အစိုးရ၏ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးခြင့္

ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္တို႔ လာမည့္ ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကို ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းႏွင့္အတူ အစိုးရအဖြဲ႕ဝင္မ်ား၏ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးျခင္း ျပႆနာသည္လည္း ေနာက္ကလိုက္လာသည္။

ယင္းကား ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒတြင္ ဒြိဟျဖစ္ဖြယ္၊ အျငင္းပြားဖြယ္ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ား ပါရွိေနျခင္းမ်ားအနက္မွ အခ်က္တစ္ခုလည္း ျဖစ္သည္။

‘ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ သို႔မဟုတ္ ဒုတိယသမၼတမ်ားသည္ ႏိုင္ငံေရးပါတီတစ္ခုခု၏ အဖြဲ႕ဝင္ျဖစ္လၽွင္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ သို႔မဟုတ္ ဒုတိယသမၼတမ်ားအျဖစ္ ေ႐ြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ျခင္းခံရသည့္ေန႔မွစ၍ မိမိတို႔ရာထူးသက္တမ္းအတြင္း ယင္းပါတီအဖြဲ႕အစည္း၏ ပါတီလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ပါဝင္ေဆာင္႐ြက္ျခင္းမျပဳရ’ ဟူ၍ ပုဒ္မ ၆၄ တြင္ ျပ႒ာန္းထားသည္။

ယင္း၏ဆိုလိုခ်က္အရ ႏိုင္ငံေရးပါတီကိစၥမ်ားကို ဝင္ေရာက္ေဆာင္႐ြက္လိုလၽွင္ လက္ရွိရာထူးမ်ားမွ ဖယ္ေပးရမည့္ကိန္း။ အလားတူပင္ ပုဒ္မ ၂၃၂၊ ၂၃၄၊ ၂၃၇၊ ၂၃၉၊ ၂၄၄ ႏွင့္ ၂၄၆ တို႔တြင္ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးမ်ား၊ ဒုတိယဝန္ႀကီးမ်ားအပါအဝင္ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္အဖြဲ႕အစည္းဝင္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္း အထက္ပါအတိုင္း ျပ႒ာန္းထားသည္။

ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ားသည္ အစိုးအဖြဲ႕သက္တမ္းမကုန္ခင္တြင္ က်င္းပရေလ့ရွိရာ ေနာက္သက္တမ္းအတြက္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္လိုသည့္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕ဝင္မ်ားသည္ မည္သို႔လုပ္ေဆာင္ရမည္နည္း။

လက္ရွိအာဏာရပါတီျဖစ္သည့္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (NLD) ပါတီကမူ ပါတီဥကၠ႒လည္းျဖစ္၊ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးလည္းျဖစ္သည့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ ပါတီဒုတိယဥကၠ႒လည္းျဖစ္၊ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတလည္းျဖစ္သည့္ ဦးဝင္းျမင့္တို႔သည္ လာမည့္ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းစကားပါးၿပီးျဖစ္သည္။

တစ္ဆက္တည္းမွာပင္ ၎တို႔အေနႏွင့္ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေရးလုပ္ရန္အတြက္ လက္ရွိရာထူးမ်ားကို စြန္႔လႊတ္ရန္မလိုဟု ဆိုသည္။

NLD အာဏာရလာခ်ိန္မွ ဥပေဒသစ္ျပ႒ာန္းၿပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့သည့္ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ရာထူးသည္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕ထဲတြင္ ပါဝင္ျခင္းမရွိေသာ္လည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးအျဖစ္ႏွင့္ ပါဝင္ေနျခင္းျဖစ္သည္။

၎တို႔အေနႏွင့္ လက္ရွိရာထူးမွ ႏုတ္မထြက္ဘဲ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေၾကာင္း ျပည္ေထာင္စု ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကလည္း ထုတ္ျပန္အသိေပးလိုက္သည္။ ယင္းသည္ ဥပေဒအရသာျဖစ္ၿပီး ယခင္အစိုးရျဖစ္သည့္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္တုန္းကလည္း လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာ ၈ ရက္ေန႔တြင္ျပဳလုပ္မည့္ အေထြေထြေ႐ြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီ ေလးလတိတိအလို (၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၈ ရက္) တြင္ ထိုစဥ္က ျပည္ေထာင္စုေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က ေၾကညာခ်က္တစ္ေစာင္ (၃၁/၂၀၁၅) ကို ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ သာဓကရွိသည္။

ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတအပါအဝင္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕ဝင္မ်ား၊ ျပည္ေထာင္စု တရားသူႀကီးခ်ဳပ္ သို႔မဟုတ္ ျပည္ေထာင္စု တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ တရားသူႀကီး၊ ႏိုင္ငံေတာ္ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာခုံ႐ုံးဥကၠ႒ သို႔မဟုတ္ အဖြဲ႕ဝင္၊ ျပည္ေထာင္စုေရွ႕ေနခ်ဳပ္ သို႔မဟုတ္ ဒုတိယေရွ႕ေနခ်ဳပ္၊ ျပည္ေထာင္စု စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္ သို႔မဟုတ္ ဒုတိယစာရင္းစစ္ခ်ဳပ္၊ ျပည္ေထာင္စုရာထူးဝန္အဖြဲ႕ ဥကၠ႒ သို႔မဟုတ္ အဖြဲ႕ဝင္တို႔သည္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္သူမ်ားျဖစ္ပါက ေ႐ြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ ပါတီစည္း႐ုံးေရးလုပ္ငန္းမ်ား၊ နယ္ေျမစည္း႐ုံးေရးလုပ္ငန္းမ်ား၊ စုေဝးေဟာေျပာျခင္းႏွင့္ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးခြင့္မ်ား ေဆာင္႐ြက္ခြင့္ရွိေၾကာင္း အသိေပးသည့္ ထုတ္ျပန္ခ်က္ျဖစ္သည္။

အေၾကာင္းမွာ ႏိုင္ငံသားတိုင္းသည္ ဥပေဒႏွင့္အညီ လြတ္လပ္စြာေ႐ြးေကာက္ခံပိုင္ခြင့္ရွိၿပီး မဲေပးလိုသူတို႔သည္လည္း လြတ္လပ္စြာ ေ႐ြးခ်ယ္ပိုင္ခြင့္ရွိေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

အေျခခံဥပေဒပါျပ႒ာန္းခ်က္ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးရာထူးလက္ဝယ္ရွိသူမ်ား ပါတီႏိုင္ငံေရးကိစၥတြင္ ဝင္ေရာက္ပါဝင္ပိုင္ခြင့္မရွိလၽွင္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ရာတြင္ အခက္ေတြ႕မည္။ အျခားသူမ်ားက မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေနခ်ိန္တြင္ ၎တို႔က မစည္း႐ုံးရျဖစ္ေနပါက မၽွတမည္လည္း မဟုတ္ေပ။

ယင္းအခ်က္ကိုလည္း ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၃၈ (က) တြင္ ျပ႒ာန္းထားသည္။ ႏိုင္ငံသားတိုင္းသည္ ဥပေဒႏွင့္အညီ ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ခြင့္ႏွင့္ ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ခံပိုင္ခြင့္ ရွိသည္။ သို႔ေသာ္ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေရးလုပ္ေဆာင္ႏိုင္သည့္ကာလမွာ ျပည္ေထာင္စုေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က ေ႐ြးေကာက္ပြဲက်င္းပမည့္ ေန႔ရက္ကို စတင္ေၾကညာလိုက္သည့္အခါမွ ျဖစ္သည္။

ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕ဝင္မ်ား၏ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရဥပေဒတြင္လည္း ထည့္သြင္းျပ႒ာန္းထားသည္။

ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္လိုသည့္ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ဝင္မ်ားသည္ အေျခခံဥပေဒပါ ေပးထားခ်က္ျဖစ္သည့္ ေ႐ြးေကာက္ခံပိုင္ခြင့္ကို မဆုံး႐ႈံးေစရန္အတြက္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲက်င္းပရန္ ေကာ္မရွင္က ေၾကညာသည့္ေန႔မွစ၍ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ ပါတီစည္း႐ုံးေရး၊ နယ္ေျမစည္း႐ုံးေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္႐ြက္ခြင့္ရွိသည္။

ယင္းဥပေဒကို ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ားႏွင့္ လႊတ္ေတာ္မ်ား မေပၚေပါက္မီ တပ္မေတာ္အစိုးရလက္ထက္ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ျပ႒ာန္းထားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ဥပေဒမ်ားတြင္ မည္သို႔ျပ႒ာန္းထားသည္ဆိုေစ ယင္းတို႔ႏွင့္ပတ္သက္၍ ဝိေရာဓိျဖစ္မႈႏွင့္ ဝိဝါဒကြဲျပားျခင္းတို႔ကား ရွိေနသည္။

အစိုးရအဖြဲ႕ဝင္ျဖစ္လာၿပီးသည့္အခါ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္သည္ ႏိုင္ငံေရးပါတီတစ္ခု၊ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု သို႔မဟုတ္ ၎ကို ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမႇာက္လိုက္သူတို႔ကိုသာ ကိုယ္စားျပဳျခင္းမဟုတ္ေတာ့ဘဲ ျပည္သူျပည္သားတစ္ရပ္လုံးကို ကိုယ္စားျပဳသြားျခင္းျဖစ္သည္။

ယင္းကပင္ ပါတီတစ္ခု၊ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု၊ လူတစ္စုအတြက္ အက်ိဳးေဆာင္ျခင္း၊ ဦးတည္လုပ္ေဆာင္ျခင္းမ်ိဳးမျဖစ္ရန္ တာဝန္ရွိေနျပန္သည္။

သမၼတ ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္ကမူ သမၼတအျဖစ္ႏွင့္ နယ္ခရီးစဥ္မ်ားစြာ သြားေရာက္ခဲ့ေသာ္လည္း ပါတီစည္း႐ုံးေရးမလုပ္ေဆာင္ခဲ့ေၾကာင္း အတိုက္အခံပါတီျဖစ္သည့္ ျပည္ေထာင္စုႀကံ႕ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ (USDP) ၏ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ေဒါက္တာနႏၵာလွျမင့္က ေျပာဆိုထားသည္။

အစိုးရအဖြဲ႕၏ ဝန္ႀကီးအခ်ိဳ႕သည္ပင္ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေရးလုပ္ေဆာင္ရန္အတြက္ ရာထူးတာဝန္မ်ားမွ ႏုတ္ထြက္ခဲ့သည္ဟူ၍လည္း ၎ကေထာက္ျပထားသည္။

လက္ရွိသမၼတ ဦးဝင္းျမင့္ႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔သည္လည္း နယ္လွည့္ကြင္းဆင္းခရီးစဥ္မ်ားကို မၾကာခဏသြားေရာက္ေလ့ရွိသည္။ အထူးသျဖင့္ ယခု ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ထဲတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ တိုင္းရင္းသားေဒသမ်ားသို႔ သြားေရာက္မႈသည္ ခပ္စိပ္စိပ္ျဖစ္လာသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၅ အေထြေထြေ႐ြးေကာက္ပြဲႏွင့္ ၂၀၁၇၊ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ၾကားျဖတ္ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ တိုင္းရင္းသားေဒသအခ်ိဳ႕တြင္ NLD အေနႏွင့္ ေဒသအေျခစိုက္ တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ားကို အႏိုင္မရခဲ့သည့္ အခင္းအက်င္းမ်ားရွိေနခဲ့သည္ျဖစ္ရာ ယင္းခရီးစဥ္မ်ားအေပၚ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူမ်ားက သံသယရွိၾကသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနႏွင့္ တိုင္းရင္းသားေဒသမ်ားသို႔ စည္း႐ုံးေရးဆင္းေနၿပီေလာဟူ၍။

အစိုးရ၏ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေရးဆိုင္ရာ ျပႆနာသည္ ဥပေဒမ်ား၏အေခါင္အခ်ဳပ္ျဖစ္သည့္၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒပါ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ား တစ္ခုႏွင့္တစ္ခု ခ်ိတ္ဆက္လြဲေခ်ာ္ျခင္း၊ မညီၫြတ္ျခင္းႏွင့္ လစ္ဟာမႈမ်ားရွိေနျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ေပၚထြက္လာျခင္းျဖစ္သည္။

ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕အစည္းဝင္ပုဂၢိဳလ္မ်ားသည္ မိမိတို႔ရာထူးသက္တမ္းအတြင္း ႏိုင္ငံေရးပါတီႏွင့္ အျခားအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ပါဝင္လုပ္ေဆာင္ျခင္းမျပဳရဟု ပုဒ္မအခ်ိဳ႕က တားျမစ္ထားသည္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ ႏိုင္ငံသားတိုင္းသည္ ဥပေဒႏွင့္အညီ ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ခြင့္ႏွင့္ ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ခံပိုင္ခြင့္ရွိသည္ဟုလည္း ဆိုထားသည္။

ေ႐ြးေကာက္ပြဲဝင္မည္ဆိုပါက အျခားသူမ်ားကဲ့သို႔ပင္ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးခြင့္လည္း ရွိရမည္ျဖစ္သည္။

ယင္းအျပင္ အျခားသက္ဆိုင္ရာအဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ အေၾကာင္းအရာအလိုက္ ျပ႒ာန္းသည့္ ဥပေဒပါ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားကလည္း အေျခခံဥပေဒႏွင့္သြား၍ ပြတ္တိုက္ေနျခင္းျဖစ္သည္။ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕ ဥပေဒတြင္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲက်င္းပရန္ ေကာ္မရွင္က ေၾကညာသည့္ေန႔မွစ၍ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ ပါတီစည္း႐ုံးေရး၊ နယ္ေျမစည္း႐ုံးေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္႐ြက္ခြင့္ရွိသည္ဟုလည္း ျပ႒ာန္းထားျပန္သည္။

ယင္းသို႔ပင္ ႐ႈပ္ေထြးေနျခင္းျဖစ္သည္။

တည္ဆဲဥပေဒတစ္ရပ္ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္တစ္ခုသည္ အေျခခံဥပေဒႏွင့္ လိုက္ေလ်ာညီေထြ ရွိ၊ မရွိ သို႔မဟုတ္ ဆန္႔က်င္ မက်င္ကို အဆုံးအျဖတ္ျပဳႏိုင္သည့္ တစ္ခုတည္းေသာအဖြဲ႕အစည္းမွာ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာခုံ႐ုံးျဖစ္သည္။

“အဲဒီ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕ ဥပေဒက အေျခခံဥပေဒနဲ႔ မညီဘူး၊ ညီတယ္ဆိုတာကို ခုံ႐ုံးကို ေလၽွာက္လို႔ရတယ္။ ညီတယ္ဆိုရင္ေတာ့လည္း အဲဒီအတိုင္း အတည္ျဖစ္မွာေပါ့” ဟု ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသုံးသပ္သူလည္းျဖစ္၊ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေဟာင္းလည္းျဖစ္သည့္ ဦးရဲထြန္းက ဆိုသည္။

အျခားတစ္ဖက္တြင္ အဆိုပါခုံ႐ုံးကို အစိုးရအဖြဲ႕အႀကီးအကဲ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတႏွင့္ NLD အမ်ားစုျဖစ္သည့္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္တို႔ ေပါင္းစပ္၍ ဖြဲ႕စည္းေပးထားျခင္းျဖစ္သည္။ အလားတူပင္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ား သတ္မွတ္ေရးဆြဲရသည့္ ျပည္ေထာင္စုေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္သည္လည္း သမၼတကပင္ ဖြဲ႕စည္းရသည္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ သမၼတက သူယုံၾကည္စိတ္ခ်ရသည့္သူမ်ားျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားျခင္းျဖစ္ရာ အဆိုပါအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ ခိုင္မာေတာင့္တင္းမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ ေမးခြန္းထုတ္ဖြယ္ရာမ်ား ရွိေနျပန္သည္။

ယင္းသို႔ ဖြဲ႕စည္းႏိုင္ခြင့္တို႔သည္ပင္ အေျခခံဥပေဒ၏ ေပးထားခ်က္လည္း ျဖစ္သည္။

လက္ရွိတြင္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ရန္အတြက္ NLD ဦးေဆာင္သည့္ ပူးေပါင္းေကာ္မတီက ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားကို ေလ့လာသုံးသပ္လ်က္ရွိၿပီး မည္သည့္အခ်က္မ်ားျပင္ဆင္ရန္ ပါတီမ်ားက အဆိုျပဳသည္ကို မၾကာခင္ ထုတ္ျပန္ရန္ရွိေနသည္။

အဆိုပါအေျခအေနမ်ားေအာက္တြင္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕ဝင္မ်ား၏ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးမႈကိစၥသည္ အျငင္းပြားဖြယ္မ်ား ရွိေနျခင္း ျဖစ္သည္။

“အျခခံဥပေဒမွာကိုက ညီၫြတ္မႈ မရွိဘူးေပါ့” ဟု ဦးရဲထြန္းက ဆိုသည္။

ေအာင္မ်ိဳးထက္

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *