အနာဂတ္လူသား

အနာဂတ္အေၾကာင္းေရးတဲ့ ဒီစာအုပ္ဟာ ဟိုးလြန္ခဲ့တဲ့ ဗုဒၶေခတ္က ဝိပႆနာတရားကို ျမန္မာျပည္ကေန ယူသြားၿပီး  ကေန႔ကမာၻကို ပ်ံ႕ႏွံ႔ေစခဲ့တဲ့ ဆရာႀကီး ဂိုအင္ကာနဲ႔ တိုက္႐ိုက္ပတ္သက္ေနတယ္။ ‘To my teacher, S.N. Goenka ( 1924-2013), who lovingly taught me important things.’ လို႔ သူ႕ဆရာႀကီး ဂိုအင္ကာကို ရည္စူးေရးသားတဲ့အေၾကာင္း စာေရးသူ Yuval Noah Harari က စာအုပ္အဖြင့္မွာ ေရးပါတယ္။ စာအုပ္ေနာက္ဆုံးမွာပါတဲ့ ေက်းဇူးတင္လႊာမွာလည္း ‘ဝိပႆနာကို ၁၅ ႏွစ္ေလာက္ အားထုတ္ရာကရတဲ့ အာ႐ုံစူးစိုက္မႈ၊ ေအးၿငိမ္းမႈနဲ႔  ေပါက္ေရာက္တဲ့အျမင္ေတြသာ မရွိရင္ ဒီစာအုပ္ကို ေရးႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး’ လို႔ ေရးထားျပန္ပါတယ္။ တစ္ေန႔ကို ႏွစ္နာရီ၊ မနက္ အလုပ္မစခင္ တစ္နာရီ၊ အလုပ္ၿပီးခ်ိန္မွာ တစ္နာရီထိုင္တဲ့ Harari ဟာ လက္ေထာက္တရားျပဆရာလည္း ျဖစ္တယ္။ ႏွစ္တိုင္း တရားစခန္းဝင္ေလ့ရွိၿပီး တစ္ခါဝင္ရင္ ရက္ ၃၀ ေလာက္ အနည္းေလးၾကာတတ္တယ္။ သူ ေအာက္စဖို႔ဒ္တကၠသိုလ္မွာ ေက်ာင္းတက္တဲ့ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ေလာက္ကစၿပီး ဝိပႆနာနဲ႔ စထိေတြ႕ခဲ့တာ။

ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ဒီစာအုပ္ေရစက္က ဆရာႀကီး ဂိုအင္ကာနဲ႔တင္ မရပ္ပါဘူး။ intersubjective reality ဆိုတဲ့  လူအမ်ားႀကီးအၾကား ဆက္သြယ္ဆက္ဆံျခင္းကေန ျဖစ္လာတဲ့ အရွိတရားအေၾကာင္း  ရွင္းျပတဲ့ေနရာမွာ ျမန္မာအေၾကာင္း ပါပါေသးတယ္။ intersubjective reality  ရဲ႕ ဥပမာအျဖစ္ money ပိုက္ဆံကို Harari က ဥပမာ ျပပါတယ္။ money ဆိုတာ သူ႕ဘာသာသူ  တန္ဖိုးမရွိဘူး။ လူေတြ လက္ခံယုံၾကည္သုံးစြဲလို႔ တန္ဖိုးရွိေနတာ။  လူေတြ မယုံၾကည္ေတာ့ရင္ ပိုက္ဆံတန္ဖိုး မရွိေတာ့တဲ့အေၾကာင္း ကို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တရားဝင္ထုတ္ထားတဲ့ ေငြစကၠဴေတြကို အစိုးရက သိမ္းတဲ့ သာဓကနဲ႔ ျပတယ္။ အဲဒီအခန္းကို ကၽြန္ေတာ္ဖတ္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ၃၅ က်ပ္တန္နဲ႔ ၇၅ က်ပ္တန္ေတြသိမ္းတဲ့ ၁၉၈၇ စက္တင္ဘာ ၅ ရက္ေန႔ (၃၂) ႏွစ္ေျမာက္ႏွစ္ပတ္လည္နဲ႔ သြားတိုက္ဆိုင္ေနတယ္။

သမိုင္းပါေမာကၡ Harari ရဲ႕ စာအုပ္ေတြဟာ အေမရိကန္သမၼတအိုဘားမားတို႔လို၊ မိုက္ခ႐ိုေဆာ့ဖ္ တည္ေထာင္သူ ဘီလ္ဂိတ္စ္ တို႔လို ပုဂၢိဳလ္ေတြက ၫႊန္းရတဲ့ စာအုပ္ေတြျဖစ္ၿပီး ဘာသာစကားေပါင္းမ်ားစြာကိုလည္း ျပန္ဆိုထားရတဲ့ စာအုပ္ျဖစ္တယ္။

စာအုပ္ထူထူမွာ ေရးထားတာေတြ အမ်ားႀကီးထဲက အႏွစ္ခ်ဳပ္ သုံးခုပါ။ ဒီသုံးခုက စာအုပ္နိဂုံးမွာ စာေရးဆရာ ေမးထားတဲ့ ေမးခြန္းသုံးခြန္းလည္း ျဖစ္တယ္။ နံပါတ္တစ္က သက္ရွိေတြဟာ  algorithm ေတြ။ သိပၸံပညာအသီးသီးဟာ စုဆုံလာတဲ့အတြက္  သက္ရွိ life ေတြဟာ ကိန္းဂဏန္းအခ်က္အလက္ေတြကို ရယူတြက္ခ်က္တဲ့ algorithm ေတြပဲ ျဖစ္လာတယ္။ ဒီတိုင္းဆို  ဆီလီကြန္ကေနလာတဲ့ AI လည္း သက္ရွိ၊ အေသြးနဲ႔ အသားနဲ႔  ကိုယ္ျဖစ္တဲ့ လူသားေတြကလည္း သက္ရွိ၊ ကုမၸဏီႀကီးေတြ၊ ႏိုင္ငံေတြကလည္း သက္ရွိပဲ။ အနာဂတ္ကို ပုံေဖာ္မယ့္ ပညာရပ္ႏွစ္ခုဟာ AI Artificial intelligence နဲ႔ Biotech ပဲ။

ဒုတိယ။ intelligence ဉာဏ္စြမ္းနဲ႔ consciousness အသိစိတ္တို႔ ကြဲထြက္သြားၿပီ။ အသိစိတ္နဲ႔ ဉာဏ္စြမ္းနဲ႔ဟာ တြဲေနတယ္။ အသိစိတ္ရွိတဲ့လူဟာ ဉာဏ္ရွိတယ္၊ ဉာဏ္ရည္ျမင့္တဲ့အတြက္ ကမာၻႀကီးကို ႀကီးစိုးလိုက္တယ္။ ဒီလိုသေဘာေပါက္ခဲ့တယ္။ ကြန္ပ်ဴတာေတြ အရည္အေသြးျမင့္လာတဲ့အခါ ဒီအယူအဆဟာ မမွန္ေတာ့သလို ျဖစ္လာတယ္။ သာမန္ဂဏန္းေပါင္းစက္တစ္လုံးကေတာင္ လူထက္တြက္ရာခ်က္ရာမွာ သာတယ္။ Artificial Intelligence အတိုေကာက္ AI ေတြ တိုးတက္လာတဲ့အခါ ဉာဏ္ရည္နဲ႔ အသိစိတ္လမ္းခြဲဟာ ပိုထင္ရွားလာတယ္။  ေမာင္းသူမဲ့ကားေတြကိုပဲ ၾကည့္ပါ။ အသိစိတ္ရွိတိုင္း ဉာဏ္ရည္ မျမင့္ဘူး။ အသိစိတ္မရွိလည္း ဉာဏ္ရည္ေကာင္းႏိုင္တယ္။

တတိယ။  အသိစိတ္မရွိတဲ့ ဉာဏ္ရည္အလြန္ျမင့္တဲ့ algorithm ေတြဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ လူသားေတြအေၾကာင္း  ကၽြန္ေတာ္တို႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္သိတာထက္ သူတို႔က ပိုသိလာလိမ့္မယ္။ အခုလည္း သိေနပါၿပီ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ သိခ်င္တာေတြ၊  ရွာခ်င္တာေတြကို Google က ရွာေပးရင္းနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အေၾကာင္း Google က ကၽြန္ေတာ္တို႔ထက္ ပိုသိေနၿပီ။ Facebook တက္ၾကည့္ရင္ တက္လာတဲ့ ေၾကာ္ျငာေတြဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔  စိတ္ဝင္စားေနတဲ့အေၾကာင္းအရာေတြ ျဖစ္ေနတတ္တယ္။ ေဈးဝယ္ကတ္ေတြဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ေငြသုံးစြဲပုံ စ႐ိုက္ေတြကို ေကာင္းေကာင္းသိေနၿပီ။

ေမးခြန္းက အဲဒီအခ်က္ သုံးခ်က္ေပါင္းလိုက္ရင္ ဘာျဖစ္မလဲ။ ျဖစ္ႏိုင္တာေတြ အမ်ားႀကီးပါ။ ဥပမာ  – Elite လို႔ေခၚတဲ့ ထိပ္သီးပုဂၢိဳလ္တခ်ိဳ႕ဟာ လူကေန နတ္ဘုရား God ေတြ ျဖစ္သြားလိမ့္မယ္လို႔ Harari က ျမင္တယ္။ biotech နည္းပညာေၾကာင့္  ဒီလူေတြ ထာ၀ရႏုပ်ိဳ သြားမယ္၊ infotech နဲ႔ စိတ္အလ်င္က အရမ္းျမန္မယ္၊ ကိုယ္ခႏၶာကလည္း သန္စြမ္းၿပီး supermen ေတြ ျဖစ္လာမယ္။ က်န္တဲ့ လူအမ်ားစုကေတာ့ သာမန္လူေတြအျဖစ္နဲ႔ပဲ က်န္မယ္။ မညီမၽွမႈ အရမ္းႀကီးသြားမယ္ေပါ့။ အဲဒီလို မဟုတ္ဘဲ သိပၸံဇာတ္ကားေတြထဲကလို စက္႐ုပ္ေတြက ႀကီးစိုးသြားမွာလား။  မသိပါဘူး။ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အဓိကက လူသားေတြရဲ႕ အနာဂတ္၊ ကမာၻ႕အနာဂတ္ကို စဥ္းစားပုံေဖာ္တဲ့အခါမွာ ခုနက ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့  အခ်က္သုံးခ်က္ကို အေျခခံဖို႔ ျဖစ္တယ္။

Homo Deus ဟာ Harari ရဲ႕ နာမည္ႀကီးစာအုပ္ Sapiens ရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲပါ။ Homo Deus ၿပီးေတာ့ ထြက္တဲ့ 21 Lessons for 21st Century ကို The Voice  Journal မွာပဲ အခန္းဆက္ေဖာ္ျပေနပါတယ္။

ေဇယ်သူ

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *