ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံး

ၿဗိတိသၽွကိုလိုနီတို႔ထံမွ လြပ္လပ္ေရးရရွိၿပီးသည့္ အခ်ိန္မွစၿပီး ယေန႔အထိ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ျမန္မာႏိုင္ငံေရး ကံမေကာင္းပါ။ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡ၊ ႏိုင္ငံေရးအယူဝါဒဆိုင္ရာပဋိပကၡ၊ ပါတီအကြဲအၿပဲမွ အမ်ိဳးသားႏိုင္ငံေရးပဋိပကၡ၊ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ မည္သူပိုင္ဆိုင္သည္ဆိုသည့္ မတူကြဲျပားေသာပဋိပကၡ၊ အသိတရားႏွင့္ ႏွလုံးသားဆိုင္ရာ ခံစားခ်က္မခြဲျခားႏိုင္သည့္ပဋိပကၡမ်ားေပါင္းစုံႏွင့္ လုံးပန္းေနဆဲ ျဖစ္သည္။ အင္ဒီးယားနားတကၠသိုလ္တြင္ ဥပေဒဘာသာရပ္မ်ား သင္ၾကားေနစဥ္ မိတ္ေဆြ ေမဦးမူသေရာေျပာခဲ့သည့္စကားျဖစ္သည့္ က်ိန္စာသင့္ႏိုင္ငံ ‘Curst Country’ ဆိုသည့္အတိုင္းပင္ ယခုအထိ ျဖစ္ေနသည္။ ႏိုင္ငံတကာျပစ္မႈဆိုင္ရာတရား႐ုံး (International Criminal Court) တြင္လည္း အမႈဖြင့္ျခင္းခံရၿပီးျဖစ္သည္။ ယခုတစ္ဖန္ ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံး (International Court of Justice)  တြင္ အမႈဖြင့္ဆိုျခင္းလည္း ခံေနရသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာျပစ္မႈဆိုင္ရာတရား႐ုံးႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးတို႔တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ရာဇဝတ္မႈက်ဴးလြန္သည္ဟု စြပ္စြဲျခင္းခံေနရသည္ကို ျမန္မာႏိုင္ငံသားျဖစ္သူတိုင္း စဥ္းစားရမည့္အခ်ိန္တန္ၿပီဟု ယူဆပါသည္။

ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံး (International Court of Justice) တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအား လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈအျပင္ ၎ႏွင့္ဆက္ႏႊယ္သည့္ ျပစ္မႈမ်ားက်ဴးလြန္ပါသည္ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံမွ မိုင္ေပါင္း ၇၀၀၀ ခန္႔ ကြာေဝးသည့္ အာဖရိကႏိုင္ငံမွ ႏိုင္ငံငယ္ေလးျဖစ္သည့္ ကမ္ဘီယာႏိုင္ငံက စြပ္စြဲကာ အမႈဖြင့္ထားသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ႏိုင္ငံသား သန္းေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္အနက္ လူဦးေရမည္မၽွက ကမ္ဘီယာႏိုင္ငံကို သိရွိပါသနည္း။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံသားမည္မၽွက ကမ္ဘီယာႏိုင္ငံကို ေရာက္ဖူးပါသနည္း။ ကမ္ဘီယာႏိုင္ငံသား မည္မၽွက ျမန္မာႏိုင္ငံကို အလည္ေရာက္ရွိဖူးပါသနည္း။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ သံ႐ုံး သို႔မဟုတ္ ေကာင္စစ္ဝန္႐ုံးကိုပင္ မဖြင့္လွစ္သည့္ ႏိုင္ငံတစ္ခုက ျမန္မာႏိုင္ငံကို အိုအိုင္စီႏိုင္ငံ ၅၀ ေက်ာ္ ကိုယ္စား ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးသို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ လူမ်ိဳးတုံး သတ္ျဖတ္မႈအျပင္ ၎ဥပေဒႏွင့္ ဆက္စပ္သည့္ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒမ်ားက်ဴးလြန္သည္ဟု ဦးတိုက္ေလၽွာက္ထားသည္ကို ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား သိရွိၿပီးျဖစ္မည္ဟု ယူဆပါသည္။

ကမ္ဘီယာႏိုင္ငံသည္ လူဦးေရ ႏွစ္သန္းေက်ာ္၊ အက်ယ္ဝန္း စတုရန္းမိုင္ေပါင္း ေလးေထာင္ေက်ာ္ႏွင့္ ဂ်ီဒီပီအေမရိကန္ ေဒၚလာ တစ္ဘီလီယံေက်ာ္သာရွိသည့္ အေနာက္အဖရိကႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံေလးပင္ ျဖစ္သည္။ ဤမၽွေသးငယ္ၿပီး ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသည့္ အာဖရိကအေနာက္ပိုင္းရွိ ကမ္ဘီယာႏိုင္ငံေလးတစ္ခုအေနႏွင့္ ၎ႏွင့္ ထိေတြ႕ဆက္စပ္မႈလုံး၀မရွိသည့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ အႀကီးဆုံးႏိုင္ငံတစ္ခုျဖစ္သည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းတို႔တြင္ ျဖစ္ပြားေနသည့္ ျပည္တြင္းေရးပဋိပကၡမ်ားအတြက္ တရားစြဲရန္ ဦးတိုက္ေလၽွာက္ထားရသည္ကို အေလးအနက္စဥ္းစားရန္လိုအပ္သည္ဟု ျမန္မာျပည္ဖြားတစ္ဦးအေနႏွင့္ စဥ္းစားပါသည္။

ကမ္ဘီယာႏိုင္ငံက ျမန္မာႏိုင္ငံကို ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ ျဖစ္ပြားေနသည့္ ပဋိပကၡမ်ားတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ကမ္ဘီယာႏိုင္ငံတို႔ သေဘာတူလက္မွတ္ေရးထိုးထားသည့္ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ တားဆီးေရးႏိုင္ငံတကာပဋိဉာဥ္ အပိုဒ္ (၃) ကို ခ်ိဳးေဖာက္သည္ဟု စြပ္စြဲထားပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အဆိုပါ ႏိုင္ငံတကာပဋိဉာဥ္ကို လိုက္နာရန္ သေဘာတူလက္မွတ္ထိုးထားသကဲ့သို႔ ကမ္ဘီယာႏိုင္ငံကလည္း သေဘာတူလက္မွတ္ထိုးထားပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢအဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံမ်ားမွ ဖြဲ႕စည္းထားသည့္ ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးတြင္ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ တားဆီးေရး ႏိုင္ငံတကာပဋိဉာဥ္ကို ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းတို႔တြင္ ခ်ိဳးေဖာက္သည္ဟု အိုအိုင္စီႏိုင္ငံေပါင္း ၅၇ ႏိုင္ငံကိုယ္စား တရားစြဲရန္ ဦးတိုက္ေလၽွာက္ထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးအေနႏွင့္ ကမ္ဘီယာႏိုင္ငံ၏ ဦးတိုက္ေလၽွာက္ထားခ်က္ကို မည္သို႔ကိုင္တြယ္မည္၊ ၾကားနာမည္၊ စီရင္ခ်က္ခ်မည္ဆိုသည့္ အပိုင္းမ်ားသည္ ဥပေဒေလာကသားမ်ားပင္လၽွင္ နားလည္ရန္ အလြန္ခက္ခဲသည့္ ကိစၥမ်ားျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ သာမန္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ားအေနႏွင့္ ဥပေဒႏွင့္ မသက္ဆိုင္သည့္ ျဖစ္လာႏိုင္ေျခရွိေသာ သိသင့္သိထိုက္သည့္ အခ်က္မ်ားကို တင္ျပလိုပါသည္။

ပထမအေနႏွင့္ အိုအိုင္စီႏိုင္ငံမ်ားကိုယ္စား ျမန္မာႏိုင္ငံကို တရားစြဲရန္ ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးသို႔ ဦးတိုက္ေလၽွာက္ထားျခင္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းတို႔တြင္ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈတားျမစ္ေရး ႏိုင္ငံတကာသေဘာတူညီခ်က္ပဋိဉာဥ္ကို ခ်ိဳးေဖာက္ေၾကာင္း ႐ုံးေတာ္က ၾကားနာအသိအမွတ္ျပဳရန္ ျဖစ္ပါသည္။ အကယ္၍ ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးေတာ္က ကမ္ဘီယာႏိုင္ငံႏွင့္ မိတ္ဖက္ႏိုင္ငံမ်ားက တင္သြင္းသည့္ သက္ေသအေထာက္အထားမ်ားအေပၚ အေျခခံၿပီး သေဘာတူလက္ခံပါက ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈကို က်ဴးလြန္သည့္ႏိုင္ငံဟု ႏိုင္ငံတကာဆက္ဆံေရးတြင္ နာမည္ဆိုးျဖင့္ က်န္ရစ္ခဲ့မည္ ျဖစ္ပါသည္။

ဒုတိယအေနႏွင့္ ကမ္ဘီယာႏိုင္ငံႏွင့္ မိတ္ဖက္ႏိုင္ငံမ်ားက ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးထံမွ ေတာင္းဆိုလာမည့္အခ်က္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈမ်ားရွိသည္ကို သက္ေသအေထာက္အထားမ်ားျဖင့္ျပသႏိုင္ရန္ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားကို လြပ္လပ္စြာဝင္ေရာက္ စုံစမ္းစစ္ေဆးခြင့္ကိုရရွိရန္ ေတာင္းဆိုလာမည္ ျဖစ္ပါသည္။

တတိယအေနႏွင့္ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ တားျမစ္ေရး ႏိုင္ငံတကာပဋိဉာဥ္ႏွင့္အညီ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္အေနႏွင့္ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒအပါအဝင္ တည္ဆဲဥပေဒမ်ားကို ျပင္ဆင္ရန္ ေတာင္းဆိုလာမည္ ျဖစ္ပါသည္။

စတုတၱအေနႏွင့္ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ တားျမစ္ေရး ႏိုင္ငံတကာပဋိဉာဥ္တြင္ပါရွိသည့္ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားကို ခ်ိဳးေဖာက္သည္ဟု စြပ္စြဲခံရသည့္ပုဂၢိဳလ္မ်ားကို ႏိုင္ငံတကာသေဘာတူညီခ်က္ႏွင့္အညီ ျပင္ဆင္ထားသည့္ ဥပေဒမ်ားအရ ျမန္မာႏိုင္ငံတရား႐ုံးမ်ားတြင္လည္းေကာင္း၊ ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးမ်ားတြင္လည္းေကာင္း တရားစီရင္ျခင္း၊ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းမ်ားျပဳလုပ္ရန္ႏွင့္ သေဘာတူညီထားသည့္ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္ျခင္းေၾကာင့္ ထိခိုက္နစ္နာသူမ်ားကို ထိုက္သင့္သည့္ ေလ်ာ္ေၾကးမ်ားေပးရန္ ေတာင္းဆိုလာႏိုင္ပါသည္။

ေနာက္ဆုံးအေနႏွင့္ ဤပဋိပကၡ၏ အရင္းအျမစ္ျဖစ္သည္ဆိုသည့္ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားဥပေဒကို ႏိုင္ငံတကာစံႏႈန္းစံထားမ်ားႏွင့္အညီ ျပင္ဆင္၊ ျဖည့္စြက္၊ အသစ္ေရးဆြဲျခင္း နည္းလမ္းတစ္ခုခုျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ကာ ထိခိုက္နစ္နာသူမ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ သို႔မဟုတ္ တိုင္းရင္းသားျဖစ္ခြင့္မ်ားကို ေတာင္းဆိုလာႏိုင္ပါသည္။

ကမ္ဘီယာႏိုင္ငံအေနႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးတြင္ တရားစြဲဆိုႏိုင္ရန္ ျပင္ဆင္မႈမ်ား ေကာင္းမြန္စြာျပဳလုပ္ထားသည္ကို ေတြ႕ရွိႏိုင္ပါသည္။ ကမ္ဘီယာႏိုင္ငံ၏ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ႏွင့္ တရားေရးဝန္ႀကီးကို ကမ္ဘီယာႏိုင္ငံႏွင့္ အိုအိုင္စီႏိုင္ငံမ်ားကိုယ္စား တာဝန္လႊဲအပ္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။ ကမ္ဘီယာေရွ႕ေနခ်ဳပ္သည္ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္တြင္ ရဝန္ဒါႏိုင္ငံ၏ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈဆိုင္ရာခုံ႐ုံးတြင္ ေရွ႕ေနအျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ဖူးသူ ျဖစ္ပါသည္။ ၎အျပင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္တြင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံရွိ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားကိုလည္း အလည္အပတ္ေရာက္ရွိခဲ့သူတစ္ဦး ျဖစ္ပါသည္။

ကန္ဘီယာ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ျဖစ္သည့္ တန္ဘာေဒါင္း (Tambadau) အား ႏိုင္ငံတကာဥပေဒဆိုင္ရာ အႀကံေပးရန္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ဝါရွင္တန္ၿမိဳ႕ေတာ္ ေကလမ္း (K Street) ရွိ နာမည္ႀကီး ဖိုေလးေဟာက္ (Foley Hoag LLP) ကို ငွားရမ္းထားပါသည္။ ဖိုေလးေဟာက္ ဥပေဒအႀကံေပးအဖြဲ႕သည္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံႏွင့္ နီကာရာကြာႏိုင္ငံအၾကား တရားစြဲဆိုမႈတြင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံကျပစ္မႈက်ဴးလြန္ေၾကာင္းကို ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးတြင္ အႏိုင္ရရွိႏိုင္ရန္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့သည့္ အဖြဲ႕ျဖစ္ပါသည္။

ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးတြင္ တရားစီရင္ျခင္းသည္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာတတ္ပါသည္။ ကမ္ဘီယာႏိုင္ငံအေနႏွင့္ ၎ႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံေတာ္ဘတ္ဂ်က္မွ ေဒၚလာသန္းေပါင္းမ်ားစြာကုန္က်ခံကာ ဤအမႈကို အစအဆုံးလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ရန္မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ ဖိုေလးေဟာက္ ဥပေဒအႀကံေပးအဖြဲ႕က အက်ိဳးေဆာင္ခပင္လၽွင္ ေဒၚလာသန္းႏွင့္ခ်ီၿပီး ကုန္က်ႏိုင္ပါသည္။ အိုအိုင္စီအဖြဲ႕ဝင္မ်ားက ေငြေၾကးေထာက္ပံ့မႈမရွိပါက ကမ္ဘီယာႏိုင္ငံအေနႏွင့္ ေငြးေၾကးသန္းေပါင္းမ်ားစြာ အကုန္က်ခံၿပီး ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံကိုတရားစြဲရန္အေၾကာင္းမရွိပါ။ အိုအိုင္စီက ေငြးေၾကးေထာက္ပံ့သည့္တိုင္ အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးအရ ေထာက္ပံ့မႈမ်ားအတြက္ ေငြးေၾကးမ်ားစြာကို သုံးစြဲရအုံးမည္ ျဖစ္ပါသည္။

ဤသို႔ေသာ အေျခအေနတြင္ ျပည္ေထာင္စုမၿပိဳကြဲေရး၊ တိုင္းရင္းသားစည္းလုံးညီၫြတ္မႈမၿပိဳကြဲေရးႏွင့္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာတည္ၿမဲေရးကို ျမန္မာႏိုင္ငံသားတိုင္း ဦးထိပ္ပန္ကာ ကမ္ဘီယာႏွင့္ အိုအိုင္စီႏိုင္ငံမ်ား၏ ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးတြင္ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို အတူတကြ လက္တြဲရင္ဆိုင္ရန္မွတစ္ပါး အျခားနည္းလမ္းမရွိဟု ယူဆပါသည္။ အစိုးရ၊ လႊတ္ေတာ္၊ တပ္မေတာ္၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ က်န္သည့္ ႏိုင္ငံသားမ်ားအားလုံး ပူးေပါင္းလက္တြဲကာ ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းရမည့္ အခ်က္ျဖစ္ပါသည္။ ဤအမႈတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ႐ႈံးခဲ့ေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားအားလုံး က်ဆုံးျခင္းသာ ျဖစ္ပါမည္။ ဤအမႈတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအႏိုင္ရခဲ့ေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားအားလုံး အႏိုင္ရရွိျခင္းသာ ျဖစ္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားအားလုံး ပူးေပါင္းရင္ဆိုင္ရမည့္ စိန္ေခၚမႈတစ္ခုျဖစ္သည္ဟု ယူဆပါသည္။

 

ေဒါက္တာ ဆလိုင္း ငြန္က်ဳံးလ်န္

(ေဒါက္တာ ဆလိုင္းငြန္က်ဳံးလ်န္ (Andrew) သည္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ Indiana University – Maurer School of Law မွ ဥပေဒသိပၸံပါရဂူဘြဲ႕ Doctor of Juridical Science (SJD) ရရွိထားသည့္ ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္ပါသည္။ ) 

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *