ေ႐ြးေကာက္ပြဲဝင္မည့္ အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားအတြက္ အခင္းအက်င္း

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ သမိုင္းဝင္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ငန္းစဥ္သည္ စဥ္ဆက္မျပတ္ တိုးတက္ေျပာင္းလဲလာသည္ႏွင့္အမၽွ လႊတ္ေတာ္အပါအဝင္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ား၏ ဦးေဆာင္မႈအခန္းက႑တြင္ အမ်ိဳးသမီးဦးေရထပ္တိုးပါဝင္ရန္ လိုအပ္လာသည္။ လက္ရွိတြင္ ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီး၊ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မ်ားအတြင္း အမ်ိဳးသမီးပါဝင္မႈသည္ အေရအတြက္အားျဖင့္ နည္းေနေသးေသာ္လည္း အမ်ိဳးသမီးအမတ္မ်ား၏ အေပါင္းလကၡဏာေဆာင္ေသာ ကိုယ္စားျပဳမႈမ်ားေၾကာင့္ သက္ဆိုင္ရာမဲဆႏၵနယ္မ်ားမွ ေကာင္းမြန္ေသာ အသိအမွတ္ျပဳမႈမ်ား ရရွိထားၿပီးလည္း ျဖစ္သည္။

၂၀၂၀ အေထြေထြ ေ႐ြးေကာက္ပြဲက်င္းပရန္ နီးကပ္လာသည္ႏွင့္အမၽွ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားက အမ်ိဳးသမီးကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားကို ယခင္ကထက္ပိုမို အဆိုျပဳလာမည္လား၊ ထိုသို႔အဆိုျပဳပါကလည္း ေ႐ြးခ်ယ္ခံရႏိုင္ပါမည္လားဟု ေမးခြန္းထုတ္ရန္ အခ်ိန္က်လာၿပီျဖစ္သည္။ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း အဆိုျပဳျခင္းသည္ ပါတီထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေပၚတြင္ မ်ားစြာမူတည္ေသာ္လည္း အမ်ိဳးသမီးကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားအေနႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးလမ္းေၾကာင္း ေပၚ စတင္တက္လွမ္းရာတြင္ ေတြ႕ႀကဳံလာရမည့္ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို တစ္ဦးတည္း ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းရန္ မလိုေတာ့သည္ကေတာ့ သတင္းေကာင္းျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းမွာ ယခုအခါတြင္ အေတြ႕အႀကဳံရွိၿပီးျဖစ္သည့္ အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားက အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားကို အျပဳသေဘာေဆာင္သည့္ လမ္းၫႊန္ေပးမႈမ်ားျဖင့္ လက္တြဲေခၚႏိုင္ၿပီျဖစ္သည္။

ယခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလအေစာပိုင္းတြင္ အာရွေဖာင္ေဒးရွင္းႏွင့္ ၎၏ မိတ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းျဖစ္ေသာ ဖန္တီးအိမ္အဖြဲ႕တို႔ ပူးေပါင္း၍ စတုတၳအႀကိမ္ေျမာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားဖိုရမ္ကို ေနျပည္ေတာ္တြင္ ေအာင္ျမင္စြာ က်င္းပႏိုင္ခဲ့ပါသည္။ တက္ေရာက္ခဲ့ေသာ အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေပါင္း ၅၈ ဦးအနက္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္မွ ကိုယ္စားလွယ္ ကိုးဦး၊ ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္အပါအဝင္ ရန္ကုန္၊ မႏၲေလး၊ မေကြး၊ စစ္ကိုင္းႏွင့္ ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္တို႔မွ ကိုယ္စားလွယ္ ၄၉ ဦး ပါဝင္ခဲ့သည္။ ယင္းဖိုရမ္သည္ လာမည့္ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ အမ်ိဳးသမီးကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားကို ပံ့ပိုးေပးႏိုင္မည့္ မဟာဗ်ဴဟာမ်ား အတူတကြ စဥ္းစားေဖာ္ထုတ္ေရးဆြဲရန္ အခြင့္အေရးေကာင္းတစ္ခု ျဖစ္ေစခဲ့သည္။ ေဆြးေႏြးပြဲမွရရွိခဲ့သည့္ အေရးႀကီးေသာနည္းဗ်ဴဟာတစ္ခုမွာ အမ်ိဳးသမီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ရာတြင္ ရရွိထားသည့္ အေတြ႕အႀကဳံႏွင့္ အႀကံဉာဏ္မ်ားကို ေ႐ြးေကာက္ခံမည့္ အမ်ိဳးသမီးကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားကို ေဝမၽွသြားရန္ျဖစ္သည္။ ဤနည္းအားျဖင့္ အမ်ိဳးသမီးကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားမွာ ႀကိဳတင္ေမၽွာ္လင့္ထားရမည့္ အရာမ်ားႏွင့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ဝင္ေရာက္ေ႐ြးေကာက္ခံရာတြင္ အႏိုင္ရရွိေစႏိုင္မည့္ မိမိတို႔၏ ပင္ကိုအားသာခ်က္မ်ားကို မည္သို႔ေကာင္းမြန္စြာ အသုံးခ်ရမည္ကို သိရွိႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။

လာမည့္ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ဝင္ေရာက္ေ႐ြးေကာက္ခံမည့္ အမ်ိဳးသမီးကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားက မည္သည့္အခ်က္မ်ားကို ျပင္ဆင္ထားသင့္ပါသလဲ။

၁။ ပထမဦးစြာ အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားသည္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ ဥပေဒမ်ား၊ နည္းဥပေဒမ်ား၊ လမ္းၫႊန္ခ်က္မ်ား၊ က်င့္ဝတ္မ်ား၊ ေ႐ြးေကာက္ပြဲႏွင့္ ဆက္စပ္ေသာဥပေဒမ်ား စသည့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ေသခ်ာစြာ ႀကိဳတင္ေလ့လာထားရန္ လိုအပ္ပါသည္။ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးလႈံ႔ေဆာ္ေရးကို ေကာင္းမြန္ထိေရာက္စြာ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ရန္အတြက္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲလုပ္ငန္းစဥ္ကို မျဖစ္မေနသိရွိရန္ လိုအပ္လွပါသည္။

၂။ အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားႏွင့္ ၎တို႔၏ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေရးအဖြဲ႕ဝင္မ်ားသည္ မဲဆႏၵရွင္ျပည္သူမ်ား အထူးသျဖင့္ အမ်ိဳးသမီးမဲဆႏၵရွင္မ်ားႏွင့္ ပါတီစြဲမရွိေသာ မဲဆႏၵရွင္မ်ားကို ေအာင္ျမင္စြာစည္း႐ုံးႏိုင္ေစရန္ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေရး ရန္ပုံေငြကို ရွင္းလင္းထိေရာက္စြာ သုံးစြဲႏိုင္သည့္ နည္းဗ်ဳဟာ ရွိသင့္ပါသည္။

၃။ လူထုေရွ႕တြင္ ေဟာေျပာစည္း႐ုံးျခင္း၊ ၫွိႏႈိင္းျခင္းႏွင့္ စကားစစ္ထိုးျခင္း စသည့္ပညာရပ္မ်ားကို မျဖစ္မေန တတ္ေျမာက္ေအာင္ သင္ၾကားထားရန္ လိုအပ္သည္။ ၎ပညာရပ္မ်ားသည္ အမ်ိဳးသမီးကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားကို မိမိတို႔၏ မဲဆႏၵရွင္မ်ား ဌာနဆိုင္ရာမွ တာဝန္ရွိသူမ်ား၊ ျပည္သူလူထုႏွင့္ မီဒီယာၾကားတြင္ ပိုမိုထိေတြ႕ေကာင္းမြန္ေသာ ေျပာဆိုဆက္ဆံသူမ်ား ျဖစ္လာႏိုင္ေစရန္ ကူညီပံ့ပိုးေပးသြားမည္ျဖစ္သည္။

၄။ အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားအေနႏွင့္ ဘတ္ဂ်က္ေရးဆြဲျခင္းႏွင့္ ဥပေဒၾကမ္းေရးဆြဲျခင္း စသည့္လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို နားလည္သေဘာေပါက္ရန္ လိုအပ္သည္။ ထို႔နည္းတူ ေနာင္တြင္ မိမိအား ကူညီပံ့ပိုးေပးမည့္ ဝန္ထမ္းမ်ား ရွိႏိုင္/မရွိႏိုင္ မေသခ်ာသည့္အတြက္ မိမိကိုယ္တိုင္ ကြန္ပ်ဴတာကို ေကာင္းမြန္စြာ အသုံးျပဳႏိုင္ရန္ႏွင့္ သုေတသနျပဳျခင္းကို လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေစရန္ ႀကိဳးစားထားသင့္သည္။

၅။ မိမိဘက္မွ ရပ္တည္ကာ ေထာက္ခံအားေပးေသာ လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းတစ္ခုရွိျခင္းမွာ အမ်ိဳးသမီးကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားအတြက္ လြန္စြာတန္ဖိုးရွိမည္ျဖစ္သည္။ ဤေဆြးေႏြးအႀကံျပဳခ်က္ကို အာရွေဖာင္ေဒးရွင္းႏွင့္ ဖန္တီးအိမ္တို႔က ေကာက္ယူခဲ့ေသာ ‘ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးတြင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားပါဝင္မႈ’ သုေတသနစစ္တမ္းတြင္လည္း ေတြ႕ရွိႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။ ထိုစစ္တမ္းတြင္ ၂၀၁၀ အေထြေထြေ႐ြးေကာက္ပြဲႏွင့္ ၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ ေ႐ြးေကာက္ခံခဲ့ရေသာ အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအေနႏွင့္ မိမိ၏ မိသားစု၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီ၊ လမ္းၫႊန္ျပသသူႏွင့္ လူမႈကြန္ရက္အသင္းအဖြဲ႕မ်ားမွ စိတ္ဓာတ္ခြန္အား ျမႇင့္တင္ေပးရန္ သို႔မဟုတ္ စိတ္ခံစားမႈဆိုင္ရာ ပံ့ပိုးမႈမ်ားသည္ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးမႈေအာင္ျမင္ေရးတြင္ အေရးပါသည္သာမက ေနာက္ပိုင္းတြင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦးအေနႏွင့္ ၎တို႔၏ တာဝန္ကို စီမံခန္႔ခြဲရာ၌ လိုအပ္သည့္ စြမ္းေဆာင္ရည္အတြက္ မရွိမျဖစ္ အေရးပါသည္ဟု အစဥ္တစိုက္ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခဲ့ၾကသည္။

၆။ ဘ႑ာေငြဖူလုံမႈသည္ လြန္စြာအေရးပါသည့္ကိစၥျဖစ္သည္။ အမ်ိဳးသမီးကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားသည္ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေရးကာလ၌သာမက မိမိတာဝန္ထမ္းေဆာင္မည့္ ငါးႏွစ္တာကာလအတြင္းတြင္ ေကာင္းမြန္စြာလည္ပတ္ႏိုင္ေသာ ဖူလုံသည့္ ေငြေရးေၾကးေရးအေျခအေန ရွိေစေရးကို ႀကိဳတင္ထည့္သြင္းစဥ္းစားထားရန္ အေတြ႕အႀကဳံရွိ အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ေဆြးေႏြးအႀကံျပဳခဲ့သည္။

ေဆြးေႏြးပြဲမွ ရရွိခဲ့ေသာ အေရးႀကီးလွသည့္ အထက္ေဖာ္ျပပါ အသိအျမင္ႏွင့္ အႀကံျပဳေထာက္ခံခ်က္မ်ားအျပင္ စာေရးသူအေနႏွင့္ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦး၏ ႐ႈေထာင့္မွေသာ္လည္းေကာင္း၊ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးတြင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ပိုမိုပါဝင္လာႏိုင္ေရးအတြက္ ေထာက္ခံအားေပးသူတစ္ဦးအေနႏွင့္ေသာ္လည္းေကာင္း အခ်ိဳ႕ေသာ အႀကံျပဳခ်က္မ်ားကို ထပ္မံျဖည့္စြက္လိုပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ လူဦးေရ၏ ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္မွာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားျဖစ္ၿပီး ျပည့္၀ေသာ ဒီမိုကေရစီစနစ္သို႔ ေလၽွာက္လွမ္းသည္ဆိုရာတြင္ အမ်ိဳးသမီးက႑ကိုလည္း ထည့္သြင္းစဥ္းစားထားသည့္ ဥပေဒမ်ား ပိုမိုျပ႒ာန္းႏိုင္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။ ဤေနရာတြင္ အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအေနႏွင့္ ဦးေဆာင္သူအခန္းက႑မွ ပါဝင္ရန္လိုအပ္ၿပီး ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားက အရည္အခ်င္းျပည့္၀ေသာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို ပိုမိုအဆိုျပဳတင္သြင္းရန္ အျပင္သင္တန္းမ်ားပို႔ခ်ျခင္းႏွင့္ စြမ္းေဆာင္ရည္ျမႇင့္ျခင္းတို႔ကို ေထာက္ပံ့ေပးရန္ အႀကံျပဳလိုပါသည္။

အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေနႏွင့္လည္း အဆိုျပဳျခင္းခံရၿပီးေနာက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္သက္ဆိုင္သည့္ ကိစၥရပ္မ်ားသာမက စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ၊ ႏိုင္ငံတကာေရးရာ၊ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈ၊ သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္ နည္းပညာဆိုင္ရာကိစၥရပ္မ်ားကို ေဒသႏၲရအဆင့္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ႏွင့္ ကမၻာ့အဆင့္မူဝါဒပိုင္းဆိုင္ရာကိစၥရပ္မ်ားအထိ ပိုမိုနားလည္သေဘာေပါက္လာေစရန္ ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ရမည္ျဖစ္သည္။ ကၽြမ္းက်င္မႈ ရရွိၿပီးေနာက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ လႊတ္ေတာ္တြင္းသာမက လႊတ္ေတာ္ျပင္ပတြင္လည္း မူဝါဒဆိုင္ရာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္သူမ်ားအေနႏွင့္ စစ္မွန္ေသာ ေနရာမ်ားကို ရယူႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။

ထို႔အျပင္ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ေခတ္ကို ေရာက္ရွိေနသည္ႏွင့္အမၽွ အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားသည္ ဆိုရွယ္မီဒီယာကို ကၽြမ္းက်င္စြာ အသုံးျပဳတတ္ရန္ လိုအပ္လွသည္။ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီႏွင့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲၿပီးကာလမ်ားတြင္ အမုန္းစကားမ်ားႏွင့္ သတင္းအခ်က္အလက္အမွားမ်ားကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းႏိုင္ရန္ ႀကိဳတင္ေလ့လာသင္ယူထားသင့္သည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ဥပေဒျပဳေရးႏွင့္ မူဝါဒခ်မွတ္ေရးအတြက္ လိုအပ္ေသာသတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္ စာရင္းဇယားရွာေဖြရာတြင္ အခက္အခဲရွိသည္ဟု ဆိုၾကသည္။ သို႔ျဖစ္၍ အက်ိဳးအျမတ္မယူေသာ ျပည္တြင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ အမ်ိဳးသမီး ကြန္ရက္မ်ားႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္၍ ထိုသတင္းအခ်က္အလက္ လိုအပ္မႈကြာဟ ခ်က္ကို ျဖည့္ဆည္းရန္ႏွင့္ ထိုအဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ ပို႔ခ်ေသာ သင္တန္းမ်ား ႏွင့္အလုပ္႐ုံေဆြးေႏြးပြဲမ်ားမွတစ္ဆင့္ ၎တို႔၏ စြမ္းရည္မ်ားကို တစ္ဖက္တစ္လမ္းမွ ျမႇင့္တင္ရန္ အႀကံျပဳလိုသည္။

နိဂုံးခ်ဳပ္အေနႏွင့္ ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ အမ်ိဳးသမီးကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ား ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္လာပါက အမ်ိဳးသမီးမဲဆႏၵရွင္မ်ားက ဦးစားေပးေထာက္ခံပံ့ပိုးသြားရန္ စာေရးသူ ေမၽွာ္လင့္မိပါသည္။ အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီခရီးစဥ္တြင္ ထူးျခားသည့္အခန္းက႑မွ မလြဲမေသြ ပါဝင္ႏိုင္မည္ဟုလည္း ယုံၾကည္ပါသည္။ 

 

မီကီေက်ာ္ျမင့္

(ေဒၚမီကီေက်ာ္ျမင့္ ([email protected]) သည္ အာရွေဖာင္ေဒးရွင္း အထူးစီမံကိန္းမ်ားယူနစ္၏ မန္ေနဂ်ာ ျဖစ္သည္။ ဤေဆာင္းပါးတြင္ ေဖာ္ျပထားေသာ အျမင္မ်ား၊ ထင္ျမင္ခ်က္မ်ားသည္ အာရွေဖာင္ေဒးရွင္း၏ အျမင္မဟုတ္ဘဲ ေဆာင္းပါးရွင္၏ အျမင္မ်ားသာျဖစ္သည္။)

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *