမ်ားလည္း ပိုျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိသည္ဟုလည္း အခ်ိဳ႕က ေထာက္ျပသည္။

၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ဩဂုတ္လ ၂၈ ေန႔ မြန္းလြဲပိုင္းကလည္း သာေကတၿမိဳ႕နယ္တြင္ နာမည္ႀကီးလူမိုက္မ်ားဟု ေျပာဆိုေနၾကသည့္ အဖြဲ႕ႏွစ္ဖြဲ႕ ခိုက္ရန္ျဖစ္ပြားခဲ့ေသးသည္။

သာေကတၿမိဳ႕နယ္ (၁၀) ေတာင္ (၁၃) ရပ္ကြက္ေန ဦးေနမ်ိဳးေအာင္ ေခါင္းေဆာင္ေသာ အဖြဲ႕ႏွင့္ ထူပါ႐ုံရပ္ကြက္ေန ဦးျမင့္ေအာင္ ဦးေဆာင္ေသာ အဖြဲ႕ႏွစ္ဖြဲ႕တို႔ ရန္ၿငိဳးရွိခဲ့ရာမွ ႏွစ္ဖြဲ႕ေပါင္း လူ အေယာက္ ၅၀ နီးပါး ဓားမ်ား၊ တုတ္မ်ား ျဖင့္ ခိုက္ရန္ျဖစ္ပြားေနစဥ္ ေသနတ္သံ ႏွစ္ခ်က္ေဖာက္ကာ ထိန္းသိမ္းခဲ့ရသည္။

ရန္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြားခ်ိန္တြင္ ဝင္မဆြဲရျခင္းက မိမိကိုယ္ကိုယ္ထိခိုက္မည္ကို စိုးရမ္ေၾကာင္း၊ တုတ္၊ ဓားမ်ားျဖင့္ ရန္ျဖစ္ေနသည္ကို ဝင္မဆြဲရဲေၾကာင္း သာေကတၿမိဳ႕နယ္ ရန္ေျပရပ္ကြက္တြင္ ေနထိုင္ၿပီး အိမ္တြင္းလၽွပ္စစ္မီး တပ္ဆင္သူ ကိုေအာင္ျမတ္က ေျပာဆိုသည္။

“ရဲနဲ႔ပတ္သက္ရမွာ စိုးတာထက္ လက္ေတြ႕မွာ ကိုယ့္အသက္အႏၲရာယ္ကို ထိခိုက္မွာ စိုးတာ။ ဝင္ဆြဲလို႔ တစ္ခုခု ထိခိုက္သြားရင္ေတာင္ ဘယ္သူကလာၿပီး ကုေပးမွာလဲ။ အဲဒါတာေၾကာင့္ လူေတြက ဖာသိဖာသာ ေနေနၾကတာ”ဟု ၎က ဆိုသည္။

ေၾကာက္ရျခင္းမွာလည္း အေၾကာင္းရွိသည္။ ေရွ႕ေနဦးကိုနီအသတ္ခံရသည့္အမႈတြင္ ကူညီသူ ကိုေနဝင္း အသက္ဆုံး႐ႈံးသြားျခင္း သာဓက ရွိေနျခင္းေၾကာင့္လည္း ျဖစ္သည္။

 

ကူညီမႈ အားနည္းလာသေလာ

ေတာင္ငူက ႏွစ္ေလာင္းၿပိဳင္ လူသတ္မႈတြင္မူ ပတ္ဝန္းက်င္က မကူညီဘဲ ဓာတ္ပုံ၊ ႐ုပ္သံမွတ္တမ္းသာ ရယူထားၾကမႈအေပၚ ျမန္မာ့လူမႈအဖြဲ႕အစည္းအတြင္း ကူညီတတ္မႈ၊ စာနာတတ္မႈမ်ားေလ်ာ့ပါးသြားၿပီလားဟု ေမးခြန္းထုတ္ၾကသည္။

အဆိုပါရန္ပြဲမ်ားတြင္ ကူညီလိုက္ျခင္းျဖင့္ ကူညီလိုက္သူတြင္ ဆိုးက်ိဳးခံစားရတတ္ၿပီး ကူညီသူ ဓားထိုးခံရျခင္း၊ အၾကမ္းဖက္ခံရျခင္းမ်ားေၾကာင့္ ကူညီခ်င္စိတ္မ်ား ေလ်ာ့နည္းလာျခင္းျဖစ္ႏိုင္ ေၾကာင္း စိတ္ပညာရွင္ ပါေမာကၡအၿငိမ္းစား ေဒါက္တာခင္ျမင့္က ဆိုသည္။

“ကိုယ္မပါဘဲေနရင္ အေၾကာင္း မဟုတ္ဘူး။ ပါလိုက္တာနဲ႔ ကိုယ့္မွာ ဆိုးက်ိဳးျဖစ္လာမယ္လို႔ လူေတြက ႀကိဳၿပီး ခံယူထားၾကတယ္။ အဲဒီလိုခံယူထားလို႔ ကူညီခ်င္တဲ့စိတ္ ေလ်ာ့လာတာျဖစ္တယ္” ဟု ၎က ရွင္းျပသည္။

သို႔ရာတြင္ ရန္ျဖစ္ပြဲမ်ားတြင္သာမက လမ္းေပၚတြင္ တုတ္ဆြဲ၊ ဓားဆြဲ ထြက္လာသူမ်ားကို တားဆီးကာကြယ္ ေပးသူ၊ ဝင္ေရာက္ကူညီသူမ်ားအတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္က ေပးထားသည့္ အခြင့္အေရး ရွိသည္။

ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ လူတစ္ေယာက္ အသက္အႏၲရာယ္၊ ကိုယ္အဂၤါကို ထိခိုက္နာက်င္ပ်က္စီးရန္ လက္ေတြ႕ လုပ္ေနျခင္း သို႔မဟုတ္ ျပဳလုပ္ရန္ႀကိဳးစားေနပါက ဥပေဒအရ တားျမစ္ခြင့္ရွိေၾကာင္း၊ နာက်င္ေအာင္လုပ္ရန္ ဓား၊ တုတ္ကိုင္ၿပီး ေျပးလႊားေနပါကလည္း တားျမစ္ခြင့္ရွိေၾကာင္း ဥပေဒအႀကံေပး ဦးခင္ေမာင္ျမင့္က ဆိုသည္။

ခိုက္ရန္ျဖစ္ပြားေနမႈကို တားျမစ္ခ်ိန္တြင္ ျပည့္သူ႕ဝန္ထမ္းအျဖစ္ သတ္မွတ္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ တားျမစ္ခံရသူသည္ မနာခံ၍ တားျမစ္သူက ဆြဲရင္း မရည္႐ြယ္ဘဲ လက္လြန္ကာတစ္ခုခု ထိခိုက္သြားပါကလည္း ျပစ္မႈမွ ကင္းလြတ္ခြင့္ရွိေၾကာင္း ၎က ေျပာဆိုသည္။

“လူေတြကလည္း ေနာက္ပိုင္း ဝင္မဆြဲဘူးဆိုတာကလည္း ဒီလိုလုပ္လို႔ ရတယ္ဆိုတာကို မသိၾကဘူး။ ပညာေပးမႈ အားနည္းတယ္”ဟု ၎က ဆိုသည္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၃၀ ေလာက္က လူ႕အဖြဲ႕အစည္းက မိဘအသိုင္းအဝိုင္း၏ ဆိုဆုံးမမႈမ်ားသာမက ပတ္ဝန္းက်င္၏ ဆိုဆုံးမမႈ၊ ပဲ့ျပင္မႈကိုခံႏိုင္သည့္ စိတ္အေန အထားရွိၾကသည္။ ယေန႔ေခတ္ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းသည္ ယဥ္ေက်းမႈေျပာင္းလဲကာ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း၏ ယဥ္ေက်းမႈေလ်ာ့နည္းလာသေလာဟု ေမးခြန္းထုတ္ လာၾကသည္။

တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးအပိုင္းတြင္လည္း ျပည္သူမ်ားသည္ ရဲႏွင့္ပတ္သက္၍ ေၾကာက္႐ြံ႕ၾကသည့္ ကိစၥမ်ားလည္း ရွိသည္။

“လူေတြက ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ရဲစခန္းတို႔၊ ရဲတို႔နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ မႈခင္းေတြမွာ ဝင္ကို မပါခ်င္ေတာ့တာ။ သက္ေသအျဖစ္နဲ႔လည္း မပါခ်င္ဘူး။ ဘယ္လိုမွကို မကူညီခ်င္ေတာ့တာ” ဟု ဦးခင္ေမာင္ျမင့္က ေျပာဆိုသည္။

အဆိုပါကိစၥရပ္မ်ား ေလ်ာ့နည္းသြားေအာင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕က မူခင္းကိစၥမ်ားတြင္ ျပည္သူလူထု ယုံၾကည္ၿပီး ကူညီမႈရေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ရန္လိုသည္။ သို႔ရာတြင္ ေျပာင္းလဲလာသည့္ လူမႈဆက္ဆံေရး နယ္ပယ္တြင္ မ်က္စိေရွ႕တြင္ ျဖစ္ေပၚေနသည့္ မည္သည့္အေရးကိစၥမဆို အေလးထားကူညီတတ္သည့္ ယဥ္ေက်းမႈကို ေမြးျမဴသင့္ေၾကာင္း ေထာက္ျပသူမ်ား ရွိသည္။

ေကာင္းမြန္သည့္ လူမႈဆက္ဆံေရးပတ္ဝန္းက်င္ျဖစ္ရန္ ငယ္စဥ္ကတည္းကပင္ ေလ့က်င့္ျပဳစု ပ်ိဳးေထာင္ရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း စိတ္ပညာရွင္ ေဒါက္တာခင္ျမင့္က ဆိုသည္။

တုတ္၊ ဓားကိုင္ေဆာင္ကာ လူျမင္ကြင္းတြင္ လူသတ္မႈက်ဴးလြန္ျခင္းမွာ မၾကာမၾကာေတြ႕လာရသည္။ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးျခင္း၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ အားနည္း ျခင္း၊ လူထု၏ အေထြေထြအက်ပ္အတည္းႀကဳံေနရခ်ိန္ ယင္းသို႔ ရက္စက္သည့္ ရာဇဝတ္မႈမ်ားမွာ မလုံၿခဳံမၿငိမ္းခ်မ္းမႈကို ပိုမိုဆိုးဝါးသြားေစသည္။

စိတ္ပညာရွင္ေဒါက္တာခင္ျမင့္ ကမူ ျပႆနာကို ေျဖရွင္းရာတြင္ စိတ္ေအးလက္ေအး ဆင္ဆင္ျခင္ျခင္၊ စဥ္းစား ဆင္ျခင္တုံတရားႏွင့္ ေျဖရွင္းသူရွိသကဲ့သို႔ ေဒါသျဖင့္ တုံ႔ျပန္ေျဖရွင္းျခင္းလည္းရွိရာ လက္ရွိတြင္ ေဒါသျဖင့္ တုံ႔ျပန္ေျဖရွင္းျခင္း ပိုမ်ားလာသည္ကို ေတြ႕ရေၾကာင္း ေျပာဆိုၿပီး ေအာက္ပါအတိုင္းလည္း မွတ္ခ်က္ ေပးသည္။

“ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ရာဇဝတ္မႈ ပိုျဖစ္လာတယ္”

ဥမၼာလြင္၊ ေအာင္ၿဖိဳးဦး

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *