ဟားဗတ္ပညာသင္ဆု သို႔မဟုတ္ The Environmental Fellows Program

ဒီတစ္ပတ္တင္ျပမယ့္ ပညာသင္ဆုကေတာ့ ကမၻာေက်ာ္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ဟားဗတ္တကၠသိုလ္က ေပးအပ္ခ်ီးျမႇင့္တဲ့ သဘာ၀ပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ အျပည့္အဝပညာသင္ဆုအေၾကာင္း ျဖစ္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ဒီပညာသင္ဆုက ႐ိုး႐ိုးဘြဲ႕ (Bachelor’s degree)၊ မဟာဘြဲ႕ (Master’s Degree) ေတြအတြက္ေတာ့ အက်ဳံးမဝင္ဘဲ လတ္တေလာ ပါရဂူဘြဲ႕ရရွိထားသူေတြ (Post-doctoral Fellowship) အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေဆာင္းပါးမွာ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္ (Harvard University)၊ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္တည္ရွိရာ ကိန္းဘရစ္ခ္်ၿမိဳ႕ (Cambridge) နဲ႔ ပညာသင္ဆုေပးအပ္မယ့္ The Environmental Fellows Program အေၾကာင္းတို႔ကို တင္ျပေပးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဟားဗတ္တကၠသိုလ္ (Harvard University)

ဟားဗတ္တကၠသိုလ္ဟာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ ေရွးအက်ဆုံး ပညာေရးအဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုျဖစ္ၿပီး ၁၆၃၆ ခုႏွစ္မွာ စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၇- ၂၀၁၈ ပညာသင္ႏွစ္အထိ ဟာဗတ္မွာ သင္ၾကားေရး ဆရာ၊ ဆရာမ၊ ဝန္ထမ္းေပါင္း ၁၀,၄၀၀ ခန္႔ ရွိၿပီး ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပ ေက်ာင္းသား ၃၆,၀၀၀ ေက်ာ္ရွိပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ကမၻာတစ္ဝန္းမွာလည္း ဟားဗတ္ေက်ာင္းဆင္းေပါင္း ၃၇၁,၀၀၀ ေက်ာ္ရွိပါတယ္။ ယခုအခ်ိန္အထိ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္က ႏိုဘယ္လ္ဆုရွင္ ၄၈ ဦး၊ ႏိုင္ငံအႀကီးအကဲ ၃၂ ဦးနဲ႔ ေတးဂီတ၊ စာနယ္ဇင္းထူးခၽြန္ဆုျဖစ္တဲ့ ပူလစ္ဇာဆုရွင္ ၄၈ ဦး ေပၚထြက္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္ရဲ႕ စာၾကည့္တိုက္ဟာ ကမၻာမွာ အႀကီးမားဆုံး ပညာေရးဆိုင္ရာ စာၾကည့္တိုက္တစ္ခုျဖစ္ၿပီး အဲဒီမွာ စာၾကည့္တိုက္ဝန္ထမ္း ၈၀၀ နီးပါးခန္႔က စာအုပ္စာတမ္းေပါင္း သန္း ၂၀ ေက်ာ္၊ ဓာတ္ပုံေပါင္း ၁၀ သန္းေက်ာ္ စီမံခန္႔ခြဲထိန္းသိမ္းထားရွိပါတယ္။ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္မွာ သင္ၾကားေရးဌာနႀကီး ၁၀ ခုနဲ႔ ေလ့လာေရးဌာနႀကီးတစ္ခု (the Radcliffe Institute for Advanced Study) ရွိပါတယ္။ လက္ရွိ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္ရဲ႕အဓိပတိက Lawrence S. Bacow ျဖစ္ၿပီး သူဟာ တကၠသိုလ္ရဲ႕ ၂၉ ဦးေျမာက္ အႀကီးအကဲလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ တကၠသိုလ္ရဲ႕ ၂၀၁၇ ဘ႑ႏွစ္ အသုံးစရိတ္က ေဒၚလာ ၄ ဒသမ ၅ ဘီလီယံျဖစ္ၿပီး ပိုင္ဆိုင္မႈကေတာ့ ေဒၚလာ ၃၇ ဒသမ ၁ ဘီလီယံ ျဖစ္ပါတယ္။

ကိန္းဘရစ္ခ္်ၿမိဳ႕ (Cambridge, Massachusetts)

ဟားဗတ္တကၠသိုလ္အေၾကာင္း ေလ့လာရင္း တစ္ခါတည္း ကိန္းဘရစ္ခ္်ၿမိဳ႕ေလး (Cambridge) အေၾကာင္းပါ ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္။ ကိန္းဘရစ္ခ္်ဆိုတာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု မက္ဆာခ်ဴးဆက္ျပည္နယ္က ၿမိဳ႕ေလးတစ္ၿမိဳ႕ရဲ႕ အမည္ျဖစ္ပါတယ္။ အဂၤလန္မွာရွိတဲ့ University of Cambridge ကို အစြဲျပဳအမည္ေပးထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကမၻာ့ထိပ္သီးတကၠသိုလ္ႀကီးႏွစ္ခုျဖစ္တဲ့ Harvard University နဲ႔ Massachusetts Institute of Technology (MIT) တို႔ဟာ ကိန္းဘရစ္ခ္်ၿမိဳ႕မွာ တည္ရွိပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အေမရိကန္မွာ ထင္ရွားလွတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေကာလိပ္ Radcliffe College ဟာလည္း ဒီကိန္းဘရစ္ခ္်မွာပဲ တည္ရွိၿပီး ၁၉၉၉ မွာေတာ့ Radcliffe ဟာ ဟားဗတ္နဲ႔ ေပါင္းစည္းလိုက္ၿပီ ျဖစ္ပါ တယ္။ ကိန္းဘရစ္ခ္်ဟာ စုစုေပါင္း ၇ ဒသမ ၁ စတုရန္းမိုင္ (၁၈ စတုရန္း ကီလိုမီတာ) က်ယ္ဝန္းၿပီး ၂၀၁၇ လူဦးေရစစ္တမ္းမ်ား အရ ၁၁၃,၆၃၀ ဦး ရွိပါတယ္။

The Environmental Fellows Program

ဒီအျပည့္အဝ ပညာသင္ဆု အစီအစဥ္ကို စီစဥ္ေဆာင္႐ြက္တဲ့ဌာနက ဟားဗတ္တကၠသိုလ္က Center for the Environment ျဖစ္ပါတယ္။ ရည္႐ြယ္ခ်က္က ႐ႈပ္ေထြးလွတဲ့ ကမၻာလုံးဆိုင္ရာ သဘာ၀ပတ္ဝန္းက်င္ျပႆနာမ်ားကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းႏိုင္ေစဖို႔နဲ႔ လက္ရွိ ဟားဗတ္မွာတက္ေရာက္ေနတဲ့ ပါရဂူေက်ာင္းသားေတြကို အေထာက္အကူျပဳေစဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ပညာသင္ဆုကာလက ၂ ႏွစ္ျဖစ္ၿပီး တစ္ႏွစ္ကို လစာ ေဒၚလာ ၆၈,၀၀၀ ရရွိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အသက္အာမခံထားရွိဖို႔အတြက္လည္း တာဝန္ယူေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ခရီးသြားလာစရိတ္နဲ႔ ပညာေရးဆိုင္ရာ အေသးသုံးကုန္က်စရိတ္မ်ားအတြက္ ေဒၚလာ ၂,၅၀၀ ထပ္ေဆာင္းရရွိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အထက္မွာတင္ျပခဲ့သလို ေလၽွာက္ထားသူမ်ားဟာ လက္ရွိ ပါရဂူဘြဲ႕ (Ph.D) ရရွိထားသူမ်ား ျဖစ္ဖို႔ေတာ့လိုပါတယ္။ ပါရဂူဘြဲ႕အမ်ိဳးအစားမ်ားကေတာ့ ခြဲျခားသတ္မွတ္ထားတာ မရွိပါဘူး။ မည္သည့္ ပါရဂူဘြဲ႕မဆို ေလၽွာက္ထားႏိုင္ပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ရင္လည္း ေမလ ၂၀၁၅ ကေန ဩဂုတ္လ ၂၀၁၉ အတြင္း ပါရဂူဘြဲ႕နဲ႔ ညီမၽွတဲ့ ဘြဲ႕တစ္ခုခု ရထားသူေပါ့။ ပါရဂူဘြဲ႕နဲ႔ ညီမၽွတဲ့ဘြဲ႕ဆိုတာ ကိုယ္သင္ယူရတဲ့ ဘာသာရပ္မွာ ေပးအပ္တဲ့ အျမင့္ဆုံးပညာေရးဘြဲ႕ (terminal-level degree) ပါ။ အဲဒီလိုဆိုျပန္ေတာ့ ပါရဂူဘြဲ႕ပဲေပါ့ဆိုၿပီး ျပန္လည္သြားျပန္ေရာ။

စာေရးသူ အေတြ႕အႀကဳံတစ္ခုေပါ့။ စာေရးသူက ၂၀၁၈ ထဲမွာ ေလးလၾကာ စင္ကာပူႏိုင္ငံအေျခစိုက္ ISEAS – Yusof Ishak Institute မွာ Visiting Fellow အျဖစ္ သြားေရာက္တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ဒီလို Visiting Fellow အျဖစ္ ထမ္းေဆာင္မယ္ဆိုရင္ လိုအပ္ခ်က္တစ္ခုက Ph.D ဘြဲ႕ ျဖစ္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ စာေရးသူက ျပည္ပကေန မဟာဘြဲ႕ႏွစ္ခု ရရွိထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျပည္တြင္းသတင္းစာ၊ ဂ်ာနယ္ေတြမွာလည္း ေဆာင္းပါးမ်ား ေရးသားေနသူျဖစ္ၿပီး ေရးသားၿပီးေဆာင္းပါးမ်ားကို စုစည္းၿပီး တစ္ႏွစ္ စာအုပ္တစ္အုပ္၊ စုစုေပါင္း ေျခာက္အုပ္ထုတ္ေဝထားပါတယ္။ ဒီေတာ့ စာေရးသူ ISEAS – Yusof Ishak Institute ကို CV ပို႔ပါတယ္။ ေလၽွာက္လႊာတင္ပါတယ္။ ေနာက္ဆုံး အေ႐ြးခ်ယ္ခံရတယ္ေပါ့။ ဟိုေရာက္ေတာ့ အျခားအာဆီယံႏိုင္ငံက လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ေတြနဲ႔ မိတ္ဆက္တဲ့အခါ သူတို႔စေမးတဲ့ ေမးခြန္းတစ္ခုက ပါရဂူဘြဲ႕စာတမ္းကို ဘာနဲ႔ၿပီးတာလဲေပါ့။ ဒီမွာ ဆိုခ်င္တာ သတ္မွတ္ထားတာ ပါရဂူဘြဲ႕၊ ပါရဂူဘြဲ႕မရ လည္း ေလၽွာက္လို႔ရတယ္လို႔ ဆိုခ်င္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ႀကိဳးစားၾကည့္ေစခ်င္တာပါ။ ဟားဗတ္လိုေက်ာင္းမ်ိဳး တက္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ ပညာေရး၊ အေတြ႕အႀကဳံ အင္မတန္ေကာင္းမြန္ဖို႔လိုပါတယ္။ သို႔ေသာ္ အခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ အေလၽွာ႔အတင္းရွိတတ္တယ္ဆိုတာကို ေျပာခ်င္တာပါ။ ဒီလိုပဲ စာေရးသူ အစိုးရဝန္ထမ္းအလုပ္မွာ ၁၄ ႏွစ္ၾကာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီကေန ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းေတြဆီ ကူးေျပာင္းေတာ့ ပထမဆုံးရတဲ့ အလုSave the Children မွာ Area Officer ရာထူးျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ အလုပ္ေလၽွာက္ရာမွာလည္း လိုအပ္ခ်က္တစ္ခုက ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုခုမွာ အနည္းဆုံး လုပ္သက္ ၂ ႏွစ္ ရွိရမယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းမွာ အလုပ္လုပ္ခ်င္လို႔ အလုပ္ေလၽွာက္တယ္ဆိုပါမွ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕ အစည္းလုပ္သက္ ဘယ္လိုရွိမွာလဲ။ ဒီေတာ့ ကိုယ္လုပ္ခဲ့တဲ့ အစိုးရလုပ္သက္ ၁၄ ႏွစ္ထဲက ႏိုင္ငံျခားသားေတြနဲ႔ ဆက္ဆံခဲ့ရတာကို ႀကံဖန္ၿပီး ေျပာရ၊ ေရးရတာေပါ့။ ေနာက္ဆုံး အလုပ္ရတယ္ေပါ့ဗ်ာ။ ဆိုခ်င္တာ အားလုံး အတိအက်ျဖစ္ရမယ္ မဆိုလိုဘူး။ ျဖစ္ရင္ေတာ့ ေကာင္းတာေပါ့။ လိမ္ဖို႔၊ ညာဖို႔ မဟုတ္ဘူး။ ပြင့္လင္းမႈ ရွိရမယ္။ ထင္သာျမင္သာ ျဖစ္ရမယ္။ အေထာက္အထားနဲ႔ ေျပာဆိုႏိုင္ရမယ္။ ဆက္စပ္ ခ်ိတ္ဆက္ ေရးသားေျပာဆို ဆြဲေဆာင္ရမယ္။ ပညာတတ္ဆိုသူေတြအားလုံး (အမ်ားစုေပါ့) လူလည္ေတြခ်ည္းပဲ။ ဒီေနရာမွာ လည္တယ္ဆိုတာ အျပဳေဘာ ေျပာတာပါ။ လည္တတ္ဖို႔ပဲ လိုတယ္။

ဒီပညာသင္ဆု ေလၽွာက္ထားရရွိဖို႔ လိုအပ္ခ်က္ေတြကေတာ့ Online Application Form ကို ဇန္နဝါရီလ ၁၆ ရက္မတိုင္မီ တင္ရမယ္။ လိုအပ္တဲ့ စာ႐ြက္စာတမ္းေတြ ပူးတြဲေပးရမယ္။ လိုအပ္တဲ့ စာ႐ြက္စာတမ္းဆိုတာမွာ ကိုယ္ေရးသားခဲ့ဖူးတဲ့ သုေတသနစာတမ္းေတြ၊ ေဆာင္းပါးေတြပါဝင္တဲ့ CV ေပါ့။ ေနာက္ၿပီး Research Proposal ေပါ့။ အဲဒါက ငါးမ်က္ႏွာေလာက္ ေရးရမယ္။ ဒီ Research Proposal ေရးတဲ့ေနရာမွာ ကိုယ့္ႀကီးၾကပ္သူ (Host) ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ ဆရာ (ပါေမာကၡ) နဲ႔ တိုင္ပင္သင့္တယ္။ Host ဆိုတာ ဟားဗတ္မွာ ေက်ာင္းတက္ခြင့္ရရင္ ကိုယ့္ကို တာဝန္ခံေပးမယ့္ ဟာဗတ္တကၠသိုလ္ကဆရာကို ဆိုလိုပါတယ္။ သို႔ေသာ္ Idea ေတြကေတာ့ ကိုယ့္ကိုယ္ပိုင္ Idea ေတြပဲ ျဖစ္ရမယ္။ ေရးသား ထုတ္ေဝခဲ့တဲ့ စာတမ္း၊ ေဆာင္းပါး သုံးပုဒ္ တင္ျပႏိုင္ရမယ္။ ေထာက္ခံစာသုံးေစာင္ (Reference Letter) (ကိုယ့္ပါရဂူဘြဲ႕ စာတမ္းႀကီးၾကပ္သူ အပါအဝင္) တင္ျပႏိုင္ရမယ္။ ကိုယ့္ရဲ႕ Host အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္မယ့္ ဟားဗတ္ကဆရာ (ပါေမာကၡ) ရဲ႕ ေထာက္ခံစာ (Letter of Support) ကေတာ့ အထူးအေရးႀကီးပါတယ္။ အဲဒီ Host ရဲ႕ ေထာက္ခံစာကိုလည္း ပူးတြဲေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ ေလ်ာက္လႊာနဲ႔အတူ တင္ျပတဲ့ စာ႐ြက္စာတမ္းမ်ားဟာ PDF နဲ႔ ျဖစ္ရပါ မယ္။ ေလၽွာက္ထားသူမ်ားဟာ ေလၽွာက္လႊာတင္ၿပီးတာနဲ႔ လက္ခံရရွိေၾကာင္း အီးေမးလ္ (Automated Email) ကို ရရွိမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ သက္ဆိုင္ရာ တာဝန္ရွိသူေတြက ေလၽွာက္ထားသူ တစ္ဦးခ်င္းကို လက္ခံရရွိေၾကာင္း အသိအမွတ္ျပဳ အီးေမးလ္မ်ား ေပးပို႔မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ ၂၀၁၉ အတြက္ ပညာသင္ဆု ရရွိသူေတြဟာ သူ႕အရင္ ၂၀၁၈ မွာ သူတို႔လိုမ်ိဳး ပညာသင္ဆုရခဲ့တဲ့သူေတြနဲ႔ အုပ္စုဖြဲ႕ လုပ္ေဆာင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီပညာသင္ဆုကို တစ္ႏွစ္ ေျခာက္ဦးဝန္းက်င္ ေပးအပ္တာဆိုေတာ့ အုပ္စုမွာ ေက်ာင္းသား ၁၂ ဦး ရွိမွာေပါ့။

ဒါေၾကာင့္ ဒီပညာသင္ဆုမွာ အေရးႀကီးတာ ေလၽွာက္ထားသူဟာ သူ႕အတြက္ လမ္းၫႊန္ႀကီးၾကပ္ေပးမယ့္ ဆရာ (ပါေမာကၡ) (Host) ရွာေဖြဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။ အိမ္ရွင္လို႔ ဆိုရမွာေပါ့။ ကိုယ့္ကို ဒီလိုႀကီးၾကပ္ အကူအညီေပးမယ့္ဆရာဟာ ကိုယ့္တင္ျပမယ့္ သဘာ၀ပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ ပေရာဂ်က္ကိုလည္း စိတ္ဝင္စားသူျဖစ္ၿပီး ကိုယ့္ကိုလည္း ႐ုံးခန္းေနရာ ေပးအပ္ႏိုင္မယ့္သူ ျဖစ္ရပါမယ္။ ဒီေနရာမွာ လမ္းၫႊန္ႀကီးၾကပ္တယ္ဆိုတာ ကိုယ့္ေရးသားမယ့္ သဘာ၀ပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာစာတမ္းကို အႀကံေပးတာအျပင္ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္မွာ ေနထိုင္စဥ္ ေနရာထိုင္ခင္း၊ အဆက္အသြယ္၊ အႀကံေပးတာေတြ ပါဝင္ပါတယ္။

ဒါေတြကေတာ့ ကိုယ္ေရးသားမယ့္ အက္ေဆး၊ လုပ္ေဆာင္မယ့္ ပေရာဂ်က္ေတြအေပၚမွာ မူတည္ပါတယ္။ စာေရးသူအေတြ႕အႀကဳံအရ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုတာနဲ႔ အတူပူးတြဲလုပ္ေဆာင္ခ်င္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာပညာရွင္ေတြ၊ ပါေမာကၡေတြ အမ်ားအျပား ရွိေနတတ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံေရာက္ဖူးတဲ့သူဆို သူတို႔ စိတ္ကို စိတ္ဝင္စားပါတယ္။ အခုပဲ တြစ္တာအႀကီးအကဲ Jack Dorsey ျမန္မာႏိုင္ငံလာသြားၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံက အင္မတန္လွပတယ္၊ လူေတြက ေဖာ္ေ႐ြတယ္၊ သြားလည္ၾကပါဆိုၿပီး ေဖာ္ျပေနပါၿပီ။ ဒီပညာသင္ဆုအတြက္ ပဏာမအေ႐ြးခ်ယ္ခံရသူေတြကို ဟားဗတ္ေ႐ြးခ်ယ္ေရးေကာ္မတီက ဗီဒီယိုကတစ္ဆင့္ အင္တာဗ်ဴးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလိုဆို ဒီပညာသင္ဆုရဲ႕ အေရးႀကီးတဲ့ ကိစၥတစ္ျဖစ္တဲ့ အိမ္ရွင္ ဆရာျဖစ္သူ (ပါေမာကၡ) ကို ဘယ္လို ရွာေဖြရမလဲ။ ဒီပညာသင္ဆု ေၾကညာခ်က္မွာေတာ့ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္က မည္သည့္ပညာေရးဌာနကိုမဆို ခ်ဥ္းကပ္ေမးျမန္းႏိုင္တယ္ ဆိုပါတယ္။ ဟားဗတ္က သက္ဆိုင္ရာပါေမာကၡတစ္ဦးခ်င္းရဲ႕ အမည္၊ ဌာန၊ ဆက္သြယ္ရန္ အီးေမးလ္လိပ္စာမ်ားကို https://www.harvard.edu/faculty နဲ႔ http://environment. harvard.edu/about/directory/faculty/all ေတြမွာ ရွာေဖြေတြ႕ရွိႏိုင္ပါ တယ္။ ကိုယ့္ကို လမ္းၫႊန္ကူညီမႈေပးမယ့္သူ (Host) က သဘာ၀ပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ ကၽြမ္းက်င္သူျဖစ္ဖို႔ မလိုပါဘူး။ ကၽြမ္းက်င္သူျဖစ္ရင္ေတာ့ ပိုၿပီးအေထာက္အကူရေစတာေပါ့။ ၂၀၁၉ ပညာသင္ဆု (၂၀၁၉-၂၀၂၁) အတြက္ Host ေတြ ရွာေဖြတဲ့ေနရာမွာ ၂၀၁၈ ပညာသင္ဆု (၂၀၁၈-၂၀၂၀) အတြက္ Host လုပ္ခဲ့တဲ့ ဟားဗတ္ပါေမာကၡေတြျဖစ္တဲ့ Verena Conley (Comparative Literature and Romance), William Hogan (Center for the Environment), Jesse M. Keenan (Graduate School of Design), Paul Moorcroft (Center for the Environment), and Robin Wordsworth (Environmental Science and Engineering) တို႔ကေတာ့ အက်ဴံးမဝင္ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ ကိုယ္က ဟားဗတ္က ဆရာ (ပါေမာကၡ) တစ္ေယာက္ေယာက္ကို ကိုယ့္ရဲ႕ ႀကီးၾကပ္သူ (Host) လုပ္ေပးႏိုင္မလားလို႔ ဆက္သြယ္တဲ့အခါ ဟိုဘက္က စိတ္ဝင္စားရင္ တုံ႔ျပန္ပါလိမ့္မယ္။ ကိုယ့္ကိုလည္း ေ႐ြးခ်ယ္သင့္၊ မသင့္ဆိုတာ Host လုပ္မယ့္သူက သုံးသပ္အကဲျဖတ္ပါလိမ့္မယ္။ ၿပီးမွ သူကေန ကိုယ့္ကို ဘာေၾကာင့္ ေ႐ြးခ်ယ္သင့္ေၾကာင္းစာ (Letter of Support) ကို ေ႐ြးခ်ယ္ေရးေကာ္မတီဆီ ေရးသားေပးပို႔ ေထာက္ခံမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပညာသင္ဆု အေ႐ြးခ်ယ္ခံရသူမ်ားဟာ ဩဂုတ္လေလာက္မွာ ဟားဗတ္ကို သြားေရာက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

စာေရးသူ ဒီပညာသင္ဆုကို အရင္ရခဲ့ဖူးတဲ့သူေတြ ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္ေတြ ဝင္ၾကည့္ေတာ့ အမ်ားစုက အေမရိကန္နဲ႔ ၿဗိတိန္က ျဖစ္ေနတာေတြ႕တယ္။ ဒါနဲ႔ ဟားဗတ္က တာဝန္ရွိသူ တစ္ေယာက္ဆီ အီးေမးလ္ေပးပို႔စုံစမ္းေတာ့ သူက ျမန္မာႏိုင္ငံက ပါရဂူဘြဲ႕ရသူေတြ၊ ပါရဂူဘြဲ႕နဲ႔ တန္းတူပညာအရည္အခ်င္းရွိသူေတြလည္း ေလၽွာက္လို႔ရတယ္။ သူတို႔ဆီမွာ သီရိလကၤာတို႔၊ အာဖရိကတိုက္တို႔က ေက်ာင္းသားအခ်ိဳ႕ လက္ခံခဲ့ဖူးတယ္။ သို႔ေသာ္ ေလၽွာက္ထားသူေတြအတြက္ အဓိက စိန္ေခၚခ်က္တစ္ခုက ဟားဗတ္က တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးဦးက ကိုယ့္ကို တာဝန္ယူပါတယ္ဆိုတဲ့ ကတိကဝတ္ (Host Commitment) ျဖစ္တယ္ဆိုၿပီး ျပန္ၾကားလာပါတယ္။

ဒီပညာသင္ဆုနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ပိုမိုသိရွိ လိုတယ္ဆိုရင္

James Clem,
Managing Director,
Harvard University, Center for the Environment,
26 Oxford Street, 4th Floor, Cambridge MA 02138, 617-495-0368, [email protected] သို႔ ေမးျမန္းဆက္သြယ္ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ၾကပါတယ္။ ေလၽွာက္ထားသူမ်ား ကံေကာင္းၾကပါေစ။

ခင္မင္စြာျဖင့္
ေအာင္ေအာင္ (IR)

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *