လူကို လွန္႔ေနသည့္ ဝက္ေရာဂါ

The Voice

ဝက္အျပင္းဖ်ားေရာဂါဂယက္က ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ႐ိုက္ခတ္လ်က္ရွိသည္။ ယခုရက္ပိုင္းအတြင္း ဝက္ႏွင့္ ဝက္ထြက္ပစၥည္းမ်ားကို စားေသာက္ရန္ ျမန္မာျပည္သူမ်ား မဝံ့မရဲ ျဖစ္ၾကရသည္။

အိမ္နီးခ်င္းတ႐ုတ္ႏွင့္ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံတို႔ရွိ ဝက္မ်ားတြင္ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔ျဖစ္ပြားေနေသာ အာဖရိကဝက္အျပင္းဖ်ားေရာဂါ  (African Swine Fever) ၏ဂယက္႐ိုက္ခတ္ေနျခင္း ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း ေရာဂါကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈမျဖစ္ေစရန္ ဝက္ႏွင့္ ဝက္ထြက္ပစၥည္းမ်ားျဖစ္ေသာ ဝက္သား၊ ေအးခဲသား၊ ဝက္ေပါင္ေျခာက္၊ ဝက္အူေခ်ာင္းႏွင့္ အျခားဝက္ထြက္ပစၥည္းမ်ားကို ေလဆိပ္၊ ေရဆိပ္၊ နယ္စပ္ဂိတ္မ်ားထံမွ မဝင္ေရာက္လာေစရန္ တားဆီးကန္႔သတ္ေနၿပီျဖစ္သည္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံယူနန္ျပည္နယ္အတြင္း ျဖစ္ပြားေနေသာ အာဖရိကဝက္အျပင္းဖ်ားေရာဂါမွာ ျမန္မာ၊ လာအို၊ ကေမၻာဒီးယားႏွင့္ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံတို႔သို႔ ကူးစက္ခံရႏိုင္ဖြယ္ရွိေၾကာင္း ကုလသမဂၢစားနပ္ရိကၡာႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးအဖြဲ႕ (FAO) က သတ္မွတ္ထားသည္။ လက္ရွိဗီယက္နမ္တြင္ ဝက္မ်ား ကူးစက္ခံေနရၿပီျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ အာဖရိကဝက္အျပင္းဖ်ားေရာဂါမွာ လူကို ကူးစက္တတ္ေသာေရာဂါ မဟုတ္ဟု ကမာၻ႔တိရစၧာန္က်န္းမာေရးအဖြဲ႕က တရားဝင္ထုတ္ျပန္ေၾကညာထားေၾကာင္း ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ကုသေရးဦးစီးဌာနမွ ၫႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ေဒါက္တာရဲထြန္းဝင္းက ေျပာဆိုထားသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ျမန္မာျပည္သူမ်ားအေနႏွင့္ ဝက္သားကို စနစ္တက်ခ်က္ျပဳတ္စားေသာက္ႏိုင္ၿပီး မစိုးရိမ္ၾကရန္ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ကုသေရးဦးစီးဌာန၊ ကာကြယ္ေဆးထုတ္လုပ္ေရးႏွင့္ ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရးဌာနခြဲမွ ၫႊန္ၾကားေရးမႉး ေဒါက္တာမင္းသိန္းေမာ္က ေျပာဆိုသည္။

“ဒီေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ေတာ့(ဝက္သားကို) စိတ္ခ်လက္ခ်စားလို႔ ရပါတယ္”

အဆိုပါေရာဂါမွာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးတစ္မ်ိဳးေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး ဝက္အခ်င္းခ်င္း ကူးစက္ကာ ေသဆုံးႏႈန္း ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဝက္ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္သူမ်ားအတြက္ စီးပြားေရးအရ ဆုံး႐ႈံးနစ္နာမႈမ်ားျဖစ္ႏိုင္၍ ယခုကဲ့သို႔ ႏိုင္ငံအတြင္း ကူးစက္ဝင္ေရာက္မႈ မရွိရန္ တားျမစ္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ၎က ေျပာၾကားသည္။

ေရာဂါပိုးကူးစက္ခံရေသာ ဝက္မ်ားတြင္ ေျခလက္အဆစ္ေရာင္ျခင္း၊ အေရျပားအနာျဖစ္ျခင္း၊ အေရျပား (နား႐ြက္၊ အၿမီး၊ ဝမ္းဗိုက္) နီရဲျခင္း၊ ကိုယ္ပူခ်ိန္မမွန္ျခင္း၊ အစာအနည္းငယ္သာ စားျခင္း၊ အေလးခ်ိန္ေလ်ာ့က်ျခင္း၊ ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း၊ ေသြးဝမ္းသြားျခင္း၊ ဇီးဝက္မ်ားတြင္ သားေလၽွာျခင္းတို႔ ျဖစ္တတ္ေၾကာင္း ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ကုသေရးဦးစီးဌာနထံမွ သိရသည္။

ထို႔ျပင္ အဆိုပါဗိုင္းရပ္စ္မွာ သက္တမ္းအားျဖင့္ တစ္လၾကာရွင္သန္ႏိုင္ၿပီး ေရာဂါျဖင့္ ေသဆုံးသြားေသာ ဝက္၏ အသား၊ အညစ္အေၾကး၊ ဝက္ထြက္ပစၥည္းမ်ား၊ ေအခဲအသား၊ မႊားေကာင္၊ ယင္ေကာင္ႏွင့္ ေဆးထိုးအပ္ကဲ့သို႔ ပစၥည္းမ်ား၊ ေရာဂါပိုးႏွင့္ ထိေတြ႕မိေသာ လူ၏ အသုံးအေဆာင္ပစၥည္းမ်ားမွ တစ္ဆင့္လည္း ဝက္မ်ားထံသို႔ ကူးစက္ႏိုင္ေၾကာင္း ေဒါက္တာမင္းသိန္းေမာ္က ေျပာၾကားသည္။

ထို႔ျပင္ ဝက္နား႐ြက္ျပာေရာဂါ၊ ဝက္ဝမ္းက်ေရာဂါမ်ားႏွင့္ အျခားေသာေရာဂါမ်ားႏွင့္ လကၡဏာဆင္တူေသာေၾကာင့္ ျမင္႐ုံျဖင့္ ေရာဂါအတည္ျပဳႏိုင္ရန္ ခက္ခဲၿပီး ဓာတ္ခြဲခန္းျဖင့္ စစ္ေဆးမွသာ သိရွိႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတြင္ အဆိုပါေရာဂါျဖစ္ပြားေနသည္မွာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဩဂုတ္လကတည္းက ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း စက္တင္ဘာလကစတင္၍ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ကုသေရးဦးစီးဌာနက ျပည္ပမွကုန္ပစၥည္းတင္သြင္းမႈ အမ်ားဆုံးနယ္စပ္ဂိတ္တို႔ ျဖစ္သည့္ လား႐ႈိးႏွင့္ မူဆယ္ဂိတ္မ်ားတြင္ အသိပညာေပးျခင္း၊ သတိေပးဆိုင္းဘုတ္စိုက္ထူျခင္းႏွင့္ စစ္ေဆးျခင္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ထားသည္ဟု ေဒါက္တာမင္းသိန္းေမာ္က ဆိုသည္။

ထို႔ျပင္ အဆိုပါေရာဂါႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဝက္ေမြးျမဴေရးလုပ္ကိုင္သူမ်ားႀကိဳတင္ကာကြယ္ႏိုင္ရန္ အစိုးရသတင္းစာမ်ားတြင္ ထည့္သြင္းေၾကာ္ျငာျခင္း၊ ဝက္ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္သူမ်ားထံသို႔ လက္ကမ္းစာေစာင္ျဖန္႔ေဝျခင္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနေၾကာင္းလည္း ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ကုသေရးဦးစီးဌာနထံမွ သိရသည္။

သို႔ေသာ္ ျပည္သူမ်ားထံသို႔ အဆိုပါ ေရာဂါ၏ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ သတင္းစကားမ်ားက လူမႈကြန္ရက္မွတစ္ဆင့္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေရာက္ရွိလို႔ လာသည္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားေနသည့္ ဝက္မ်ား၏ ပုံမ်ားႏွင့္ လူတြင္ ျဖစ္ပြားသည္ဆိုေသာ လူမႈကြန္ရက္ေပၚမွ စကားမ်ားေၾကာင့္ ဝက္သားကို စားသုံးရန္ ထိတ္လန္႔တုန္လႈပ္ၾကသည္။

“Facebook မွာေတြ႕တယ္။ ဝက္ေတြရဲ႕အေရျပားေတြ လန္ၿပီးေတာ့ေလ။ လူေတြမွာလည္း ျဖစ္တယ္ဆိုတာမ်ိဳး ေျပာၾကေတာ ့မစားရဲဘူး။ အိမ္မွာလည္း အခုရက္ေတြ မခ်က္စားဘူး”ဟု ဒဂုံၿမိဳ႕သစ္(ေတာင္ပိုင္း)ၿမိဳ႕နယ္မွ အိမ္ရွင္မေဒၚမာမာက ေျပာၾကားသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ဝက္ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္သူမ်ားမွာ အြန္လိုင္းမွ ေကာလာဟလစကားမ်ားေၾကာင့္ ဝက္သားထုတ္လုပ္မႈအတြက္ ပို၍ စိုးရိမ္ၾကရသည္။ ယခင္ကလည္း ဝက္နား႐ြက္ျပာေရာဂါျဖစ္ပြားခဲ့မႈေၾကာင့္ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားမွ ဝက္သားႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ တစ္စုံတစ္ရာေရာဂါျဖစ္ပြားမႈသတင္းထြက္လၽွင္ ျပည္တြင္းတြင္လည္း ဝက္သားစားသုံးမႈေလ်ာ့နည္းေလ့ရွိသည္။

သို႔ေသာ္ လက္ရွိတြင္ ဝက္သားေဈးကြက္မွာ တည္ၿငိမ္လ်က္ရွိေနသည္ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံဝက္ေမြးျမဴသူမ်ားႏွင့္ ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်သူမ်ားအသင္း၏ အတြင္းေရးမႉးဦးေအာင္စိုးမင္းေက်ာ္က ေျပာၾကားသည္။

“ေရာဂါအေၾကာင္း ေသေသခ်ာခ်ာမသိဘဲ ျဖန္႔ေဝမႈေၾကာင့္ ျပည္သူက စိုးရိမ္မႈရွိေနတာ။ လက္ရွိေတာ့ တည္ၿငိမ္ေနတာပဲ။ အနည္းအက်ဥ္းေလာက္ပဲ ေလ်ာ့တာ။ ဒီလိုျဖန္႔ေဝမႈေတြေၾကာင့္ေတာ့ ၾကာလာရင္ ထိခိုက္ႏိုင္တယ္”ဟု ဦးေအာင္စိုးမင္းေက်ာ္က ဆိုသည္။

လူမႈကြန္ရက္က စကားမ်ားကဲ့သို႔ အာဖရိကဝက္အျပင္းဖ်ားေရာဂါမွာ လူကို မကူးစက္ႏိုင္ေပ။

ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕အစည္းကလည္း မကူးစက္ႏိုင္ေၾကာင္း ေျပာၾကားထားသည္ဟု က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစားဝန္ႀကီးဌာန၊ ျပည္သူ႕က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန၊ ကူးစက္ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရးဌာနခြဲမွ ၫႊန္ၾကားေရးမႉးေဒါက္တာထြန္းတင္က ဆိုသည္။

“လက္ရွိအခ်ိန္ထိ လူကို ကူးတယ္ဆိုတဲ့ သက္ေသ၊ သာဓကမရွိပါဘူး။ ေရာဂါပိုးနဲ႔ ထိေတြ႕တဲ့လူမွာ လူထဲကို မေရာက္ေပမယ့္ အသုံးအေဆာင္ကေနေတာ့ (ဝက္မ်ားကို) ကူးႏိုင္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္(ဝက္ၿခံထဲ) ဝင္ထြက္သြားလာတယ္ဆိုရင္ လူကေန ကူးႏိုင္တာေပါ့။ ဘယ္လိုဆက္လုပ္မလဲဆိုတာ ကမာၻ႔အေျခအေနကို ၾကည့္ရဦးမယ္”ဟု ၎က ေျပာဆိုသည္။

လက္ရွိတြင္ တ႐ုတ္ျပည္သူ႕သမၼတႏိုင္ငံအေရွ႕ေျမာက္ေဒသ၊ အလယ္ပိုင္း ေဒသႏွင့္ အေရွ႕ပိုင္းေဒသတို႔ရွိ ျပည္နယ္အခ်ိဳ႕ရွိ ဝက္ၿခံေပါင္းတစ္ရာေက်ာ္တြင္ ေရာဂါပ်ံ႕ႏွံ႔ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ဝက္ေကာင္ေရတစ္သန္းနီးပါး သုတ္သင္ခဲ့ရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း ေရာဂါကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈမျဖစ္ေစရန္ ဝက္ႏွင့္ ဝက္ထြက္ပစၥည္းမ်ားကို ေလဆိပ္၊ ေရဆိပ္၊ နယ္စပ္ဂိတ္မ်ားထံမွ မဝင္ေရာက္လာေစရန္ တားဆီးကန္႔သတ္ေနၿပီျဖစ္သည္။

အခ်ိဳ႕ေသာ ျပည္ပဧည့္သည္မ်ားက တစ္ပိုင္တစ္ႏိုင္စားေသာက္ရန္အတြက္ အဆိုပါပစၥည္းမ်ားကို ယူေဆာင္လာမႈမ်ားရွိေသာေၾကာင့္ ေလဆိပ္၊ ေရဆိပ္မ်ားတြင္ တားဆီးျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈမ်ားရွိေသာ္လည္း ေမြးျမဴေရးလုပ္ကိုင္သူမ်ားက ျပည္တြင္းရွိ ဝက္မ်ားထံ ကူးစက္လာမည္ကို စိုးရိမ္မႈရွိေနသည္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေမြးျမဴသူေတြနဲ႔ တိုက္႐ိုက္ပတ္သက္ေနေတာ့ စိုးရိမ္မႈကေတာ့ ရွိတာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ အရင္ျဖစ္ခဲ့တဲ့ တျခားေရာဂါေတြနဲ႔ အေတြ႕အႀကဳံရထားၿပီးသားမို႔ ကာကြယ္ဖို႔အတြက္ ျဖန္႔ေဝထားတာလည္း ရွိတယ္”ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံေမြးျမဴေရးအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ဒုတိယဥကၠ႒ေဒါက္တာေက်ာ္ထင္က ေျပာၾကားသည္။

အခ်ိဳ႕မွာ တိုးခ်ဲ႕ေမြးျမဴရန္စီစဥ္ထားေသာ္လည္း ယခုျဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ အနည္းငယ္ ထိတ္လန္႔မႈရွိေၾကာင္းလည္း ဝက္ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္သည့္ အသိုင္းအဝိုင္းထံမွ သိရသည္။ လက္ရွိ ေရာဂါမကူးစက္ေရးကာကြယ္မႈမ်ားတြင္ တရားမဝင္တင္သြင္းလာေသာ ဝက္ထြက္ပစၥည္းမ်ား တင္သြင္းျခင္း၊ ေရာင္းခ်ျခင္း မျပဳရန္လည္း ေမြးျမဴေရးႏွင့္ကုသေရးဦးစီးဌာနက တိုက္တြန္းထားသည္။

ထို႔ျပင္ ျပည္တြင္းမွ ဝက္ေမြးျမဴသူမ်ားထံသို႔ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ႏိုင္ရန္အသိပညာေပး လက္ကမ္းစာေစာင္ တစ္ေသာင္းေက်ာ္ ျဖန္႔ေဝထားကာ ဝက္ေမြးျမဴေရးၿခံမ်ား၏ ဇီ၀လုံၿခဳံမႈကို အထူးဂ႐ုျပဳေဆာင္႐ြက္ရန္လည္း တိုက္တြန္းထားသည္။

အဓိကလိုအပ္သည္မွာ တစ္ပိုင္တစ္ႏိုင္ဝက္ေမြးျမဴသူမ်ားအေနႏွင့္ ဝက္မ်ားကို အစာေကၽြးရာတြင္ စားႂကြင္းစားက်န္မ်ား၊ အသားစိမ္း၊ ငါးစိမ္းမ်ား မေကၽြးဘဲ က်ိဳခ်က္ေကၽြးသင့္ေၾကာင္းႏွင့္ အခါအားေလ်ာ္စြာ ဌာနက ထုတ္ျပန္သည့္ ၫႊန္ၾကားခ်က္မ်ားကို သတိျပဳလိုက္နာရန္လိုအပ္ေၾကာင္း ေဒါက္တာမင္းသိန္းေမာ္က ဆိုသည္။

လတ္တေလာ ထိတ္လန္႔မႈျဖစ္ေပၚေစခဲ့သည့္ အာဖရိကဝက္အျပင္းဖ်ားေရာဂါႏွင့္ ပတ္သက္၍ လူကိုမကူးစက္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ျပည္သူမ်ားအၾကားတြင္လည္း စိုးရိမ္စရာမလိုဘဲ သားသတ္လိုင္စင္ျဖင့္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီက တရားဝင္ခြင့္ျပဳသည့္ ဝက္သားကို ဝယ္ယူကာ စနစ္တက်ခ်က္ျပဳတ္စားေသာက္ရန္ လိုအပ္သည္။

“မီးပူပူနဲ႔ က်က္ေအာင္ ခ်က္ျပဳတ္စားေသာက္တဲ့ အက်င့္ေၾကာင့္ ဒီကလူေတြ အတြက္ စိုးရိမ္စရာမရွိပါဘူး။ စနစ္တက်ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ ခ်က္ျပဳတ္စားေသာက္ဖို႔ လိုပါတယ္”ဟု ေဒါက္တာမင္းသိန္းေမာ္က ေျပာဆိုသည္။

ေမသက္ဇင္

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *