ေန႔သစ္မလိုခ်င္သူမ်ား၏ နိဂုံး

“မႏုႆတၱဘာေဝါ ဒုလႅေဘာ” အဓိပၸာယ္ကား ရခဲလွေသာ လူ႕ဘ၀ ဟူ၍။

လူ႕ဘ၀တစ္ခုရရွိရန္ ခက္ခဲမႈကို ၫႊန္းဆို၍ ဘုရားရွင္က ေဟာၾကားခဲ့သည့္ စကားစုတစ္ခုျဖစ္သည္။ ဘုရားရွင္ေဟာၾကားခဲ့သလိုပင္ လူ႕ဘ၀ရရန္ မလြယ္ကူပါ။

လူ႕ျပည္က အပ္တစ္စင္းႏွင့္ နတ္ျပည္မွ အပ္တစ္စင္း ထိပ္ဖ်ားခ်င္း ေတ့ဆိုင္မိမွသာ လူ႕ဘ၀တစ္ခုရသည္ဟုလည္း လူ႕ဘ၀တစ္ခုရရွိရန္ ခက္ခဲေၾကာင္းကို တင္စားေျပာဆိုေလ့ရွိၾကသည္။

လက္ေတြ႕ကမၻာႀကီးဝယ္ ရခဲလွေသာ ဘ၀တစ္ခုကို အလြယ္တကူအ႐ႈံးေပးရင္း မိမိကိုယ္တိုင္ပင္ အဆုံးသတ္ခဲ့ၾကသူမ်ားကလည္း မ်ားစြာပင္။

မိမိကိုယ္ကို အဆုံးစီရင္မႈမ်ားက တစ္ကမာၻလုံးတြင္ ေန႔စဥ္ရွိေနသလို ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း မၾကာခဏပင္ ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိသည္။

ျပႆနာအမ်ိဳးမ်ိဳးကို ေက်ာ္ျဖတ္လိုေဇာ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းလိုေဇာႏွင့္ မိမိကိုယ္ကို အဆုံးစီရင္ၾကရင္း ရခဲေသာ လူ႕ဘ၀တစ္ခုကို လြယ္လြယ္စြန္႔လႊတ္လိုက္ၾကသည္။

မိမိအသက္ကို စြန္႔လႊတ္႐ုံျဖင့္ ျပႆနာမ်ား ေျပလည္သြားပါသေလာ။ မိမိကိုယ္ကို ဇီဝိန္ခ်ဳပ္ျခင္းကား ေကာင္း မြန္သင့္ျမတ္ပါ၏ေလာ။ အမွန္တကယ္ လြတ္ေျမာက္ျခင္း မည္ပါ၏ေလာ။

အဆုံးစီရင္ျခင္းေက်ာ့ကြင္းမွ မလြတ္ေျမာက္သူမ်ား

အုတ္ေအာ္ေသာင္းနင္းျဖစ္ခဲ့ေသာ မိမိကိုယ္ကိုအဆုံးစီရင္သူ ကိုေက်ာ္ဇင္ဝင္းကိစၥသည္ ဇြန္လအတြင္းက ျဖစ္ခဲ့သည္။

ကိုေက်ာ္ဇင္ဝင္းမွာ Myanmar Imperial University တြင္ စာၾကည့္တိုက္မႉးအျဖစ္ အလုပ္လုပ္ေနသူျဖစ္ၿပီး လုပ္ငန္းခြင္အတြင္း ခြဲျခားဆက္ဆံခံရသည္ဟု ခံစားရ၍ ဇြန္လ ၂၄ ရက္ေန႔တြင္ ေဆးမ်ားအလြန္အကၽြံ ေသာက္သုံးကာ မိမိကိုယ္ကို အဆုံးစီရင္ခဲ့သူျဖစ္သည္။

အသက္ ၂၆ႏွစ္အ႐ြယ္သာရွိေသးသည့္ ကိုေက်ာ္ဇင္ဝင္းမွာ ဘ၀အနာဂတ္တြင္ မ်ားစြာေသာ ေပ်ာ္႐ႊင္ခြင့္၊ ေအာင္ျမင္ခြင့္ အရာမ်ားစြာကို ဖမ္းဆုပ္ယူႏိုင္ေသာ အ႐ြယ္ပင္ရွိေသးသည္။

သို႔ေသာ္ ထိုအရာမ်ားအားလုံးကိုပင္ ေက်ာခိုင္းရဲေလာက္ေအာင္ ဖိစီးထားသည့္ စိတ္ခံစားခ်က္အဟုန္က ထိုအခ်ိန္တြင္ အျမင့္ဆုံးသို႔ ေရာက္ရွိေနခဲ့မည္ျဖစ္သည္။

“သူ႕ဆီက ေကာင္းတဲ့စကားေတြပဲ ၾကားရေတာ့ သူ႕စိတ္ခံစားခ်က္အမွန္ကို မသိလိုက္ဘူး။ ကိုယ္ျမင္ရတာေတာ့ ဒီကေလးက ေပ်ာ္ေပ်ာ္႐ႊင္႐ႊင္ပဲဆိုေတာ့ မသိလိုက္ရဘူး” ဟု ကိုေက်ာ္ဇင္ဝင္း၏ အေဒၚျဖစ္သူ ေဒၚျမေလးႏြယ္က ေျပာၾကားသည္။

သို႔ေသာ္လည္း ကိုေက်ာ္ဇင္ဝင္း ေသဆုံးမႈမွာ လုပ္ငန္းခြင္အတြင္း ႏိုင္ထက္စီးနင္းျပဳက်င့္ခံရမႈေၾကာင့္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ အဆုံးစီရင္သြားခဲ့ေသာ အေထာက္အထားမ်ားမေတြ႕ရေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသားလူ႕အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္က မီဒီယာမ်ားတြင္ ေျပာၾကားထားသည္။ ထိုအခ်က္မွာ မွန္ကန္ပါ၏ေလာ။

အရက္ေၾကာင္ေၾကာင္၍ မိမိကိုယ္ကို အဆုံးစီရင္ခဲ့သူတစ္ဦးလည္း ျပင္ဦးလြင္ၿမိဳ႕တြင္ ရွိခဲ့သည္။ ကိုထူးျမင့္မွာ အသက္ ၃၈ ႏွစ္အ႐ြယ္ရွိသူျဖစ္ၿပီး အရက္၏သားေကာင္ဘ၀မွ ေနာက္ဆုံးတြင္ မိမိကိုယ္တိုင္ ဘ၀ကို အဆုံးသတ္ခဲ့သူ ျဖစ္သည္။

“အရက္က ႏိုင္သြားတာေပါ့။ မဆုံးခင္မွာ အရက္ျဖတ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အခ်ိန္လြန္သြားတာေပါ့”ဟု ကိုထူးျမင့္၏ အစ္ကိုျဖစ္သူ ကိုဝင္းျမင့္က ေျပာၾကားသည္။

ထို႔အတူပင္ ဆယ္တန္းက်၍ မိဘမ်ားဆူသျဖင့္ မိမိကိုယ္ကိုအဆုံးစီရင္ခဲ့သူ ေက်ာင္းသူေလးတစ္ဦးလည္း ပုဂံေဒသတြင္ ရွိခဲ့ဖူးသည္။ ယခုလ (ဩဂုတ္)အတြင္းမွာပင္ အသက္ ၁၇ ႏွစ္အ႐ြယ္ ေက်ာင္းသားတစ္ဦးသည္ ႀကိဳးဆြဲခ်၍ မိမိကိုယ္ကို အဆုံးစီရင္ခဲ့သည္။

ဘာေၾကာင့္ အဆုံးစီရင္ၾကသနည္း

မိမိကိုယ္ကို အဆုံးစီရင္ၾကသည္အထိ စိတ္ခံစားခ်က္မ်ား ဘာေၾကာင့္ ျပင္းထန္ၾကသနည္း။

အဆုံးစီရင္သည့္ျဖစ္ရပ္မ်ားတြင္ အေျခခံသည္က စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ပညာေရး၊ မူးယစ္ေဆးဝါး၊ အရက္ စသည္ျဖင့္ ျပႆနာမ်ား၊ ခြဲျခားဆက္ဆံခံရမႈမ်ားအျပင္ က်န္းမာေရးႏွင့္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ကိစၥမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

“တခ်ိဳ႕ေတြက စိတ္ေရာဂါျဖစ္လို႔။ တခ်ိဳ႕ေတြက စိတ္မက်န္းမာလို႔။ တခ်ိဳ႕ေတြက်ေတာ့ ဖိအားေပါ့။ ဘ၀အခက္အခဲေတြ ပတ္ဝန္းက်င္ဖိအားေတြကို မတြန္းလွန္ႏိုင္ဘူး။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ သူတြန္းလွန္တဲ့ နည္းစနစ္က မွားသြားတာေပါ့” ဟု စိတ္က်န္းမာေရးအထူးကု ဆရာဝန္ႀကီး ပါေမာကၡ ေဒါက္တာဦးတင္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈႏွင့္အတူ လိုက္ပါလာသည့္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာအေျခအေနမ်ားက အေျခခံ ျပည္သူမ်ားဘ၀သို႔ သက္ေရာက္မႈ ႀကီးမားလ်က္ရွိေနသည္။

မိမိကိုယ္ကို အဆုံးစီရင္မႈအမ်ားစုတြင္ စီးပြားေရးမေကာင္း၍ ေငြေၾကးႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး မေျဖရွင္းႏိုင္ေတာ့သည့္ အေျခအေနမ်ားအတြက္ သတ္ေသသည့္ လမ္းကို ေ႐ြးခ်ယ္ၾကသူမ်ားလည္း ရွိေနသည္။

သမီးငယ္၏ မ်က္စိကင္ဆာေဝဒနာအတြက္ ခြဲစိတ္မည့္ရက္ သိၿပီးေနာက္တြင္ သားအဖႏွစ္ေယာက္ ဧရာ၀တီ ျမစ္အတြင္းသို႔ ခုန္ခ်ၿပီး မိမိကိုယ္ကို အဆုံးစီရင္ခဲ့သည့္ ျဖစ္ရပ္တစ္ခု စစ္ကိုင္းတံတားေပၚတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။

ထိုျဖစ္ရပ္မွာ ယခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလအတြင္းကျဖစ္ၿပီး က်န္းမာေရးျပႆနာကို မေျဖရွင္းႏိုင္ဟူေသာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ႏွင့္ သတ္ေသျခင္းနည္းကို ရင္နင့္စြာ ေ႐ြးခ်ယ္သြားျခင္းျဖစ္သည္။

“ေသသြားတဲ့သူမွာ အေၾကာင္းရင္းခံေတြ ရွိမယ္။ ဒါေလးက ထန္းသီးေႂကြခိုက္ က်ီးနင္းလိုက္လည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဒီဟာပဲလို႔ သြားၿပီးေတာ့ လက္ၫိုးထိုးရတာ ခက္တယ္။ အေၾကာင္းမ်ိဳးစုံရွိႏိုင္တယ္”ဟု ေဒါက္တာ ဦးတင္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

ရရွိလာသည့္ ဖိစီးမႈ၊ အခက္အခဲကို တုံ႔ျပန္သည့္ ပုံစံကြာျခားျခင္းျဖစ္ၿပီး အခ်ိဳ႕က ေဒါသႏွင့္တုံ႔ျပန္သည္။ အခ်ိဳ႕က ေခါင္းေအးေအးျဖင့္ ေျဖရွင္းသည့္နည္းလမ္းကို ေ႐ြးခ်ယ္တုံ႔ျပန္သည္။ အခ်ိဳ႕က ျပႆနာကို ေရွာင္ထြက္သြားၾကသည္။

ဖိစီးမႈအေပၚ တုံ႔ျပန္သည့္ နည္းလမ္းေ႐ြးခ်ယ္မႈ ကြာျခားျခင္းမွတစ္ဆင့္ မရဏလမ္းဆီ ေျခဦးလွည့္သူမ်ား ရွိလာျခင္းပင္။

အေတာမသတ္ႏိုင္ေသာ အဆုံးစီရင္မႈမ်ား

ကမာၻ႕က်န္းမာေရး အဖြဲ႕အစည္း (WHO) ၏ စာရင္းမ်ားအရ ကမာၻေပၚတြင္ မိမိကိုယ္ကို အဆုံးစီရင္သူမွာ တစ္ႏွစ္လၽွင္ လူရွစ္သိန္းရွိေနၿပီး စကၠန္႔ေလးဆယ္တိုင္းတြင္ လူတစ္ေယာက္ မိမိကိုယ္ကိုယ္ အဆုံးစီရင္ေနသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ စာရင္းမ်ားအရ မိမိကိုယ္ကိုယ္ အဆုံးစီရင္သူမွာ လူဦးေရ တစ္သိန္းတြင္ ရွစ္ဦးခန္႔ရွိသည္ဟု WHO က ထုတ္ျပန္ထားသည္။

ကမာၻေပၚရွိ လူဦးေရ တစ္သိန္းတြင္ မိမိကိုယ္ကိုယ္ အဆုံးစီရင္သည့္ႏႈန္းမွာ ၁၁ ဒသမ ၄ ရွိသည္ဟု WHO က တြက္ခ်က္ျပထားသည္။

မိမိကိုယ္ကိုယ္ အဆုံးစီရင္မႈအျမင့္ဆုံးႏိုင္ငံမွာ အေရွ႕ ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားထဲ တြင္ Lithuania ႏိုင္ငံျဖစ္ၿပီး လူတစ္သိန္းတြင္ အဆုံးစီရင္သူမွာ ၃၂ဦးရွိၿပီး အာရွတြင္ ေတာင္ကိုရီးယားႏိုင္ငံမွာ လူတစ္သိန္းတြင္ ၂၇ ဦးရွိေနေၾကာင္း WHO က ေဖာ္ျပထားသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္က ေကာက္ယူထားေသာ စစ္တမ္းအရ မိမိကိုယ္ကိုယ္ အဆုံးစီရင္မႈေၾကာင့္ ေသဆုံးမႈ အမ်ားဆုံး အသက္အ႐ြယ္မွာ အသက္ ၂၅ ႏွစ္မွ ၄၀ ႏွစ္အတြင္းျဖစ္ၿပီး ၃၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိေနသည္။

ယခုႏွစ္ဇန္နဝါရီ ၁ ရက္မွ ေမလ ၁၆ ရက္ အထိ ေလးလေက်ာ္ကာလအတြင္း ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးတြင္ ေသမႈေသခင္းေပါင္း ၄၅၇ မႈအထိျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ယင္းေသဆုံးမႈမ်ားအနက္ ေရနစ္ေသဆုံးမႈ ၈၉ မႈႏွင့္ မိမိကိုယ္ကိုယ္ အဆုံးစီရင္မႈ ၈၂ မႈရွိၿပီး က်န္အမႈမ်ားမွာ ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆုံးျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးရဲတပ္ဖြဲ႕က စာရင္းထုတ္ျပန္ထားသည္။

 အဆုံးစီရင္ႏိုင္သည့္ တြန္းအားမ်ား

ကမာၻတြင္ အခ်ိဳ႕ေသာ ႐ုပ္ရွင္၊ သီခ်င္းမ်ားကလည္း မိမိကိုယ္ကိုယ္ အဆုံးစီရင္ျခင္းအတြက္ တြန္းအားတစ္ရပ္ျဖစ္ေစသည္။

ႏိုင္ငံတကာတြင္ မိမိကိုယ္ကိုယ္ အဆုံးစီရင္မႈေပါင္း တစ္ရာခန္႔မွာ Gloomy Sunday ဆိုသည့္ ကမာၻေက်ာ္သီခ်င္း တစ္ပုဒ္ႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသည္ဟု ေျပာဆိုၾကသည္။ ဘီဘီစီေရဒီယိုက ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ခန္႔ ထိုသီခ်င္းထုတ္လႊင့္မႈကို ပိတ္ထားခဲ့သလို Youtube တြင္ ဝင္ေရာက္နား ေထာင္ပါကလည္း သတိေပးစာမ်ားကို ဦးစြာဖတ္ၾကရသည္။

မိမိကိုယ္ကို အဆုံးစီရင္ခဲ့ၿပီး အဆုံးစီရင္သည့္ အေၾကာင္းအရင္း ၁၃ ခ်က္ကို ခ်န္ခဲ့သည့္ ၁၇ ႏွစ္အ႐ြယ္ ေက်ာင္းသူတစ္ေယာက္ အေၾကာင္းကို ႐ိုက္ကူးထားသည့္ “13 Reason Why အမည္ရွိ ကမာၻေက်ာ္ ႐ုပ္သံဇာတ္လမ္းတြဲတစ္ခုလည္းရွိေသးသည္။

ထိုဇာတ္ကားကို ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ျပသခဲ့ၿပီး ထိုဇာတ္ကားျပသၿပီး ေနာက္ပိုင္း ၂၀၁၉ခု ႏွစ္တြင္ ႏိုင္ငံတကာတြင္ မိမိကိုယ္ကိုယ္ အဆုံးစီရင္ႏႈန္းမွာ ၂၈ ဒသမ ၉ရာခိုင္ႏႈန္း တိုးတက္လာေၾကာင္း CNN သတင္းဌာနက ေၾကညာသြားခဲ့သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ မီဒီယာက႑ကလည္း မိမိကိုယ္ကိုယ္ အဆုံးစီရင္ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး စြဲမက္စရာေကာင္းေအာင္ တင္ျပျခင္းမ်ားႏွင့္ အသိပညာအားနည္းသူမ်ား တုပခ်င္လာေအာင္ တင္ျပျခင္းမ်ားကို ေရွာင္ၾကဥ္သင့္သည္ဟု WHO က တိုက္တြန္းထားသည္။

“မီဒီယာက Suicide နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တစ္ခုခုထုတ္လႊင့္ေတာ့မယ္ဆိုရင္ ေကာင္းက်ိဳး၊ဆိုးက်ိဳး သိထားရမယ္။ ဆိုရွယ္မီဒီယာမွာဆိုလည္း တစ္ခါတေလ ဆရာတို႔ ေတြ႕ရတယ္။ ႀကိဳးႀကီးနဲ႔ တန္းလန္းနဲ႔။ ဒါက မျဖစ္သင့္ဘူး”ဟု ေဒါက္တာဦးတင္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္မူ ဆိုရွယ္မီဒီယာေၾကာင့္ အဆုံးစီရင္မႈမွာ အမ်ားဆုံး သက္ေရာက္မႈရွိသည္ဟု ဆိုရမည္။ ဆဲဆို မႈမ်ား၊ ေဝဖန္တိုက္ခိုက္မႈမ်ားကို မခံႏိုင္ေတာ့သည့္အဆုံးတြင္ ထိုလမ္းကို ေ႐ြးခ်ယ္လိုက္ၾကသည္။ ကိုေက်ာ္ဇင္ဝင္းသည္လည္း ယခုကဲ့သို႔ ျဖစ္ခဲ့မႈတြင္ ထိုဆိုရွယ္မီဒီယာေပၚမွ စကားလုံးမ်ားေၾကာင့္ တစ္စုံတစ္ရာ သက္ေရာက္ခဲ့ေၾကာင္း သူ႕လူမႈကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာက သက္ေသျပေနသကဲ့သို႔ပင္။

သူ၏ လူမႈကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာမွ တစ္ဆင့္ ေနာက္ဆုံးခ်န္ရစ္ခဲ့ေသာ စာသားမ်ားအရ ကိုေက်ာ္ဇင္ဝင္းမွာ လူမႈကြန္ရက္ျဖစ္ေသာ လုပ္ငန္းခြင္အတြင္း စုဖြဲ႕ထားသည့္ Viber Group မွတစ္ဆင့္ ေျပာဆိုသည့္ စကားရပ္မ်ားအေပၚ ခံစားမႈျပင္းထန္ခဲ့ကာ အဆုံးစီရင္သည့္ လမ္းသို႔ ပိုမိုတြန္းပို႔သကဲ့သို႔ ျဖစ္ခဲ့ေလသည္။

 လူမႈကြန္ရက္ေၾကာင့္ မိမိကိုယ္ကို ေဆးေသာက္၍ ေသေၾကာင္းႀကံစည္မႈ တစ္ခုလည္း ရွိခဲ့သည္။

အႏုပညာရွင္လူငယ္တစ္ဦးသည္ ၎၏ Messanger တြင္ စကားေျပာဆိုထားသည့္ ဓာတ္ပုံမ်ား လူမႈကြန္ရက္တြင္ တက္လာ၍ ေဆးေသာက္ကာ ေသေၾကာင္းႀကံစည္ခဲ့ၿပီး ေဆး႐ုံသို႔ အခ်ိန္မီေရာက္ရွိခဲ့ သည့္အတြက္ အသက္ရွင္သန္ခဲ့သည္။

စိတ္က်န္းမာေရးအားနည္းသူမ်ားအတြက္ မိမိကိုယ္ကိုအဆုံးစီရင္ျခင္းမွာ ေျဖရွင္းနည္းတစ္ခုကဲ့သို႔ အဓိပၸာယ္ေပါက္၍ အယူအဆလြဲမွားႏိုင္သည့္အတြက္ ေဆာင္ရန္ေရွာင္ရန္မ်ားႏွင့္ ေဖာ္ျပရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဒါက္တာဦးတင္ဦးက သတိေပးသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ မိမိကိုယ္ကိုယ္ အဆုံးစီရင္ျခင္းမွာ ရာဇဝတ္မႈေျမာက္သည့္ ကိစၥအျဖစ္ ဥပေဒတြင္ပါရွိေနေသးသည္။

မိမိကိုယ္ကိုယ္ မိမိသတ္ရန္ အားထုတ္၍ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူမွာ တစ္ႏွစ္ထိ အလုပ္မဲ့ေထာင္ဒဏ္ျဖစ္ေစ၊ ေငြဒဏ္ျဖစ္ေစ၊ ဒဏ္ႏွစ္ရပ္စလုံးျဖစ္ေစ ခ်မွတ္ႏိုင္ေၾကာင္း ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၃၀၉ ျဖင့္ျပ႒ာန္းထားသည္။

သို႔ေသာ္ ဥပေဒအရ အေရးယူမည္ကို စိုး႐ြံ႕၍ အခ်ိဳ႕ေသာ အဆုံးစီရင္မႈမ်ားမွာ တိတ္တဆိတ္ေျဖရွင္းမႈမ်ားရွိေၾကာင္း ေဒါက္တာဦးတင္ဦးက ဆိုသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ထိုဥပေဒကိုလည္း အျခားေသာႏိုင္ငံမ်ားကဲ့သို႔ ပယ္ဖ်က္သင့္သည္ဟု ၎က အႀကံျပဳသည္။

ထို႔အျပင္ ျမန္မာလူထုအၾကား ယုံၾကည္မႈတစ္ခုလည္း ရွိေသးသည္။ မိမိကိုယ္ကိုယ္ အဆုံးစီရင္ျခင္းက အဖန္ ငါးရာငါးကမၻာ ငရဲႀကီးသည္ဆိုေသာ အယူအဆျဖစ္သည္။

ဘုရားေဟာတရားထဲတြင္ အဖန္ငါးရာငါးကမၻာဆို၍ ေဟာၾကာထားျခင္း မရွိေသာ္လည္း မိမိကိုယ္ကို ပင္ပန္းေစေသာ အက်င့္ကို မက်င့္ရဟု ေဟာၾကားထားေၾကာင္း သီတဂူကမာၻ႕ဗုဒၶတကၠသိုလ္ (ရန္ကုန္)မွ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ဆရာေတာ္ ေဒါက္တာေကာဝိဒသိရီက မိန္႔ၾကားသည္။

“ဒီလိုလုပ္လိုက္ရင္ ဒုကၡၿငိမ္းသြားၿပီလို႔ ယူဆၿပီး လုပ္လိုက္တာ။ ျမတ္စြာဘုရားက ဒါကို အစြန္းေရာက္တဲ့ အက်င့္လို႔ေခၚတယ္”ဟု ေဒါက္တာေကာဝိဒသိရီ က မိန္႔ၾကားသည္။

စိတ္ခြန္အားကို ျမႇင့္တင္ပါ

WHO က အမ်ိဳးသားအဆင့္ မိမိကိုယ္ကိုယ္ အဆုံးစီရင္မႈ တားဆီးေရး မဟာဗ်ဴဟာကို ၂၀၁၉ ဇန္နဝါရီလက ေရးဆြဲခဲ့ၿပီး အစိုးရႏွင့္ မူဝါဒခ်မွတ္သူမ်ား ကိုယ္ပိုင္ မဟာဗ်ဴဟာခ်မွတ္ႏိုင္ေရးအတြက္ ကူညီရန္ႏွင့္ ကာကြယ္တားဆီးေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို အရွိန္ျမႇင့္တင္ႏိုင္ရန္ ရည္႐ြယ္ထားသည္။

ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံမ်ားတြင္မူ အဆိုပါ မဟာဗ်ဴဟာကို လက္ေတြ႕အသုံးခ်ေနၿပီး ေအာင္ျမင္မႈမ်ားလည္း ရွိေနၿပီ ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း မိမိကိုယ္ကိုအဆုံးစီရင္ျခင္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ကာကြယ္တားဆီးေရးအစီအစဥ္မ်ားႏွင့္ ေလၽွာ႔ခ်ႏိုင္ရန္အတြက္ မဟာဗ်ဴဟာ ေရးဆြဲေရးကို လုပ္ေဆာင္ေနၿပီျဖစ္သည္။

လတ္တေလာ မိမိကိုယ္ကိုအဆုံးစီရင္ျခင္းျဖစ္ရပ္မ်ားကို ကာကြယ္တားဆီးေရး နည္းလမ္းအေနႏွင့္ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးမႈေပးသည့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားစြာ လိုအပ္သည္။

လက္ရွိတြင္ စိတ္ဖိစီးမႈႏွင့္ စိတ္ဒဏ္ရာရေနသူမ်ားအတြက္ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးမႈမ်ားကို Myanmar YMCA က ဖြင့္လွစ္ထားသည့္ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးပညာ မၽွေဝေရးစင္တာ(ရန္ကုန္) (Counselling Center)တြင္ အခမဲ့ျပဳလုပ္ႏိုင္သည္။

အဆိုပါစင္တာတြင္ အလုပ္အကိုင္ ေျပာင္းလဲမႈအတြက္ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးျခင္း၊ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရး၊ စိတ္ကစဥ့္ကလ်ား ျဖစ္ျခင္း၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကာလ၊ စိတ္ခံစားမႈပိုင္းဆိုင္ရာ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးေပးျခင္း၊ နာတာရွည္ ေဝဒနာရွင္မ်ား၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ျပန္လည္ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ျခင္း၊ အိမ္ေထာင္ဖက္ေ႐ြးခ်ယ္မႈဆိုင္ရာ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြး ျခင္းႏွင့္ လူမႈပတ္ဝန္းက်င္ႏွင့္ မကင္းကြာေရးအတြက္ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးေပးျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္ေပးလ်က္ရွိသည္။

“စိတ္ဖိစီးမႈေတြျဖစ္လာရင္ လူေတြ မွာရွိတဲ့ စြမ္းရည္ေတြေပ်ာက္သြားတယ္။ အဲဒါေတြေပၚလာေအာင္ ကူညီေပး တယ္။ ေဆြးေႏြးတာအျပင္ ေနာက္ဆက္တြဲလိုအပ္တဲ့ ေဆးကုသဖို႔ လိုတယ္ဆိုရင္လည္း က်န္းမာေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ေပးတယ္”ဟု အဆိုပါစင္တာမွ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးပညာေပးသူ မစုျမတ္ထက္က ေျပာၾကားသည္။

ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးပညာမၽွေဝေရးစင္တာ (ရန္ကုန္) (Counselling Center)ကို ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ တည္ေထာင္ခဲ့ၿပီး လက္ရွိတြင္ တစ္လလၽွင္ လူဦးေရ ၃၀ မွ ၄၀ အထိ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးမႈေပးရသည္။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အထိ လာေရာက္ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးသူမွာ ရည္မွန္းထားသည့္ လူဦးေရထက္ သုံးဆအထိ ရွိခဲ့ေၾကာင္း မစုျမတ္ထက္က ေျပာၾကားသည္။

လာေရာက္ႏွစ္သိမ့္သည့္ အသက္အ႐ြယ္အမ်ားစုမွာ အသက္ ၁၈ ႏွစ္မွ ၃၀ ေက်ာ္အ႐ြယ္မ်ားျဖစ္ၿပီး ေပါင္းသင္း ဆက္ဆံေရးကိစၥႏွင့္ အမ်ားစုလာေရာက္ၾကေလ့ရွိသည္။

ယခုႏွစ္တြင္လည္း မိမိကိုယ္ကို အဆုံးစီရင္မႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြးမႈ အသစ္တစ္ရပ္ကို ထပ္တိုးထည့္သြင္း ထားေၾကာင္း မစုျမတ္ထက္က ဆိုသည္။

“Suicide နဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ လာၾကတာေတြလည္းရွိေတာ့ ဒီႏွစ္ Suicide နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ေဆြးေႏြးတာကိုပါ ထပ္ထည့္ထားတယ္” ဟု ၎က ဆိုသည္။

ထို႔ျပင္ မိမိ၏အခက္အခဲမ်ားကို ေလလႈိင္းေပၚမွ ရင္ဖြင့္ႏိုင္သည့္ ဖုန္းေအာ္ပေရတာအဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုလည္း ရွိေနသည္။

အဆိုပါအဖြဲ႕မွာ Call Me Today ဟုေခၚသည့္ အဖြဲ႕ျဖစ္ၿပီး မိမိ၏ စိတ္ခံစားမႈ၊ ဝမ္းနည္းမႈ၊ အခက္အခဲမ်ားကို နားေထာင္ေပးေသာ လူဦးေရ ၂၀ ခန္႔ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားသည့္ အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ျဖစ္သည္။

စတင္ဖြဲ႕စည္းၿပီး ဖုန္းနားေထာင္ေပးခဲ့သည္မွာ တစ္ႏွစ္ခန္႔ရွိၿပီျဖစ္ၿပီး ဖုန္းဆက္သူမွာ ၂၀၀ ခန္႔ရွိေနသည္။ အသက္၂၅ ႏွစ္ေအာက္ အ႐ြယ္မ်ား ပိုမိုဆက္သြယ္ေလ့ရွိၿပီး အမ်ားစု၏ အခက္အခဲမွာ နယ္မွအလုပ္လာလုပ္ရင္း အိမ္ကိုလြမ္း၍ စိတ္ဓာတ္က်သူ၊ ခ်စ္သူႏွင့္ အဆင္မေျပ၍ စိတ္ညစ္ျခင္းႏွင့္ အလုပ္တြင္အႏိုင္က်င့္ခံရ၍ စိတ္ထိခိုက္ကာ ရင္ဖြင့္ေျပာျပသူမ်ားက မ်ားသည္။

“သူတို႔ တအားစိတ္ညစ္လို႔ ဆက္တာမ်ိဳးေပါ့။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ ဖုန္းမဆက္ခင္မွာ ငိုေနတာရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕က ဆက္ရင္း ငိုေနတာရွိတယ္။ သူတို႔ေျပာတာကို အဆုံးထိ နားေထာင္ေပးရတယ္။ သူတို႔အတြက္ နားေထာင္ေပးဖို႔ လိုေနတာ”ဟု အဆိုပါ အဖြဲ႕အစည္းမွ ကိုေက်ာ္ဇင္က ၎၏ အေတြ႕အႀကဳံကို ေျပာျပသည္။

ႏိုင္ငံတကာတြင္ လူမႈကြန္ရက္ Messanger မွ တစ္ဆင့္ ရင္ဖြင့္ေျပာၾကားႏိုင္ရန္ လုပ္ေဆာင္ေပးထားသည့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားလည္း ရွိေသးသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ မိမိကိုယ္ကို အဆုံးစီရင္မႈမ်ားကို ေလ်ာ့က်ေစရန္အတြက္ ယခုကဲ့သို႔ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးမႈေပးသည့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားစြာလိုအပ္ေနေသးသည္။

“ဒီမွာက ေအာ္ပေရတာေတြ လိုေနေသးတယ္။ သူတို႔ေတြလုပ္ႏိုင္ရင္ေတာ့ ေကာင္းမယ္”ဟု ကိုေက်ာ္ဇင္က အႀကံျပဳသည္။

အခက္အခဲႏွင့္ ျပႆနာမ်ားကို ရင္ဆိုင္ေက်ာ္ျဖတ္ႏိုင္ရန္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ရင့္က်က္မႈမ်ား လိုအပ္မည္ျဖစ္သည္။

“လူငယ္ေတြမွာ ပိုၿပီး ရင့္က်က္မႈေတြလိုတယ္။ ကိုယ္ယုံၾကည္ရာကို တန္ဖိုးထားၿပီး ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္လည္း ယုံၾကည္မႈ ရွိပါ” ဟု လူ႕အခြင့္အေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ ေဆာင္႐ြက္ေနေသာ ညီမၽွျခင္းျမန္မာ၏ ဒါ႐ိုက္တာဦးေအာင္မ်ိဳးမင္းက ေျပာၾကားသည္။

ပတ္ဝန္းက်င္၏ ကူညီေထာက္ပံ့မႈမ်ား လိုအပ္သလို မိမိကိုယ္တိုင္လည္း ရင့္က်က္ရန္ လိုအပ္မည္ျဖစ္သည္။

မိမိကိုယ္ကိုယ္ အဆုံးစီရင္မႈမွာ မွန္ကန္ေသာလုပ္ရပ္မဟုတ္ဘဲ အ႐ႈံးေပးေက်ာခိုင္းလိုက္ျခင္းျဖစ္သျဖင့္ ျဖစ္လာသည့္ အခက္အခဲျပႆနာတိုင္းအတြက္ ရဲရဲရင့္ရင့္ ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းႏိုင္သည့္ စိတ္ဓာတ္အင္အားကို ေမြးျမဴထားႏိုင္ရမည္ မဟုတ္ပါလား။

“အသက္ထက္ အရွက္က အေရးႀကီးတယ္ဆိုတာမ်ိဳးေျပာၾကတယ္။ လက္မခံႏိုင္ဘူး။ အသက္ရွင္ေနသေ႐ြ႕ အဆိုးေတြ ျဖစ္ေနရင္ အေကာင္းဘက္ကို ျပန္သြားလို႔ရတယ္”ဟု ကိုေက်ာ္ဇင္ဝင္း၏ အေဒၚ ေဒၚျမေလးႏြယ္က အႀကံျပဳသည္။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစ ပညာရွင္မ်ားက ယခုကဲ့သို႔ အႀကံေပးထားၾကသည္။ စိတ္အားတက္ေစမည့္  အသိပညာဗဟုသုတရမည့္ စာေပမ်ားကို ဖတ္သင့္သည္။ ပတ္ဝန္းက်င္ေကာင္းတစ္ခုကို တည္ေဆာက္ႏိုင္ ရမည္။ အခက္အခဲျဖစ္ရပ္တိုင္းအတြက္ မိမိ၏ ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ ပြင့္လင္းစြာ ေျပာဆိုရင္ဆိုင္ႏိုင္ရမည္။ အေရးအႀကီးဆုံးမွာ မိမိကိုယ္ကို ယုံၾကည္မႈရွိၿပီး ရရွိလာသည့္ ဘ၀အေပၚ တန္ဖိုးထားတတ္ရမည္ျဖစ္သည္။

“လူျဖစ္လာတာကိုပဲ ကံေကာင္းၿပီလို႔ သေဘာထားၿပီးေတာ့ ကိုယ္ရထားတဲ့ ဘ၀တစ္ခုကို တန္ဖိုးထားေစခ်င္တယ္။ လူျဖစ္ဖို႔ ခဲယဥ္းတယ္”ဟု ဆရာေတာ္ ေဒါက္တာေကာဝိဒသိရီက မိန္႔ၾကားသည္။

မိမိကိုယ္ကို အဆုံးစီရင္မႈမွာ ေကာင္းမြန္ေသာ ေျဖရွင္းနည္းတစ္ခုေလာ။ အမွန္တကယ္ လြတ္ေျမာက္ျခင္း မည္ပါ၏ေလာ။ နာက်င္မႈမ်ားႏွင့္ အဆုံးသတ္ရမည့္ နိဂုံးတစ္ခုက မည္သို႔မၽွ လွပႏိုင္မည္မဟုတ္ေပ။

နံနက္ခင္း ေနထြက္ခ်ိန္ကို မိမိကိုယ္တိုင္ သိျမင္ခံစား၍ ႏိုးထရသည့္ အရသာေလာက္ မည္သည့္အရာက ခ်ိဳၿမိန္မည္နည္း။

“ဘယ္လိုပဲ တိုက္ခိုက္မႈေတြ ရွိလာပါေစ။ အသိစိတ္ေလးရွိၿပီးေတာ့ ေက်ာ္ျဖတ္ႏိုင္ရမယ္။ ခံႏိုင္ရည္ရွိရမယ္”ဟု ဆရာေတာ္ ေဒါက္တာေကာဝိဒသိရီက အႀကံျပဳသည္။ 

ေမသက္ဇင္

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *