အစိုးရမ်က္ႏွာပ်က္ေဆး တင္ဒါ

NLD အစိုးရသည္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ားမွတစ္ဆင့္ ျပည္သူက တင္ေျမႇာက္ထားေသာ အစိုးရျဖစ္ေသာေၾကာင့္ တရားဝင္မႈအရ ႏိုင္ငံတကာတြင္ မ်က္ႏွာငယ္ရ႐ိုး မရွိ။

အျခားေသာ ႏိုင္ငံမ်ားရွိ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွတစ္ဆင့္ ျဖစ္တည္လာေသာ အစိုးရမ်ားနည္းတူ တန္းတူရည္တူ ဆက္ဆံႏ္ိုင္သည့္ အစိုးရျဖစ္သည္။

ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ေသာင္ၿပိဳ ကမ္းၿပိဳ မဲရလဒ္ျဖင့္ အႏိုင္ရခဲ့ေသာ အစိုးရလည္းျဖစ္ရာ အဆက္ဆက္ေသာ အစိုးရႏွင့္ ယွဥ္လၽွင္ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲသည္ NLD အစိုးရအတြက္ မ်က္ႏွာပြင့္ေဆး ျဖစ္သည္။ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲသည္ NLD အတြက္ မ်က္ႏွာပြင့္ေဆးျဖစ္လၽွင္ အျခားတစ္ဖက္တြင္လည္း NLD အစိုးရအတြက္ မ်က္ႏွာပ်က္ေဆးရွိသည္။

အျခားမဟုတ္ တင္ဒါကိစၥပင္ ျဖစ္သည္။

NLD အစိုးရလက္ထက္တြင္ တင္ဒါစည္းကမ္းမ်ားသည္ တစ္ေၾကာင္း တစ္ဂါထာ၊ တစ္႐ြာတစ္ပုဒ္ဆန္းသည္ဟုပင္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ဆိုၾကသည္။ တိုင္း ေဒသႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္အလိုက္ တင္ဒါ စည္းကမ္းမ်ားကို လိုသလို ဖြင့္ဆိုေနၾကသည္ဟု ၎တို႔က ယိုးစြပ္သည္။ ယင္းအခ်က္ကို ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚယဥ္မင္းလႈိင္ကလည္း ေထာက္ခံသည္။

“တင္ဒါရဲ႕စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြမွာလည္း မ်ိဳးစုံေပါ့။ တစ္ေၾကာင္းတစ္ဂါထာ၊ တစ္႐ြာတစ္ပုဒ္ဆန္းဆိုသလိုျဖစ္ ေနတာ”ဟု ၎က The Voice Journal သို႔ ေျပာၾကားသည္။

တင္ဒါေခၚရာတြင္ လိုက္နာရမည့္ စည္းကမ္း ၁/၂၀၁၇ ကို ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတ႐ုံးက ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။

သတ္မွတ္ထားသည့္ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းႏွင့္ မညီၫြတ္သည့္ တင္ဒါေခၚယူမႈမ်ား၊ တင္ဒါ စည္းမ်ဥ္းမ်ားအတြင္း လက္တစ္လုံးျခား လုပ္ကိုင္ေဆာင္႐ြက္မႈမ်ားကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္အေရးယူသြားမည္ဟု ထပ္မံသတိေပးလိုေၾကာင္း ဧၿပီ ၂၄ ရက္တြင္ ျပဳလုပ္သည့္ ဘ႑ာေရးေကာ္မရွင္ (၂/၂၀၁၉) ႀကိမ္ေျမာက္ အစည္းအေဝးတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ဦးဝင္းျမင့္ကိုယ္တိုင္ကလည္း ဝန္ႀကီးဌာနမ်ားသို႔ ထပ္မံသတိေပးထားၿပီး ျဖစ္သည္။

ဤသို႔ဆိုလၽွင္ ဝန္ႀကီးဌာနမ်ားသည္ လိုက္နာၾကပါ၏ေလာ။

ဆန္းက်ယ္ေသာ တင္ဒါစည္းမ်ဥ္းမ်ား

တင္ဒါစည္းမ်ဥ္းမ်ားသည္ လိုသလို ေရးဆြဲေသာေၾကာင့္ အခ်ိဳ႕ေသာ တင္ဒါ စည္းမ်ဥ္းမ်ားမွာ ထူးျခားမႈ  ရွိလာသည္။

ဥပမာဆိုရလၽွင္ တင္ဒါတင္သြင္းသူသည္ လူမႈကြန္ရက္ႏွင့္ မီဒီယာမ်ားတြင္ တင္ဒါစိစစ္ေရးေကာ္မတီကို အမ်ားျပည္သူ အထင္အျမင္လြဲေစရန္ ေျပာဆိုပါက ဥပေဒႏွင့္အညီ တရားစြဲဆိုသြားမည္ျဖစ္ၿပီး ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္သည့္ တင္ဒါကိုလည္း ပယ္ဖ်က္မည္ဟူသည့္ အခ်က္မ်ိဳးျဖစ္သည္။

“ဟုတ္တယ္ဗ်။ Facebook ေပၚ မတင္ရဘူး။ တင္ဒါက ခ်ိပ္ပိတ္ေလ။ ခ်ိပ္ပိတ္တင္ဒါဆိုေတာ့ ဒီတင္ဒါမွာ ပါတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို တင္ဒါတင္သူပဲ သိရတယ္။ အဲဒီလိုလုပ္ရင္ Blacklist အသြင္းခံရမယ္ ေျပာတယ္”ဟု ေဆာက္လုပ္ေရးကုမၸဏီတစ္ခုတြင္ လုပ္ကိုင္ေနသူတစ္ဦးက ဆိုသည္။

အဆိုပါပုဂၢိဳလ္၏ ကုမၸဏီသည္ တင္ဒါလုပ္ငန္းမ်ားကို Sub- Contract အရယူလုပ္ကိုင္လ်က္ရွိၿပီး QC လိုအပ္ပါကလည္း ဝန္ေဆာင္မႈေပးလ်က္ရွိသည့္ ကုမၸဏီျဖစ္သည္။

ဤကဲ့သို႔အခ်က္မ်ိဳးသည္ ခ်ိပ္ပိတ္တင္ဒါပါအခ်က္မ်ားကို လုပ္ငန္းသေဘာအရ လၽွိဳ႕ဝွက္လုပ္ေဆာင္သည္ဟု ဆိုႏိုင္ေသာ္လည္း အျခားတစ္ဖက္တြင္မူ တင္ဒါ စိစစ္ေရးေကာ္မတီ၏ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းႏွင့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားအေပၚ မေက်လည္မႈမ်ားရွိခဲ့ပါက ယင္းအခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အမ်ားျပည္သူထံ ဖြင့္ဟခ်က္ကို ပိတ္ပင္သကဲ့သို႔ ျဖစ္သည္ဟု ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ယူဆလ်က္ရွိသည္။

ဆိုလိုသည္မွာ တင္ဒါႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ မေက်လည္မႈမ်ားအတြက္ အမ်ားျပည္သူထံ ဖြင့္ဟပါက အမည္ပ်က္စာရင္းအသြင္းခံရႏိုင္သည္ျဖစ္ရာ မည္သည့္လုပ္ငန္းရွင္ကမွ တင္ဒါစိစစ္ေရး ေကာ္မတီအေပၚ မေက်လည္မႈကို ဖြင့္ဟဝံ့မည္ မဟုတ္ေခ်။ ဤစည္းကမ္းခ်က္မ်ိဳး ထည့္သြင္းျခင္းကို သင့္မသင့္ ျပန္လည္ စဥ္းစားရမည့္ကိစၥလည္း ျဖစ္သည္။

တင္ဒါစည္းမ်ဥ္းမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပပါ စည္းမ်ဥ္းမ်ားသာမက အျခားေသာ ဆန္းက်ယ္သည့္ စည္းမ်ဥ္းမ်ားလည္း ရွိသည္။ သာဓကဆိုရလၽွင္ “တင္ဒါေခၚယူ သည့္ ဝန္ႀကီးဌာနတြင္ အလားတူလုပ္ငန္းကို ရာႏႈန္းျပည့္ ေအာင္ျမင္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း အဆိုပါဝန္ႀကီးဌာနက ဆုံးျဖတ္လၽွင္ ၂၀ မွတ္”ဟူသည့္ စည္းကမ္းခ်က္မ်ိဳး ျဖစ္သည္။

ဤသို႔ေသာ စည္းကမ္းခ်က္ေၾကာင့္ အသစ္ဝင္ၿပိဳင္မည့္ ကုမၸဏီမ်ားမွာ အခက္ေတြ႕ရသည္။ ယခင္က ေအာင္ျမင္ခဲ့ဖူးေသာ ကုမၸဏီမ်ားသည္ ပိုမိုအခြင့္အလမ္းေကာင္းရသြားသည္ဟု ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ဆိုသည္။

ဤစည္းကမ္းခ်က္မ်ိဳးကို စက္မႈဝန္ႀကီးဌာန၏ ဩဂုတ္လ ၂ ရက္က ေခၚယူေသာ ေနျပည္ေတာ္ စက္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ စစ္ေဆးေရးဦးစီးဌာန၏ RC သုံးထပ္႐ုံးေဆာက္လုပ္ရန္ ေခၚယူသည့္ တင္ဒါစည္းမ်ဥ္းတြင္ ေတြ႕ရသည္။

“စက္မႈဝန္ႀကီးဌာနရဲ႕ တင္ဒါစည္းမ်ဥ္းမွာ ဘာပါလဲဆိုရင္ စက္မႈဝန္ႀကီးဌာနမွာ လုပ္ဖူးတဲ့ ကန္ထ႐ိုက္တာဆို အမွတ္ ၂၀ ေပးမယ္တဲ့။ ကၽြန္ေတာ္ ဆိုလိုတာက ကန္ထ႐ိုက္တာအားလုံးက ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြခ်ည္းပဲ။ သူတို႔နဲ႔ လက္ပြန္းတတီးလုပ္တဲ့သူမွသာ ဒီတင္ဒါကို ရမလို ျဖစ္ေနတယ္။ အမွတ္ ၂၀ ဆိုတာ နည္းတဲ့ အမွတ္ မဟုတ္ဘူး။ ဒီတင္ဒါ စည္းကမ္းကို စိတ္ဆိုးၿပီး ကၽြန္ေတာ္တို႔က သြားမတင္ေတာ့ဘူး”ဟု MKT ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းရွင္ ဦးမ်ိဳးျမင့္က ဖြင့္ဟသည္။

ဦးမ်ိဳးျမင့္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းရွင္အသင္း၏ အတြင္းေရးမႉးလည္း ျဖစ္သည္။ ဦးမ်ိဳးျမင့္၏ အေတြ႕အႀကဳံအရဆိုလၽွင္ တင္ဒါဆြဲသည့္ ကုမၸဏီဒါ႐ိုက္တာထဲတြင္ ေဒါက္တာဘြဲ႕ ပါလာပါက အမွတ္ပိုေပးသည့္ တင္ဒါစည္းကမ္းကိုပင္ ႀကဳံဖူးေၾကာင္း ၎က The Voice Journal သို႔ ျပန္လည္ ေျပာျပသည္။

ေရးႀကီးသုတ္ျပာ တင္ဒါ

တင္ဒါႏွင့္ပတ္သက္လၽွင္ ဘ႑ာေရးႏွစ္ကုန္ခါနီးမွ တင္ဒါေခၚျခင္းသည္လည္း လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအတြက္ အခက္အခဲတစ္ခု ျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ပင္ ေျမာင္းျမၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္မွ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒါက္တာစိုးမိုးသူက ဝန္ႀကီးဌာနမ်ားသည္ ဘတ္ဂ်က္ႀကိဳရေသာ္လည္း ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈ အားနည္းေသာေၾကာင့္ တင္ဒါေခၚယူမႈ ေနာက္က်လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ တင္ဒါလုပ္ငန္းမ်ားကို ဘတ္ဂ်က္ႏွစ္၏ ပထမသုံးလအတြင္း အၿပီးအျပတ္ေခၚယူရန္ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္တြင္ ေဆြးေႏြးခဲ့သည္။

ယင္းအခ်က္ကို ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးၿဖိဳးေဇယ်ာေသာ္ကလည္း လႊတ္ေတာ္တြင္ ေထာက္ခံခဲ့သည္။

“ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္က ဘ႑ာေငြကို ခြင့္ျပဳလိုက္ၿပီဆိုေတာ့မွ တခ်ိဳ႕ေတြက ေျမေနရာေတြကို ေျပးရွာၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ေတြက Drawing ေျပးဆြဲၾကတယ္။ အဲဒီလိုပုံစံမ်ိဳးေတြ လုပ္က္ိုင္ေနတယ္ဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေမၽွာ္မွန္းသလို သုံးလအတြင္း အခ်ိန္မီ ၿပီးစီးဖို႔ ခက္ခဲပါလိမ့္မယ္” ဟု ၎က ဆိုသည္။

သာဓကအားျဖင့္ စက္မႈဝန္ႀကီးဌာနသည္ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာႏွစ္အတြက္ တင္ဒါတစ္ခုကို ဩဂုတ္လ ၂ ရက္တြင္ တင္ဒါေခၚယူခဲ့သည္။ အဆိုပါတင္ဒါသည္ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာႏွစ္အတြင္း အၿပီးတည္ေဆာက္ရမည္ျဖစ္ရာ အဆိုပါဘ႑ာႏွစ္ကုန္သည့္ စက္တင္ဘာလကုန္အထိဆိုပါက ႏွစ္လခန္႔သာ အခ်ိန္က်န္ရွိသည္ ျဖစ္သည္။ ႏွစ္လအတြင္း တင္ဒါဖြင့္ေဖာက္ျခင္း၊ Soil Test စမ္းျခင္းတို႔ကိုလည္း ျပဳလုပ္ရမည္ ျဖစ္သည္။ ႏွစ္လအတြင္း အၿပီးတည္ေဆာက္ရမည္ျဖစ္ရာ လုပ္ငန္းအရည္အေသြးအတြက္ ေမးခြန္းထုတ္ရမည့္ ကိစၥလည္း ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္လည္း အဆိုပါတင္ဒါသည္ အရည္အေသြးပိုေကာင္းေစရန္အတြက္ ဇူလိုင္လဆန္းအတြင္း ေခၚယူခဲ့သည့္ တင္ဒါကို ပယ္ဖ်က္၍ အသစ္ထပ္မံေခၚယူျခင္းျဖစ္သည္ဟု စက္မႈဝန္ႀကီးဌာနက တင္ဒါတြင္ တစ္ပါတည္း ေၾကညာခဲ့သည္။

“အခုႏွစ္လလိုတယ္ဆိုေပမယ့္လည္း တင္ဒါကို ဘယ္ေန႔ဖြင့္မလဲ မသိေသးဘူးေလ။ တင္ဒါျပန္ဖြင့္မွာနဲ႔ တင္ဒါ ေၾကညာမွာနဲ႔က ေနာက္လလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ တကယ္လုပ္ရမယ့္အခ်ိန္က တစ္လပဲ က်န္တယ္။ ဒီတစ္လအတြင္းက Site ထဲမွာ တဲသြားထိုးရမွာနဲ႔၊ ရွင္းရမွာနဲ႔ ဆိုရင္ ေတာ္ေတာ္ေလး ခက္ခဲတယ္”ဟု MKT ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းရွင္ ဦးမ်ိဳးျမင့္က အဆိုပါတင္ဒါႏွင့္ပတ္သက္၍ ရွင္းျပသည္။

“ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္လုပ္ရေတာ့ လက္ရာမေသသပ္တာေတြ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္ဆုံးမွာ ဆုံး႐ႈံးမႈက ႏိုင္ငံေတာ္မွာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီဆုံး႐ႈံးမႈရဲ႕ေနာက္မွာ နာမည္ပ်က္တာက ကန္ထ႐ိုက္တာေတြ နာမည္ပ်က္တယ္။ ေနာက္ဆုံးက် ပုံခ်လိုက္တာက ကန္ထ႐ိုက္တာမွာ ျဖစ္ေနတယ္”ဟု ၎က ဆိုသည္။

အျခားေသာ ဥပမာျပစရာ ေရးႀကီးသုတ္ျပာ တင္ဒါမ်ားစြာရွိသည့္အနက္ ထင္ရွားသည့္တစ္ခုကို ဆိုရလၽွင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီ အခြန္ဌာနေအာက္ရွိ လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ မတ္လ အတြင္းက ေခၚယူေသာ တင္ဒါ ျဖစ္သည္။

ယာဥ္ရပ္နားခေကာက္ခံျခင္း၊ လမ္းအသုံးျပဳခ ေကာက္ခံျခင္းတို႔အတြက္ ေခၚယူေသာ တင္ဒါျဖစ္သည္။

အဆိုပါတင္ဒါအတြက္ တင္ဒါ စေရာင္းသည့္ေန႔မွာ မတ္လ ၂၄ ရက္ (ေသာၾကာေန႔) ျဖစ္သည္။ သတင္းစာတြင္ တင္ဒါေၾကာ္ျငာသည့္ေန႔မွာ မတ္လ ၂၅ ရက္(႐ုံးပိတ္ရက္ စေနေန႔) ျဖစ္သည္။ မတ္လ ၂၆ ရက္သည္ တနဂၤေႏြျဖစ္ၿပီး မတ္လ ၂၇ ရက္ (တနလၤာေန႔) သည္လည္း တပ္မေတာ္ေန႔ျဖစ္၍ ႐ုံးပိတ္ရက္ပင္ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း တင္ဒါအေရာင္းပိတ္မည့္ေန႔မွာ မတ္လ ၂၈ ရက္ အဂၤါေန႔ ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားမွာ အဆိုပါတင္ဒါကို မည္သို႔မည္ပုံ ျပင္ဆင္၍ အခ်ိန္မီတင္ၾကမည္နည္းဆိုသည္မွာ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ျဖစ္သည္။

ထို႔ေနာက္ တင္ဒါဖြင့္မည့္ေန႔မွာ မတ္လ ၂၉ ရက္ျဖစ္ရာ တင္ဒါစိစစ္သူမ်ားသည္ တင္ဒါကို တစ္ရက္တည္း စိစစ္၍ ေၾကညာမည္လားဟု ေမးခြန္းထုတ္စရာပင္ ျဖစ္သည္။

ထို႔အျပင္ဝန္ႀကီးဌာနမ်ား၏ လုပ္ငန္းစြမ္းေဆာင္ရည္ကို အကဲျဖတ္ထားသည့္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္၊ ျပည္သူ႕ေငြစာရင္းပူးေပါင္းေကာ္မတီအစီရင္ခံစာ ၈/၂၀၁၉ အရဆိုလၽွင္လည္း ဝန္ႀကီးဌာနမ်ားသည္ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ေျခာက္လဘတ္ဂ်က္အတြင္း လုံး၀အေကာင္အထည္မေဖာ္ႏိုင္သည့္ လုပ္ငန္းအေရအတြက္မွာ ၅၁ ရာခိုင္ႏႈန္းနီးပါးရွိၿပီး အဓိကအေၾကာင္းရင္းမွာ အခ်ိန္မီတင္ဒါမေခၚႏိုင္ျခင္းေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္သည္။

Soil Test ႏွင့္ PAE ပေဟဠိ

အစိုးရအေဆာက္အအုံ ေဆာက္လုပ္ေရး တင္ဒါမ်ားတြင္ ပါဝင္သည့္ စည္းကမ္းခ်က္တစ္ခ်က္မွာ တင္ဒါ ေအာင္ျမင္ပါက Soil Test စမ္းသပ္ရမည္ဟူသည့္ လုပ္ငန္းရွင္၏ ကတိျပဳခ်က္ပင္ ျဖစ္သည္။ ယင္းကတိျပဳခ်က္ကို လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက လိုက္နာရသည္။

Soil Test လုပ္ျခင္းဆိုသည္မွာ အေဆာက္အအုံေဆာက္မည့္ ေျမသားသည္ အေဆာက္အအုံ၏ ဝန္ကို ခံႏိုင္ရည္ ရွိမရွိ စမ္းသပ္ျခင္းဟု အရပ္စကားျဖင့္ ေယဘုယ်ဆိုႏိုင္သည္။

ပုံမွန္အားျဖင့္ အင္ဂ်င္နီယာေလာကတြင္ ေျမသားကို စမ္းသပ္၍ ေျမသားႏွင့္ ကိုက္ညီသည့္ အေဆာက္အအုံ Drawing ပုံစံ ေရးဆြဲၾကရျခင္း ျဖစ္သည္။ ထို႔ေနာက္ ရရွိလာသည့္ Drawing ပုံစံအတိုင္း အေဆာက္အအုံ ေဆာက္ၾကျခင္းျဖစ္သည္။

တင္ဒါေလၽွာက္ရာတြင္မူ ကုမၸဏီ Profile ၊ ကုမၸဏီတြင္ရွိသည့္ စက္ယႏၲရားမ်ား၊ ဝန္ထမ္းမ်ားအေရအတြက္ႏွင့္ အျခားေသာ လိုအပ္ခ်က္တစ္ပုံတစ္ပင္ႏွင့္အတူ ေဆာက္လုပ္မည့္ အေဆာက္အအုံပုံစံ Drawing ကို ဦးစြာတင္ျပရသည္။ တင္ဒါေအာင္ျမင္ပါက စာခ်ဳပ္ပါက တိျပဳခ်က္အတိုင္း Soil Test ျပဳလုပ္ရျခင္းျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ အေရးႀကီးသည့္ Soil Test စမ္းျခင္းမွာ တင္ဒါလုပ္ထုံးလုပ္နည္းအရ ဦးစြာမလာဘဲ Drawing ဆြဲၿပီးမွသာ ေရာက္ရွိလာျခင္းျဖစ္သည္။ ဤသို႔ဆိုပါက Drawing ေရးဆြဲရာတြင္ မည္သည့္ Soil Test ကို အေျခခံ၍ ေရးဆြဲခဲ့သနည္းဟု ေမးခြန္းထုတ္ဖြယ္ရာရွိသည္။

ထိုသို႔မဟုတ္ဘဲ တင္ဒါေအာင္ မေအာင္မသိမီ Soil Test စမ္းမည္ဆိုပါကလည္း Soil Test စမ္းသပ္ခ ခန္႔မွန္း သိန္း ၂၀ ခန္႔ကို လုပ္ငန္းရွင္မ်ားဘက္က ပိုမိုကုန္က်မည္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ တင္ဒါေအာင္၊ မေအာင္ မသိရပါဘဲ မည္သည့္ကုမၸဏီမွ က်ပ္သိန္း ၂၀ နီးပါးခန္႔ အကုန္ခံမည္မဟုတ္ေခ်။

အခ်ိဳ႕ေသာ ဝန္ႀကီးဌာနမ်ားကမူ Soil Test စမ္းၿပီး Drawing ထုတ္ၿပီး ပုံစံငယ္ကို တင္ဒါေခၚေသာေၾကာင့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအတြက္ အဆင္ေျပသည္ဟု ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ဆိုသည္။

ဤအခ်က္ကို ႏိုင္ငံတကာတြင္ ေျဖရွင္းသည့္ ပုံစံမ်ား ရွိသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ စင္ကာပူႏိုင္ငံတြင္ Soil Test စမ္းျခင္းကို တင္ဒါေခၚသည့္ ဝန္ႀကီးဌာနကပင္ ျပဳလုပ္ေစသည္။ ျပဳလုပ္သည္ဆိုေသာ္လည္း ဝန္ႀကီးဌာနက ကိုယ္တိုင္လုပ္ျခင္း မဟုတ္။ ဝန္ႀကီးဌာန၏ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ တစ္ႏွစ္စာ Soil Test စမ္းမည့္ ကုမၸဏီမ်ားကို တင္ဒါေခၚလိုက္ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ အရည္အေသြးစစ္ေဆးမည့္ QC ကုမၸဏီမ်ား ကိုလည္း ဤသို႔ပင္ တင္ဒါေခၚယူျခင္းျဖစ္သည္။ တင္ဒါေအာင္ကုမၸဏီသည္ အဆိုပါဝန္ႀကီးဌာန၏ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ Soil Test မ်ားကို စမ္းသပ္ရမည္ျဖစ္သည္။

ျမန္မာတြင္မူ သူမ်ားႏွင့္မတူ ေျပာင္းျပန္ျဖစ္လ်က္ရွိသည္ဟု လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ေထာက္ျပၾကသည္။

အျခားေသာ ျပႆနာတစ္ရပ္မွာလည္း ဝန္ႀကီးဌာနမ်ားက PAE (Plinth Area Estimate) ႏႈန္းျဖင့္ ဘတ္ဂ်က္ ေတာင္းခံၾကျခင္းျဖစ္သည္။ PAE ႏႈန္းဆိုသည္မွာ အေဆာက္အအုံဧရိယာေပၚမူတည္၍ ကုန္က်စရိတ္တြက္ခ်က္ထားျခင္း ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္လည္း ယင္းစနစ္သည္ ေတာင္ေပၚ၊ ေျမျပန္႔စသည့္ ေျမအေနအထားမတူညီသည့္ေနရာတြင္ PAE ႏႈန္းျဖင့္ ႏႈန္းေသတြက္ခ်က္၍ ဘတ္ဂ်က္ေတာင္းခံမႈေၾကာင့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အခက္ေတြ႕ရသည္ဟု MKT ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းရွင္ ဦးမ်ိဳးျမင့္က ဆိုသည္။

ဥပမာအားျဖင့္ ႐ႊံႏြံထူထပ္သည့္ ေျမေနရာတြင္ တည္ေဆာက္မည့္ ဧရိယာ တူညီေသာ ႏွစ္ထပ္ေက်ာင္းေဆာင္ တစ္လုံး၏ တန္ဖိုးႏွင့္ ေတာင္ေပၚတြင္ တည္ေဆာက္မည့္ ေက်ာင္းေဆာင္တစ္လုံး၏ ကုန္က်စရိတ္မွာ တူညီႏိုင္မည္ မဟုတ္ေခ်။ ယင္းသို႔ မတူညီမႈသည္ကို PAE ပုံေသေဈးျဖင့္ တင္ဒါေပးပါက တင္ဒါဆြဲသူရွိမည္ မဟုတ္ဟု ၎က ဆိုသည္။

Third-Party အခက္

တင္ဒါေအာင္သူမ်ား ေဆာက္လုပ္သည့္ အေဆာက္အအုံ၊လမ္း၊ တံတားတို႔သည္ အရည္အေသြးမီရန္ လိုအပ္ၿပီး ယင္းသို႔ အရည္အေသြးမီမမီကို အရည္အေသြးစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕ (Quality Control – QC)  မ်ားက စစ္ေဆးၾကသည္။ QC မ်ားကို ယခုအခါ Third Party ဟုလည္း ေခၚတြင္သည္။

အဆိုပါ QC မ်ားသည္ ၾကားလူျဖစ္ၿပီး Professional ဆန္ေသာ အဖြဲ႕အစည္းျဖစ္သည္။ QC စစ္ခအျဖစ္ လုပ္ငန္းတန္ဖိုး၏ ႏွစ္ရာခိုင္ႏႈန္းကို လုပ္ငန္းရွင္က ေပးေခ်ရသည္။ က်ပ္သိန္း တစ္ရာလၽွင္ ႏွစ္သိန္းျဖစ္သည္။ QC မ်ားသည္ လုပ္ငန္းရွင္ႏွင့္ အစိုးရမည္သည့္ ဘက္မွမလိုက္ဘဲ ၾကားေနရန္လိုအပ္သည္ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းရွင္အသင္း အတြင္းေရးမႉးလည္း ျဖစ္သူ ဦးမ်ိဳးျမင့္က ေထာက္ျပသည္။

အစိုးရကို မ်က္ႏွာမူ၍ အရည္အေသြးစစ္ေဆးပါက လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အခက္ေတြ႕ရၿပီး လုပ္ငန္းရွင္ဘက္လိုက္၍ စစ္ေဆးပါက ျပည္သူ႕ဘ႑ာေငြဆုံး႐ႈံးႏိုင္သည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ သတ္မွတ္စံခ်ိန္စံၫႊန္းအတိုင္းသာ စစ္ေဆးရန္ ၎က အႀကံျပဳသည္။

တင္ဒါေအာင္သူသည္ လုပ္ငန္းၿပီးစီးေၾကာင္း လက္မွတ္ကို QC ထံမွ ရယူရသည္။ ထို႔ေနာက္မွသာ ေငြထုတ္ခြင့္ ရရွိျခင္းျဖစ္သည္။ ေငြထုတ္ရာတြင္လည္း လုပ္ငန္းၿပီးစီးမႈအလိုက္ အပိုင္းေလးပိုင္းခြဲ၍ ေငြထုတ္ရျခင္းျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ေငြထုတ္ရာတြင္ ေနရာေဒသေပၚမူတည္၍ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ လက္မွတ္မွသည္ တိုင္းႏွင့္ ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္လက္မွတ္အထိ လက္မွတ္မ်ိဳးစုံ လိုအပ္လ်က္ရွိေသာေၾကာင့္ ၾကန္႔ၾကာမႈမ်ားရွိေနသည္ဟု ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားထံမွ သိရသည္။

“ဥပမာ ေငြထုတ္ရင္လည္း ၾကန္႔ၾကာတယ္။ ဒါေတြကိုလည္း ကၽြန္ေတာ္က လႊတ္ေတာ္မွာ ေဆြးေႏြးခဲ့တယ္။ ခုနက ေငြထုတ္ေပးတဲ့ကိစၥမွာလည္း Third Party ရဲ႕စစ္ေဆးမႈကို ခံယူရမယ္ဆိုၿပီး အဆိုျပဳထားတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒါကိုလည္း အတည္ျပဳထားတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီ Third Party ကို က်င့္သုံးတဲ့ေနရာမွာ ဥပေဒ မရွိဘူး”ဟု ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚယဥ္မင္းလႈိင္က ဆိုသည္။

သို႔ေသာ္လည္း အခ်ိဳ႕ေသာ တင္ဒါ မ်ားတြင္မူ QC က စစ္ေဆးျခင္းမရွိဘဲ တည္ေဆာက္ေရးေကာ္မတီကသာ စစ္ေဆးျခင္းမ်ားရွိေနသည္ဟု ၎က ရွင္းျပသည္။

“တည္ေဆာက္ေရးေကာ္မတီဆိုတာက အင္ဂ်င္နီယာပါခ်င္ပါမယ္။ မပါခ်င္ မပါဘူး။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အဲဒါေတြက ဌာနအခ်င္းခ်င္း စစ္ေဆးတယ္ေပါ့။ ဌာနအခ်င္းခ်င္း စစ္ေဆးတယ္ဆိုတာက ရွင္းရွင္းလင္းလင္းနဲ႔ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာရရင္ ဒါ ဝန္ထမ္းအခ်င္းခ်င္း စစ္ေဆးၾကတာပဲ။ သူ႕လုပ္ငန္းကို ကိုယ္စစ္တယ္။ ကိုယ့္လုပ္ငန္းကို သူစစ္တယ္။ ဒါက ကၽြန္ေတာ္တို႔အျမင္အရေျပာရရင္ Conflict of Interest ျဖစ္တယ္”ဟု ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚယဥ္မင္းလႈိင္က The Voice Journal သို႔ ေျပာၾကားသည္။ 

အစိုးရမ်က္ႏွာပ်က္ေဆး

သာမန္ျပည္သူမ်ားအတြက္မူ တင္ဒါကိစၥသည္ စိတ္ဝင္စားစရာမဟုတ္။ သို႔ေသာ္လည္း ဝန္ႀကီးဌာနမ်ားႏွင့္ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ားသည္ကား ထိုသို႔မဟုတ္။ ဝန္ႀကီးဌာနတစ္ခုသည္ အေဆာက္အအုံတစ္ခု သို႔တည္းမဟုတ္ စီမံကိန္းတစ္ခု အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္အတြက္ လိုအပ္သည့္ တင္ဒါေခၚယူမႈကို ျပဳလုပ္ၾကရသည္။ ပစၥည္းတင္ဒါရွိသကဲ့သို႔ လုပ္ငန္းတင္ဒါရွိသည္။

ထိုအခါ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား၊ အထူးသျဖင့္ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ဝင္ေရာက္၍ တင္ဒါယွဥ္ၿပိဳင္ၾကသည္။ မည္ေ႐ြ႕မည္မၽွ ေဈးႏႈန္း၊ မည္ေ႐ြ႕မည္မၽွ အရည္အေသြးျဖင့္ မည္သည့္ကာလအတြင္း အၿပီးတည္ေဆာက္မည္ဟု စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆို၍ ေဆာက္လုပ္ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း တင္ဒါကိစၥသည္ ဤမၽွ မ႐ိုးရွင္းေသာ ကိစၥတစ္ခုျဖစ္သည္။

တင္ဒါကိစၥသည္ အဘယ့္ေၾကာင့္ ဤမၽွအေရးႀကီးသနည္းဟု အေမးရွိအံ့။ အမွန္ပင္အေရးႀကီးသည္ဟု ေျဖရမည္။ အေၾကာင္းမွာ NLD အစိုးရလက္ထက္တြင္ အဂတိမႈျဖင့္ အေရးယူခံရေသာ သို႔တည္းမဟုတ္ တရားစြဲခံရေသာ ဝန္ႀကီးအေရအတြက္ ျမင့္တက္လာေသာေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္သည္။

တင္ဒါကိစၥဂယက္ျဖင့္ တရားစြဲခံရသူမ်ားထဲတြင္ တနသၤာရီတိုင္းဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာလဲ့လဲ့ေမာ္လည္း ပါဝင္သည္။

ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဒါက္တာလဲ့လဲ့ေမာ္သည္ ၂၀၁၆ မဟာသႀကၤန္ပြဲေတာ္ မ႑ပ္တည္ေဆာက္ေရးကိစၥ၊ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလတြင္ ထားဝယ္တကၠသိုလ္ႏွင့္ ထားဝယ္ေလယာဥ္ကြင္း ခ်ဳံႏြယ္ရွင္းလင္းေရး က်ပ္သိန္း ၄၀၀၀ တန္ကိစၥကို တင္ဒါ မေခၚယူခဲ့ျခင္း အစရွိသည္တို႔ေၾကာင့္ တရားစြဲခံေနရျခင္းျဖစ္သည္။

လက္ရွိတြင္ ေထာင္ဒဏ္က်ခံေနရေသာ FDA ၫႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ေဟာင္း ေဒါက္တာသန္းထြဋ္ ကိစၥသည္လည္း တင္ဒါကိစၥႏွင့္ပတ္သက္လ်က္ရွိျပန္သည္။

ေဒါက္တာသန္းထြဋ္သည္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း ၎ ပိုင္ဆိုင္သည့္ေျမကြက္ေပၚရွိ ေနအိမ္အတြက္ လိုအပ္သည့္ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းသုံးပစၥည္းမ်ားႏွင့္ ေနအိမ္အတြင္း အသုံးအေဆာင္ပစၥည္းမ်ား၊ ၎ပိုင္ဆိုင္သည့္ အျခားေျမကြက္ေပၚတြင္ ၿခံစည္း႐ိုးကာရံျခင္း၊ တစ္ထပ္တိုက္တစ္လုံး၊ ကားဂိုေဒါင္ပါႏွစ္ထပ္တိုက္တစ္လုံး၊ ဂိတ္တဲတစ္လုံး၊ေရကူးကန္တစ္ခုႏွင့္ ေရပန္းတစ္ခု စုစုေပါင္း တန္ဖိုးေငြက်ပ္ သိန္း ၁၅၀၀ ေက်ာ္ကို တင္ဒါေအာင္ျမင္သည့္ ကုမၸဏီထံမွ ေတာင္းခံရယူခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရေသာေၾကာင့္ ယခုကဲ့သို႔ ေထာင္ဒဏ္က်ခံခဲ့ရျခင္း ျဖစ္သည္။

မြန္ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာေအးဇံတစ္ေယာက္သည္လည္း တင္ဒါကိစၥေၾကာင့္ လႊတ္ေတာ္တြင္ ေမးခြန္းထုတ္ခံခဲ့ရဖူးသည္။ မြန္ျပည္နယ္ ေရးၿမိဳ႕နယ္ ေအာင္သေျပ (၂) ကရင္ေက်း႐ြာခ်င္းဆက္လမ္း အဆင့္ျမႇင့္တင္ရာေရးလုပ္ငန္းအတြက္ ၂၀၁၈ ေျခာက္လဘတ္ဂ်က္တြင္ ခြင့္ျပဳေငြ သန္း ၁၀၀၀ ျဖင့္ SMD (Southern Myanmar Development) ကုမၸဏီကို လုပ္ကိုင္ခြင့္ေပးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ယင္းသို႔လုပ္က္ိုင္ခြင့္ေပးခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ မြန္ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ဒုတိယ ဥကၠ႒ ေဒါက္တာေအာင္ႏိုင္ဦးက ေမးျမန္းရာ တင္ဒါမေခၚျခင္းသည္ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ၏ လမ္းၫႊန္ခ်က္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယင္းသို႔ ၫႊန္ၾကားရာတြင္ လည္း စာျဖင့္မဟုတ္ဘဲ ႏႈတ္ျဖင့္ၫႊန္ၾကားခဲ့ျခင္းသာျဖစ္ေၾကာင္း ေမလ ၃ ရက္က က်င္းပသည့္ မြန္ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္တြင္ ေဒါက္တာေအးဇံက ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ယင္းကိစၥသည္လည္း တင္ဒါႏွင့္ ပတ္သက္လၽွင္ လူအမ်ားေဝဖန္ခဲ့ၾကသည့္ ကိစၥတစ္ခုပင္ျဖစ္သည္။

စက္မႈဝန္ႀကီးဦးခင္ေမာင္ခ်ိဳသည္ ၎၏သေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ ႏုတ္ထြက္ေၾကာင္း သမၼတ႐ုံး ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးေဇာ္ေဌးက သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ မီဒီယာမ်ားသို႔ ေျပာၾကားသည္။

အေၾကာင္းရင္းမွာ ႐ုံးလုပ္ထုံးလုပ္နည္းဆိုင္ရာ မွားယြင္းမႈသည္ဟု စစ္ေဆးေပၚေပါက္ျခင္းေၾကာင့္ တာဝန္ယူမႈ၊ တာဝန္ခံမႈအျပည့္ျဖင့္ ႏုတ္ထြက္ခြင့္တင္ရျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။ ‘႐ုံးလုပ္ထုံး လုပ္နည္းဆိုင္ရာ မွားယြင္းမႈ’ ဟူသည္ မည္သည့္ကိစၥမ်ိဳးျဖစ္သနည္း။

ျပင္ပတြင္မူ ယင္းကိုအဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုရာတြင္ တင္ဒါမေခၚဘဲ လုပ္ကိုင္ခြင့္ေပးခဲ့သည့္ကိစၥလည္း ပါဝင္သည္ဟု စြပ္စြဲေျပာဆိုမႈမ်ားရွိေနျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းကိစၥမွာ သီးျခားအတည္ျပဳ၍ မရေသးေပ။

လက္ရွိတြင္ လၽွပ္စစ္ႏွင့္စြမ္းအင္ဝန္ႀကီးဌာနသည္ပင္ တင္ဒါကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ Ever မီတာထုတ္လုပ္သည့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဦးပိုင္ အမ်ားႏွင့္ သက္ဆိုင္ေသာကုမၸဏီလီမိတက္ႏွင့္ စီးခ်င္းထိုးေနရသည့္ သေဘာပင္။

အေၾကာင္းမွာ မီတာတင္ဒါကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဩဂုတ္လ ၂၁ ရက္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္တြင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေက်ာ္ေထြးက လၽွပ္စစ္ႏွင့္ စြမ္းအင္ဝန္ႀကီးဌာန၏ မီတာတင္ဒါႏွင့္ ပတ္သက္၍ ရွင္းလင္းေျဖၾကားရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

လၽွပ္စစ္ႏွင့္စြမ္းအင္ဝန္ႀကီးဌာန ဒုတိယဝန္ႀကီးေဒါက္တာထြန္းႏိုင္က တင္ဒါေဈးႏႈန္းသက္သာသူကို တင္ဒါေအာင္ေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေျဖၾကားခဲ့ၿပီး အဆိုပါေျဖၾကားခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍ မေက်လည္ေသာေၾကာင့္ MEC က ၎တို႔ကုမၸဏီ၏ ဂုဏ္သိကၡာကိုထိခိုက္ၿပီး ျပည္သူမ်ား အျမင္လြဲေစေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္ျဖင့္ ျပန္လည္ေၾကညာခဲ့သည္။

ဆိုရလၽွင္ တင္ဒါကိစၥသည္ NLD အစိုးရ၏ အဂတိကင္းစင္ေသာ အစိုးရ ျဖစ္ေရးအတြက္ အေရးႀကီးသည့္ ကိစၥ ျဖစ္ေၾကာင္း အထက္ပါဥပမာမ်ားက သက္ေသခံလ်က္ရွိၿပီျဖစ္သည္။ ထိုမၽွမက အစိုးရႏွင့္လုပ္ငန္းရွင္ ႏွစ္ဖက္အက်ိဳးရွိေသာ မူျဖင့္ ေရွ႕ဆက္ႏိုင္ေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံအတြင္း အေရးတႀကီးလိုအပ္ေသာ အေျခခံအေဆာက္အဦမ်ား ျဖည့္စြမ္းႏိုင္ေရးအတြက္ တင္ဒါကိစၥစည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို ျပည္သူ႕အစိုးရလက္ထက္တြင္ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ခ်ိန္သင့္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ဆိုသည္။

ျပည္တြင္းေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းရွင္ ဦးႏိုင္ဝင္းကမူ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားျပားမႈေၾကာင့္ ေဆာက္လုပ္ေရးေလာက တင္ဒါဆြဲသူမ်ားသည္ ခက္ခဲေသာ အေျခအေနတစ္ခုႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရသည္ဟု ယခုကဲ့သို႔ ဆိုသည္။

“အခုေတာ့ ဘာမွကို မလုပ္ခ်င္ဘူးဗ်ာ။ လုပ္ရင္လည္း သိတဲ့အတိုင္း စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြက တအားကို ၾကပ္ေနတာ”

ရဲႏုိင္ဦး   

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *