အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး တစ္ႏွစ္အလို

၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး ျပည္သူမ်ား၏ အိပ္မက္သည္ အာဏာရပါတီေခါင္းေဆာင္လည္းျဖစ္၊ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္လည္းျဖစ္သည့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ “အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး တပ္မေတာ္သည္ စိတ္အားထက္သန္ပုံမရ” ဟူေသာ ေျပာၾကားခ်က္ေၾကာင့္ ႐ုတ္တရက္လန္႔ႏိုးခဲ့ရၿပီျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ အမ်ိဳးသားျပန္လည္ရင္ၾကားေစ့ေရးႏွင့္ အမ်ိဳးသားတန္းတူေရးကို ေရွး႐ူမည္ဆိုေသာ အရပ္သားအစိုးရသည္ လာမည့္ ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီ အေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ႏိုင္ပါမည္ေလာဟူသည္မွာ ယေန႔ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူမ်ားအၾကားတြင္ ျဖစ္ေပၚေနေသာ သံသယ ျဖစ္လာသည္။

အေၾကာင္းမွာ ဂ်ပန္ဘုရင္နန္းတက္ပြဲသို႔ တက္ေရာက္ခဲ့ေသာ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က Nikkei Asia ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံသည့္ အင္တာဗ်ဴးတြင္ လာမည့္ေ႐ြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးမွာ ျဖစ္ႏိုင္ေျခနည္းေၾကာင္း ေျပာဆိုခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ယင္းသတင္းကို Nikkei Asia က “Myanmar’s State Counselor Aung San Suu Kyi said amending the constitution is needed for Myanmar to transition to a “complete democracy,” but is unlikely to happen before next year’s election” ဟု ျပန္လည္ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

အဆိုပါေျပာဆိုခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ အေထြေထြအတြင္းေရးမႉး (၁) ဦးစိုင္းေက်ာ္ၫြန္႔က “(အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး) ဒီကိစၥကို လုပ္ေနလ်က္နဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုယ္တိုင္က ဂ်ပန္မွာ Nikkei Asia ကို ေျပာခဲ့တယ္။ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ဘူးလို႔ ေျပာျပန္ေရာ။ လုပ္လည္းလုပ္တယ္။ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ဘူးလို႔လည္း ေျပာတယ္ဆိုေတာ့ နည္းနည္းေတာ့ ဝိဝါဒကြဲစရာရွိတယ္။ ကိုယ့္ပါတီ လုပ္တဲ့အလုပ္တစ္ခုကို မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလို႔ သူ႕ကိုယ္တိုင္ေျပာတဲ့ပုံစံလည္း ျဖစ္ေနျပန္ေရာ” ဟု ဆိုသည္။

ဤသို႔ဆိုလၽွင္ ျမန္မာျပည္သူမ်ား ေမၽွာ္လင့္လၽွက္ရွိေသာ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးသည္ NLD အစိုးရလက္ထက္ ငါးႏွစ္အတြက္ မေရရာမေသခ်ာမႈမ်ားျဖင့္ အဆုံးသတ္ေတာ့မည္ေလာ။

တပ္မေတာ္၏ ရပ္တည္ခ်က္

အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးအတြက္ တပ္မေတာ္၏သေဘာထားသည္ အေရးႀကီးသည့္ အခန္းက႑တြင္ ပါဝင္လ်က္ရွိေၾကာင္းကို ယေန႔ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားကိုယ္တိုင္က လက္ခံထားၿပီျဖစ္သည္။

တစ္ႏိုင္ငံလုံးပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရးသေဘာတူစာခ်ဳပ္လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့သည့္ ေလးႏွစ္ေျမာက္ ႏွစ္ပတ္လည္အခမ္းအနားတြင္ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္က အေျခခံဥပေဒ ေနာက္ဆက္တြဲဇယား (၁၊ ၂၊ ၃၊ ၅) ပါ ဥပေဒျပဳစာရင္းမ်ားအတြက္ မည္သည့္ဥပေဒမ်ားကို တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မ်ားက ျပ႒ာန္းခဲ့ၾကသနည္းဟု ေမးခြန္းထုတ္သည္။

ဆိုလိုခ်က္မွာ အေျခခံဥပေဒက ေပးအပ္ထားသည့္ အခြင့္အာဏာကို အသုံးခ်၍ တိုင္းရင္းသားမ်ား ေတာင္းဆိုေနသည့္ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု အိပ္မက္အတြက္ လႊတ္ေတာ္မ်ားက မည္ေ႐ြ႕မည္မၽွ အားထုတ္ၾကၿပီးသနည္းဆိုလိုျခင္းပင္ျဖစ္သည္။

ထို႔အျပင္ သမၼတဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္ လႊတ္ေတာ္မ်ားက ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္း အေျခခံဥပေဒ ဇယား (၂) ပါ အခ်က္မ်ားကို ျပင္ဆင္ခဲ့ၾကၿပီး ယင္းသို႔ျပင္ႏိုင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ မည္မၽွအသုံးခ်ႏိုင္သည္ကိုလည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္က ေမးခြန္းထုတ္သည္။

“၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္းက တိုင္းေဒသႀကီး၊ ျပည္နယ္နဲ႔ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ တိုင္း၊ ေဒသေတြရဲ႕ ဥပေဒျပဳစာရင္းေတြကို ထပ္မံတိုးခ်ဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားေပးအပ္ခဲ့တဲ့အေပၚ လက္ေတြ႕မွာ ဘယ္ေလာက္အသုံးခ်ႏိုင္ၿပီလဲ ျပန္လည္သုံးသပ္ဖို႔လိုအပ္မွာျဖစ္ပါတယ္”

အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးကို တပ္မေတာ္က ေထာက္ခံသည္။ ထို႔အျပင္ တပ္မေတာ္သည္ ႏိုင္ငံေရးမွ ဆုတ္ခြာရမည္ဟူေသာ ယူဆခ်က္ကိုလည္း တပ္မေတာ္က လက္ခံသည္။ သို႔ေသာ္ ယင္းသို႔လက္ခံေသာ္လည္း တျဖည္းျဖည္းဆုတ္ခြာ ရန္သာ ဆိုလိုျခင္းျဖစ္သည္။

“တပ္မေတာ္အေနနဲ႔လည္း အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျပင္ဆင္သင့္တာ၊ ျပင္ဆင္ထိုက္တာေတြကို ပကတိအေျခအေနနဲ႔ ကိုက္ၫွိၿပီး ျပင္ဆင္ႏိုင္ဖို႔ ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိေနသလို တပ္မေတာ္နဲ႔ ခံယူခ်က္၊ ယုံၾကည္ခ်က္တူညီတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိေနပါတယ္” ဟု ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးမင္းေအာင္လႈိင္ကဆိုသည္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္၏ အမွာစကားတြင္ပါဝင္ေသာ အေျခခံဥပေဒကို ‘ျပင္ဆင္သည့္ ျပင္ဆင္ထိုက္သည့္အခ်ိန္’ သည္ မည္သည့္အခ်ိန္ျဖစ္ေလသနည္း။ မည္သည့္ကာလတြင္ တပ္မေတာ္သည္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးမွ ဆုတ္ခြာေလ မည္နည္း။

NLD ဦးေဆာင္ေသာ အစိုးရလက္ထက္ လႊတ္ေတာ္အတြင္း အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ ပါဝင္မႈ မရွိေသာ တပ္မေတာ္၏ ရပ္တည္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ NLD ၏ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ေဒါက္တာမ်ိဳးၫြန္႔က ယခုကဲ့သို႔ဆိုသည္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔က သူတို႔အေန ( တပ္မေတာ္) ရဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈအားနည္းတယ္လို႔မေျပာခ်င္ပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေျပာခ်င္တာကေတာ့ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးအတြက္ သူတို႔ လုံေလာက္တဲ့ နားလည္သေဘာေပါက္မႈ မရွိေသးဘူးလို႔ေျပာခ်င္ပါတယ္”

ခ်ဥ္းကပ္လမ္းေၾကာင္း

ျပည္သူထံသို႔ ကတိခံထားေသာ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးအတြက္ NLD အစိုးရသည္ မည္သည့္နည္းလမ္းျဖင့္ ခ်ဥ္းကပ္ခဲ့သနည္း။

လက္ရွိ NLD လုပ္ေဆာင္ေနေသာ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး လမ္းေၾကာင္း သည္ လႊတ္ေတာ္အတြင္းက ျပင္ဆင္လို ေသာနည္းပင္ျဖစ္သည္။ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးအတြက္ လူထုေထာက္ခံမႈအားကိုေနာက္ခံထား၍ လႊတ္ေတာ္တင္၊ ထို႔ေနာက္ NLD အမ်ားစုပါဝင္ေသာ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး ၄၅ ဦးေကာ္မတီ ဖြဲ႕၊ ထိုမွတစ္ဆင့္ ျပင္ဆင္ရန္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေဟာင္း ေဒါက္တာၫိုၫိုသင္းကမူ NLD ေ႐ြးခ်ယ္လိုက္ေသာ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးလမ္းေၾကာင္းကို ဘဝင္မက်ဟုဆိုသည္။

“လက္ရွိဖြဲ႕စည္းပုံျပင္ဆင္ေရးအေပၚ ခ်ဥ္းကပ္တဲ့လမ္းေၾကာင္းက ဘယ္လိုေျပာရမလဲ။ အကင္းမပါးတဲ့ ပုံစံျဖစ္ေနတာေပါ့” ဟု ၎ကဆိုသည္။

NLD သည္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ႀကိဳတင္ၫွိႏႈိင္းမႈမရွိေသာ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးလမ္းေၾကာင္းကို ေလၽွာက္လွမ္းလာျခင္းႏွင့္အတူ အေျခခံဥပေဒအတြင္းမွ အမ်ားလက္ခံႏိုင္သည့္ ပုဒ္မမ်ားကို ေ႐ြးထုတ္မျပင္ႏိုင္ျခင္းသည္ ႏိုင္ငံေရးအကင္း မပါးသည့္ ပုံစံျဖစ္ေနသည္ဟု ၎ကဆိုသည္။

အျခားတစ္ဖက္တြင္လည္း NLD သည္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးအတြက္ အခရာက်လွသည့္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ၫွိႏႈိင္းမႈမ်ားရွိ မရွိ ဆိုသည္မွာ ယေန႔ႏိုင္ငံေရး အသိုင္းအဝိုင္းၾကား ေမးခြန္းထုတ္ေနၾကသည့္ကိစၥလည္းျဖစ္သည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ NLD ၏ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး နည္းနာပိုင္း(၄၅ ဦးေကာ္မတီ ဖြဲ႕စည္းမႈ)ကို တပ္မေတာ္က ကန္႔ကြက္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

အျပန္အလွန္အားျဖင့္ တပ္မေတာ္က ေထာက္ခံတင္ျပသည့္ အေျခခံဥပေဒပါ ပုဒ္မ ၂၆၁ ျပင္ဆင္ေရးကိုလည္း NLD ဘက္က ကန္႔ကြက္ထားသည္။

ဤသို႔ေသာ အျပန္အလွန္ကန္႔ကြက္ခဲ့ၾကသည့္ အခင္းအက်င္းမ်ားေၾကာင့္ပင္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးတြင္ NLD သည္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ႀကိဳတင္ၫွိႏႈိင္းမႈ မရွိခဲ့ဟူသည့္ ယူဆခ်က္မ်ိဳးထြက္ေပၚလာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

“တပ္မေတာ္ဘက္ကလည္း လႊတ္ေတာ္မွာ ကန္႔ကြက္ေတာ့ ၾကည့္ရတာ သူတို႔ၫွိႏႈိင္းမႈ လုပ္ပုံမရဘူး။ ဒါက ခန္႔မွန္းတာေပါ့။ ကၽြန္မတို႔ ကာလတုန္းကလည္း ျပင္ဖို႔လုပ္ခဲ့တာပဲ။ အဲဒီတုန္းကလည္း ႀကံ႕ခိုင္ေရးက တပ္နဲ႔ၫွိႏႈိင္းတာပဲ။ တပ္နဲ႔ ၫွိႏႈိင္းလို႔ရသေလာက္ပဲ ျပင္လို႔ရခဲ့တာ။ ဇယား (၂) ေလာက္ပဲ ျပင္ႏိုင္ခဲ့တာ။ နည္းနည္းေပါ့” ဟု ကခ်င္ျပည္သူ႕ပါတီ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္အဖြဲ႕ဝင္ ေဒၚဒြဲဘူက ဆိုသည္။

ေဒၚဒြဲဘူသည္ ပထမအႀကိမ္ျပည္ သူ႕ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္လည္းျဖစ္သည္။ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးအတြက္ NLD သည္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ၫွိႏႈိင္းမႈ မရွိခဲ့ဟု ေဒၚဒြဲဘူက သူ႕အျမင္ကို ဖြင့္ဟသည္။

“ေျပလည္ေအာင္လုပ္ၿပီး ျပင္ပါဆိုတာက ကၽြန္ေတာ္တို႔က တစ္ေလၽွာက္လုံးက အာဏာရွင္စနစ္ကို တြန္းလွန္လာသူေတြေလ။ ပေရာပရီလုပ္ၿပီး ျပင္ဖို႔ကေတာ့ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး။ ႏိုင္ငံေရးဆႏၵရွိမွ ျဖစ္မယ္ေလ။ ေျပလည္ေအာင္လုပ္ပါဆိုတာက ေျပလည္ေအာင္လုပ္ခ်င္တာတစ္ပိုင္းကို ေသေနတာပဲဗ်ာ။ ဒါေပမဲ့ဗ်ာ ေျပလည္ေအာင္လုပ္ဖို႔ဆိုတာက ႏိုင္ငံေရးစိတ္ဆႏၵရွိမွ ျဖစ္လိမ့္မယ္” ဟု ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကရက္တစ္အင္အားစု ႏိုင္ငံေရးဦးေဆာင္ေကာ္မတီဝင္ ဦးျမေအးက ေထာက္ျပသည္။

အျခားေသာတစ္ခ်က္မွာလည္း NLD က လႊတ္ေတာ္တင္၍ အေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ရန္ႀကိဳးစားေသာ္လည္း တပ္မေတာ္၏ စိတ္အားထက္သန္မႈနည္းပါးျခင္းေၾကာင့္ အေကာင္အထည္မေပၚႏိုင္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံေရးအသိုင္းအဝိုင္းက ယူဆလ်က္ရွိသည္။

“လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ၫွိႏႈိင္းေနၾကပါတယ္။ ကၽြန္မျမင္ရတာကေတာ့ တပ္မေတာ္က ကၽြန္မတို႔အႀကံျပဳထားတဲ့ ျပင္ဆင္ခ်က္ေတြကို သိပ္ၿပီး စိတ္အားထက္သန္ပုံမရပါဘူး” ဟု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က Nikkei Asia ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံစဥ္ ေျပာၾကားထားသည္။

အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ရန္အတြက္ တပ္မေတာ္ဘက္က ကန္႔ကြက္မည္ကို ႀကိဳတင္သိလ်က္ႏွင့္ပင္ NLD က လႊတ္ေတာ္တင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

NLD သည္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးကိစၥတြင္ တပ္မေတာ္၏ ကန္႔ကြက္သံကို ျပည္သူနားသို႔ အေရာက္ပို႔ေပးလိုဟန္ရွိသည္။ အေၾကာင္းမွာ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး မည္သည့္ပုဒ္မကို ျပင္ဆင္မည့္ဆိုသည့္ အေရးႀကီးက႑မေရာက္မီပင္ တပ္မေတာ္က ကန္႔ကြက္ႏိုင္ေျခရွိသည့္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး ၄၅ ဦးေကာ္မတီကို ဖြဲ႕စည္းခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

NLD ေမၽွာ္လင့္ခဲ့သည့္အတိုင္းပင္ တပ္မေတာ္ကလည္း အေျခခံဥပေဒႏွင့္ မညီဟုဆိုကာ ၄၅ ဦးေကာ္မတီဖြဲ႕စည္းမႈကို လႊတ္ေတာ္အတြင္း ကန္႔ကြက္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ ျပည္သူမ်ား၏ ေဝဖန္မႈကိုခံခဲ့ရသည္။

သို႔ေသာ္လည္း NLD ပါတီေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ေဒါက္တာမ်ိဳးၫြန္႔ကမူ ၄၅ ဦးပူးေပါင္းေကာ္မတီ ဖြဲ႕စည္းရျခင္းသည္ တပ္မေတာ္သားမ်ားအပါအဝင္ လႊတ္ေတာ္အတြင္း ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈျဖစ္ေစရန္သာ ရည္႐ြယ္သည္ဟု ဆိုသည္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔ပူးေပါင္းေကာ္မတီဖြဲ႕တဲ့ရည္႐ြယ္ခ်က္ကလည္းဒီအတိုင္း ပါပဲ။ (တပ္မေတာ္ပါေစခ်င္လို႔) လုပ္ငန္းတစ္ခုကို အတူပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ျခင္းအားျဖင့္ နားလည္မႈေတြတိုးပြားလာမယ္၊ တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦးယုံၾကည္မႈေတြ တိုးတက္ လာမယ္။ ဒီသေဘာနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ လုပ္တာပါ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ ကိုယ့္ပါတီတစ္ခုထဲနဲ႔ ဖြဲ႕စည္းပုံမျပင္ဘူးဆိုတဲ့ ရည္႐ြယ္ခ်က္ပါပဲ” ဟု ေဒါက္တာမ်ိဳးၫြန္႔ကဆိုသည္။

မည္သို႔ဆိုေစ NLD သည္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးကို အေျခခံ၍ ႏိုင္ငံေရးအရ အျမတ္ထုတ္သည္ဆိုသည္ကို ၿပိဳင္ဘက္ပါတီကလည္း ထင္ျမင္ေနဆဲပင္ ျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ပင္ ဇူလိုင္လအတြင္း က်င္းပေသာ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္တြင္ ျပည္ေထာင္စုႀကံ႕ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီဝင္ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေအာင္ၾကည္သိန္းက “ဥပေဒျပဳႏိုင္ခြင့္ကိုအေၾကာင္းျပဳ၍ ႏိုင္ငံေရးအရ အျမတ္မထုတ္ရန္ သတိျပဳသင့္ေၾကာင္း” ေျပာၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္လည္း ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကရက္တစ္အင္အားစု ႏိုင္ငံေရးဦးေဆာင္ေကာ္မတီဝင္ ဦးျမေအးကမူ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးအေပၚအေျခခံ၍ NLD က ႏိုင္ငံေရးအျမတ္ထုတ္သည္ဆိုျခင္းကို လက္မခံသူျဖစ္သည္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔ျမင္ရမွာက ရွင္းရွင္းေလးပါ။ မျပင္ဘဲတင္းခံေနတဲ့ အုပ္စုနဲ႔ျပင္ဖို႔လိုလားေနတဲ့အုပ္စု။ ဒီအုပ္စုေတြကိုေတာ့ ကြင္းကြင္းကြက္ကြက္ ျမင္ရလိမ့္မယ္” ဟု ၎ကဆိုသည္။

“NLD က အသာစီးယူတယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ တျခားပါတီေတြကေရာ ဘာလုပ္ေနလဲ။ မၽွမၽွတတ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေတြးရမယ္။ ဒီတိုင္းျပည္မွာ ျဖစ္လာသမၽွျပႆနာေတြတိုင္းက ျပည္သူ႕အက်ိဳးလိုလားသူေတြေၾကာင့္မဟုတ္ဘူး။ တစ္ခုမွ မရွိဘူး။ ကိုယ့္အာဏာနဲ႔ တစ္ဖက္သတ္စနစ္ကိုက်င့္သုံးခ်င္တဲ့ အုပ္စုေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာ” ဟု ဦးျမေအးက မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။

၂၀၁၉ ခုႏွစ္အတြင္း NLD ပါတီက အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ရန္ ႀကိဳးစားမႈသည္ က်ိဳးေၾကာင္းဆီေလ်ာ္မႈ ရွိပါ၏ေလာဆိုသည္ကလည္း ေမးခြန္းထုတ္ဖြယ္ပင္ ျဖစ္သည္။

ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ၏ ျပည္ပခရီးစဥ္တစ္ခုတြင္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးသည္ လႊတ္ေတာ္မ်ား၏တာဝန္သာျဖစ္သည္ဟု ဆိုခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္တြင္ လႊတ္ေတာ္အတြင္းေရာက္ NLD ပါတီဝင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက အေျခခံ ဥပေဒျပင္ဆင္ေရးႀကိဳးစားအားထုတ္မႈ မ်ားျမင္လာရသည္။

အာဏာရသည့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္၊ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ႏွစ္ႏွစ္အတြင္း NLD ၏ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး ႀကိဳးပမ္းခ်က္ကို ျပည္သူမ်ားမေတြ႕ခဲ့ရသည္မွာ အဘယ့္ေၾကာင့္နည္း။

“ျပည္မပါတီေတြကပဲ ႀကီးႀကီးမားမားႏိုင္ခ်င္တယ္။ အဲဒီပါတီေတြကပဲ တခ်ိဳ႕တခ်ိဳ႕ကိစၥေတြကို ကတိကဝတ္ေပးထားတဲ့ကိစၥေတြကို ကတိကဝတ္ေက်႐ုံပဲ လုပ္ေနတာလားေပါ့။ ၿပီးေတာ့ ဒါက ၂၀၂၀ အတြက္ Campaign တစ္ခုလားေပါ့။ စဥ္းစားစရာျဖစ္လာတယ္” ဟု ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ SNLD အေထြေထြအတြင္းေရးမႉး (၁) ဦးစိုင္းေက်ာ္ၫြန္႔က NLD ပါတီ၏ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။

ေ႐ြးေကာက္ပြဲကတိ

ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးႏွင့္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးတို႔သည္ NLD ပါတီ၏ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမဝင္မီ ျပည္သူထံ ေပးထားေသာ ကတိကဝတ္မ်ားျဖစ္သည္။ NLD သည္ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ေသာင္ၿပိဳကမ္းၿပိဳ အႏိုင္ရသည္။

အစိုးရတစ္ရပ္အေပၚ လူထုေထာက္ခံမႈ အမ်ားဆုံးရရွိခဲ့သူလည္းျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာေထာက္ခံမႈ အမ်ားဆုံးရရွိခဲ့သည့္ အစိုးရတစ္ရပ္လည္းျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္လည္း NLD သည္ ၎တို႔ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကတိကဝတ္ျဖစ္သည့္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကို ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ႏွစ္လယ္တြင္မွ စတင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ယခုအခါ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုယ္တိုင္ ၎တို႔ပါတီက လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိေသာ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးသည္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီ ျဖစ္ႏိုင္ေျခနည္းပါးေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။

အဘယ့္ေၾကာင့္နည္း။

ဤမၽွ လူထုေထာက္ခံမႈရရွိထားေသာ အရပ္သားအစိုးရလက္ထက္တြင္မွ အေျခခံဥပေဒကို မျပင္ဆင္ႏိုင္လၽွင္ မည္သည့္အစိုးရလက္ထက္တြင္ ျပင္ဆင္ႏိုင္မည္နည္းဆိုသည္မွာ ေမးခြန္းထုတ္ဖြယ္ရာျဖစ္သည္။

“အန္တီကေတာ့ေလ တပ္မေတာ္နဲ႔ ဆက္ဆံေရးေကာင္းတဲ့ အစိုးရလက္ထက္က်ရင္ ျပင္ႏိုင္မယ္လို႔ထင္တာပဲ။ အရပ္သားအစိုးရျဖစ္တိုင္းလည္းအေျခခံဥပေဒကို ျပင္လို႔ရမွာမဟုတ္ဘူး။ တပ္မေတာ္ရဲ႕ဆႏၵမပါဘဲ ျပင္လို႔မရဘူးဆိုတာ အခုအန္တီတို႔ ထင္ထင္ရွားရွား ေပၚလြင္သြားၿပီေလ” ဟု ေဒါက္တာ ၫိုၫိုသင္းက ေျပာၾကားသည္။

“ဒါကႀကီးမားတဲ့ ႏိုင္ငံေရးသင္ခန္းစာရတာပဲ”

ဤအခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍မူ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (SNLD) အေထြေထြအတြင္းေရးမႉး ဦးစိုင္းေက်ာ္ၫြန္႔၏အျမင္မွာ တစ္မ်ိဳး ျဖစ္သည္။ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးသည္ တစ္ဦး၊ တစ္ေယာက္၊ တစ္စု၊ တစ္ဖြဲ႕ရွိမွ လုပ္ေဆာင္၍ရသည့္အေၾကာင္းျခင္းရာမဟုတ္ဟု ၎ကဆိုသည္။

“တကယ္က် ဘယ္သူပဲျပင္ျပင္ရတယ္။ လက္ေတြ႕မွာက် သမိုင္းရွည္ၾကာျဖစ္တည္လာတဲ့ သံသယအေတြးေတြေၾကာင့္ မွန္ေနရင္ေတာင္ သူတစ္ေယာက္ထဲ လုပ္တယ္။ က်န္တဲ့အဖြဲ႕အစည္းေတြက ေထာက္ခံမလား၊ မေထာက္ခံဘူးလား ဆိုတာရွိတယ္” ဟု ၎ကဆိုသည္။

ဦးစိုင္းေက်ာ္ၫြန္႔ေထာက္ျပခ်က္မွာ ႏိုင္ငံေရးအရ နာမည္ရလိုမႈေၾကာင့္ ျပင္ဆင္သင့္၊ ျပင္ဆင္ထိုက္သည့္အခ်က္ပင္ျဖစ္လင့္ကစား အျခားသူက တင္ျပလာလၽွင္ မျပင္ဆင္လို၊ ကိုယ္သာျပင္ဆင္လိုသည့္သေဘာပင္ျဖစ္သည္။

ဤသို႔ေသာ သေဘာထားမ်ားေၾကာင့္ပင္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ႏိုင္ေရးအတြက္ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားတြင္ရွိရမည့္ အဓိကက်သည့္ အရည္အေသြးႏွစ္ရပ္ကို စာေရးဆရာေက်ာ္ဝင္းက ေယာမင္းႀကီး စကားဝိုင္းတြင္ ေထာက္ျပထားသည္။

ယင္းမွာ သမၻာႏွင့္ ပညာျဖစ္သည္။ သမၻာတစ္ခုတည္းျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ပညာတစ္ခုတည္းျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း အေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္၍မရဟု ၎က ဆိုသည္။

ႏိုင္ငံေရးကို အာဏာျဖင့္ တြဲစပ္မစဥ္းစားဘဲ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးကိုသာ လုပ္ေဆာင္မည္ဆိုပါက ႏိုင္ငံေရးအရ စိတ္ရင္းေစတနာေကာင္းရွိရန္လိုသည္ဟု ေဒါက္တာၫိုၫိုသင္းကလည္း ဆိုသည္။

ထို႔အျပင္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးႏွင့္ပတ္သက္လၽွင္ ပါဝင္သူအားလုံးသည္ ပကတိအေျခအေန၊ အခ်ိန္အခါႏွင့္ လိုက္ေလ်ာညီေထြသည့္ စမတ္က်သည့္ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားျဖစ္ရန္လိုအပ္သည္ဟု ၎ကဆိုသည္။

မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ လာမည့္ႏွစ္လအတြင္းတြင္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးဥပေဒၾကမ္းကို လႊတ္ေတာ္သို႔ တင္ႏိုင္လိမ့္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း NLD ပါတီ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ေဒါက္တာမ်ိဳးၫြန္႔ကဆိုသည္။

NLD အစိုးရက လာမည့္ေ႐ြးေကာက္ပြဲကို ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလတြင္က်င္းပမည္ဟု လ်ာထားရာ NLD အစိုးရ၏ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးမွာ တစ္ႏွစ္ခန္႔သာ အခ်ိန္က်န္ေပေတာ့သည္။

၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒအိပ္မက္ဆိုးႀကီးမွ ျမန္မာျပည္သူတို႔ လြတ္ေျမာက္ႏိုင္မည္ေလာ။ လာမည့္ေ႐ြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီ အေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ႏိုင္လိမ့္မည္ေလာ။

အဆိုပါေမးခြန္းအတြက္ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေဟာင္း ေဒၚဒြဲဘူ၏ အျမင္ကမူ ဤသို႔ျဖစ္သည္။

“စစ္တပ္နဲ႔ အဆင္မေျပရင္ေတာ့ ဘာမွျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ဘူး” 

ရဲႏိုင္ဦး

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *