ဒီဇင္ဘာ ၁၀ ႏွင့္ ျမန္မာ ICJ ခုနစ္ခ်က္

ဒီဇင္ဘာ ၁၀ ရက္ေန႔တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ နယ္သာလန္ႏိုင္ငံအေျခစိုက္ ကုလသမဂၢ၏အျမင့္ဆုံးတရား႐ုံး ICJ (International Court of Justice) တြင္ ဂမ္ဘီယာႏွင့္ တရားစတင္ရင္ဆိုင္ရမည္။ ျမန္မာဘက္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္ၿပီး ခုခံကာကြယ္မည္ဟု အစိုးရက ေၾကညာထားသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကိုယ္တိုင္ တရား႐ုံးသို႔ သြားေရာက္ခုခံထြက္ဆိုမည္မူ မေသခ်ာေသး။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို အားေပးရန္ နယ္သာလန္ႏိုင္ငံ The Hague သို႔ လိုက္ပါအားေပးမည့္သူမ်ားသည္ လက္မွတ္ဝယ္ၿပီးၾကၿပီ။ 

ျမန္မာႏွင့္ ICJ တြင္ သတိျပဳရမည့္ ခုနစ္ခ်က္ကို ဆြဲထုတ္ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။

(၁) ေရရွည္ရင္ဆိုင္ရမည္

The Hague တြင္ ခဏတစ္ျဖဳတ္ တစ္ခ်ီရင္ဆိုင္ၿပီး ၿပီးသြားမည့္ ပြဲမဟုတ္။ ေရရွည္ရင္ဆိုင္ရမည့္ ပြဲျဖစ္သည္။ ၁၉၉၃ တြင္ ေဘာ့စနီးယား၊ ဟာဇီဂိုဗီးနားက ယခင္ယူဂိုဆလားဗီးယား (ေနာင္ဆားဘီးယား) ကို စြဲေသာ အမႈသည္ ၁၃ ႏွစ္ၾကာၿပီးမွ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်သည္။ ျမန္မာကို တရားစြဲဆိုေသာကိစၥသည္ အနည္းဆုံး သုံးႏွစ္ခန္႔ၾကာႏိုင္သည္ဟု ဂမ္ဘီယာဘက္က သုံးသပ္ထားသည္။

ေငြေၾကး၊ အခ်ိန္ႏွင့္ အာ႐ုံစိုက္မႈ မ်ားစြာကုန္က်မည္။ ေငြေၾကးအားျဖင့္ ေဒၚလာသန္းခ်ီကုန္မည္။ အခ်ိန္ဆယ္ႏွစ္၊ ဆယ့္ငါးႏွစ္၊ ႏွစ္မ်ားစြာၾကာမည္။ တရား ရင္ဆိုင္မႈအစား ႏိုင္ငံတည္ေဆာက္ေရး အျခားေနရာမ်ားတြင္ သုံးႏိုင္သည့္ ႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္ပိုင္းမ်ား၏ တန္ဖိုးရွိေသာ အာ႐ုံစိုက္မႈမ်ားစြာ ကုန္မည္။ ဂမ္ဘီယာဘက္က တရားကုန္က်စရိတ္ကို လူခ်မ္းသာႏိုင္ငံမ်ားပါသည့္ OIC (Irganization of Islamic Cooperation) က စိုက္သည္။ ျမန္မာ့ကုန္က်စရိတ္ကို မည္သူစိုက္မည္လဲ။

(၂) ႏိုင္ငံကို တရားစြဲဆိုသည္

ICJ သည္ ပုဂၢိဳလ္ကို တရားစြဲဆိုသည္ မဟုတ္။ ႏိုင္ငံကို တရားစြဲဆိုျခင္းျဖစ္သည္။ ပုဂၢိဳလ္ကိုစြဲျခင္း မဟုတ္သည့္အတြက္ သက္သာသည္ဟု ျမင္ၾကသူမ်ားရွိေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အမွတ္တံဆိပ္သည္ Genocide ႏွင့္ အတြဲခံလိုက္ရသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနႏွင့္ ထိုသို႔ တံဆိပ္အတြဲခံရျခင္းကို ျဖဳတ္ရန္ မနည္းႀကိဳးစားရမည္။ ယင္းသည္ပင္ တရားစြဲဆိုသူမ်ား၏ ကနဦးရည္႐ြယ္ခ်က္ျဖစ္မည္။ ၂၀၁၁ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကာလစတင္ကတည္းက တရိပ္ရိပ္တက္လာေနေသာ ျမန္မာ့ဂုဏ္သတင္း Image သည္ ၂၀၁၇ ကတည္းက ထိုးဆင္းသြားခဲ့ၿပီး ယခုတရားစြဲဆိုမႈသည္ ထိုဂုဏ္သတင္းအတြက္ ေနာက္ထပ္ အႏၲရာယ္ ျဖစ္သည္။

(၃) ကမာၻက စိတ္ဝင္စားမည္

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုယ္တိုင္ သြားလၽွင္ အျခားတာဝန္ရွိ ပုဂၢိဳလ္မ်ားသြားေရာက္ရင္ဆိုင္သည္ထက္ ကမာၻက ပိုစိတ္ဝင္စားမည္။ ႏိုင္ငံတကာသတင္း မီဒီယာမ်ား ႀကိဳက္မည္။

လူ႕အခြင့္အေရးပုဒ္မျဖင့္ ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးတြင္ တရားစြဲဆိုမႈကို ႏိုဘယ္လ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္၊ ႏိုင္ငံတကာလူ႕အခြင့္အေရး မီး႐ႉးတန္ေဆာင္ပုဂၢိဳလ္က ခုခံေခ်ဖ်က္မည္။ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒကၽြမ္းက်င္သူမ်ား၊ ႏိုင္ငံတကာလူ႕အခြင့္အေရးကၽြမ္းက်င္သူမ်ားက ႏိုင္ငံတကာ႐ုပ္ျမင္သံၾကား အစီအစဥ္မ်ားတြင္ ေဝဖန္သုံးသပ္ၾကမည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုယ္တိုင္ ရင္ဆိုင္မည့္ သတင္းကို ႏိုင္ငံတကာပညာရွင္အခ်ိဳ႕က ေဝဖန္သုံးသပ္ေနၾကၿပီ။

(၄) ျပည္တြင္းသို႔ ႐ိုက္ခတ္မည္

နယ္သာလန္တြင္ ျပဳလုပ္ေသာ တရားစြဲဆိုျခင္း၊ တရားရင္ဆိုင္ရျခင္းသည္ ျပည္တြင္းကို ႐ိုက္ခတ္မည္။

တရားစြဲဆိုမႈေၾကာင့္ ျပည္တြင္းတြင္ စည္းလုံးညီၫြတ္မႈရသြားႏိုင္သည္ဟု ျမင္သူမ်ားရွိသည္။ ရႏိုင္သည္။ ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံသည္ ျပည္ပဘုံအႏၲရာယ္ရွိလာေသာအခါတြင္ က်စ္လ်စ္စည္း႐ုံးသည္။ ယခုပင္လၽွင္ နယ္သာလန္သို႔ သြားေရာက္အားေပးမည့္သူမ်ား လက္မွတ္ဝယ္ၿပီးၾကၿပီ။

ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္ၿပီး သြားေရာက္ရင္ဆိုင္ရန္ ျပည္ေထာင္စုေရွ႕ေနခ်ဳပ္႐ုံးက ဦးေဆာင္ကာ စစ္ဥပေဒခ်ဳပ္႐ုံးႏွင့္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနတို႔ပါဝင္ေသာ ႏိုင္ငံတကာရာဇဝတ္မႈတရားစီရင္ေရးဆိုင္ရာအထူးအဖြဲ႕ကို ႏိုဝင္ဘာလ ၂၆ ရက္ေန႔တြင္ ဖြဲ႕စည္းလိုက္သည္။ တပ္မေတာ္ႏွင့္ NLD အတူလက္တြဲ လုပ္ကိုင္ခြင့္ရသြားသည္။ အတူလက္တြဲလုပ္ကိုင္ခြင့္ရရွိမွ နားလည္မႈရွိသည့္အတြက္ နားလည္မႈတိုးတက္လာႏိုင္သည္။

သို႔ေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ နဂိုကတည္းက အက္ကြဲေၾကာင္းမ်ားရွိေနသည့္အတြက္ ျပင္ပဖိအားရင္ဆိုင္ရခ်ိန္တြင္ အကြဲအၿပဲပိုႀကီးလာမည္လားဟု စိုးရိမ္စရာမ်ားလည္းရွိသည္။ တပ္မေတာ္ႏွင့္ NLD သည္ တရားရင္ဆိုင္ရသည့္အတြက္ ပိုၿပီး ေက်ာခ်င္းကပ္လာမည္လား၊ ခြာၿပဲမည္လားဟု ေမးၾကသည္။

ယခုပင္လၽွင္ ျမန္မာကို ဂမ္ဘီယာက တရားစြဲဆိုျခင္းကို ျပည္တြင္းလက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ သုံးဖြဲ႕ျဖစ္သည့္ ရခိုင္လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ (AA) ၊ တေအာင္းပေလာင္လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ (TNLA)၊ ကိုးကန္႔လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕တို႔က ေထာက္ခံသည္။

အင္အားေတာင့္တင္းေသာ ၀လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ (UWSA)၊ မိုင္းလားလက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ (NDAA)၊ ရွမ္း လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ (SSPP) တို႔ကမူ သြားေရာက္ရင္ဆိုင္မည့္ အစိုးရ၏ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို ေထာက္ခံေၾကာင္း ေၾကညာသည္။

တရားစြဲဆိုျခင္းကို ေထာက္ခံေသာ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ မ်ားသည္ လက္ရွိတြင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားေနေသာ အဖြဲ႕မ်ား ျဖစ္သည္။

(၅) ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဘာေၾကာင့္ရင္ဆိုင္သလဲ

ယခုေမးခြန္းသည္ ျပည္တြင္းေရာ ျပည္ပကပါ တစ္ေမးတည္း ေမးေနေသာ ေမးခြန္းျဖစ္သည္။

ႏိုင္ငံကို လက္ရွိအုပ္ခ်ဳပ္ေနသူဟူေသာ ႐ႈေထာင့္က ၾကည့္လၽွင္ ရွင္းသည္။ လက္ရွိအစိုးရသည္ ထိုျပႆနာကို ရင္ဆိုင္ရွင္းမည္။ တပ္မေတာ္အစိုးရလက္ထက္က ထိုျပႆနာမ်ိဳးမ်ားကို သူ႕နည္းသူ႕ဟန္ သူ႕မူဝါဒႏွင့္ သူ ရွင္းခဲ့သည္။ လက္ရွိအစိုးရသည္ ထိုျပႆနာကို လက္ရွိ သူ႕မူဝါဒႏွင့္ သူ ရွင္းရမည္။ ရွင္းပုံရွင္းနည္းသည္ အစိုးရမ်ား၏ ေနာက္ခံ၊ အယူဝါဒႏွင့္ မူတို႔ကို မူတည္ေသာ္လည္း လက္ရွိအစိုးရအေနျဖင့္ ရွင္းကို ရွင္းရမည္သာ။

လက္ရွိ အစိုးရျဖစ္ေန႐ုံသာမက ေနာင္တြင္ပါ အစိုးရဆက္ျဖစ္မည္ဟု ခန္႔မွန္းထားလၽွင္ ပိုၿပီး ရွင္းဖို႔ လိုအပ္လာသည္။

ယခု အမႈသည္ ၾကာမည္။ ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ထပ္ႏိုင္မည္ဟုမွန္းလၽွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ယခုအမႈကို ရွင္းရမည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုယ္တိုင္ ခုခံလၽွင္ ပိုၿပီး အာ႐ုံစိုက္နားေထာင္ၾကမည္။ ႏိုင္ငံတကာတြင္ သူ႕ကို ေထာက္ခံသူမ်ား ယခင္ထက္ နည္းသြားေသာ္လည္း က်န္ရွိ ေနေသးသည့္အတြက္ ထိုသူမ်ား၏ အားကို ယူႏိုင္မည္။ တာဝန္ယူမႈ တာဝန္ခံမႈရွိေၾကာင္း ျပသႏိုင္သည္။ ျပည္တြင္းတြင္ ေခါင္းေဆာင္မႈ Leadership ကို ျပႏိုင္မည္။

ကိုယ္တိုင္သြားလၽွင္ တရားခံစစ္ စစ္ခံရမည္။ ႏိုဘယ္လ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္ ကမာၻ႕နံပါတ္တစ္လူ႕အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူ နာမည္ေက်ာ္ကို စစ္ေမးရျခင္းသည္ တရားသူႀကီးမ်ားအတြက္၊ တရားလိုအတြက္ ရွားပါးအခြင့္အလမ္းျဖစ္သည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုယ္တိုင္ သြားလၽွင္ တရား႐ုံး၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေပၚ လိုက္နာသင့္၊ မလိုက္နာသင့္ တာဝန္ပိုႀကီးလာမည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုယ္တိုင္ ခုခံမည္ဆိုေသာေၾကာင့္ တရားလိုဘက္မွ ေအာင္ပြဲခံ လက္ခေမာင္းခတ္ၾကသည္။

the diplomat  မွ ေဆာင္းပါးရွင္ နယူးေဒလီအေျခစိုက္ Institute of  Peace and Conflict Studies မွ အႀကီးတန္းသုေတသနသမား Angshuman Chowdhury url ‘Why will Aung San Suu Kyi personally defend Myanmar against genocide claims? ေဆာင္းပါးတြင္ အဓိကႏွစ္ခ်က္ သုံးသပ္သည္။ (၁) ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ နီးေသာေၾကာင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုယ္တိုင္ ေရွ႕က ထြက္သည္၊ (၂) အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးတြင္ တပ္မေတာ္၏ လိုက္ေလ်ာမႈလိုခ်င္သည့္အတြက္။

သူကဲ့သို႔ သုံးသပ္ေသာ အျခားႏိုင္ငံတကာပညာရွင္မ်ားလည္း ရွိသည္။

(၆) ႏိုင္ငံတကာဖိအား ပိုမ်ားလာႏိုင္သည္

ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရး တစ္စုံတစ္ရာမရွိသည့္ လူဦးေရႏွစ္သန္းခန္႔သာရွိေသာ အာဖရိကတိုက္မွ ႏိုင္ငံငယ္ေလး ဂမ္ဘီယာက ျမန္မာႏိုင္ငံကို တရားစြဲသည္။

ရလဒ္က ဂမ္ဘီယာ နာမည္တက္သည္။ ယခုပင္ ႏိုင္ငံတကာစင္ျမင့္တြင္ ဝိုင္းဝန္းခ်ီးက်ဴးေနၾကၿပီ။ တစ္ကမာၻလုံး ကိုယ္စား၊ အသိတရား၏ ကိုယ္စား တရားစြဲဆိုျခင္းဟု ခ်ီးက်ဴးၾကသည္။ နာမည္ႀကီး ႏိုင္ငံတကာသတင္းမီဒီယာမ်ားက ဂမ္ဘီယာ၏ ေခါင္းေဆာင္မႈကို ေထာပနာျပဳၾကသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဂမ္ဘီယာသည္ အဖြဲ႕ဝင္ ၅၇ ႏိုင္ငံပါဝင္ေသာ OIC Organization of Islamic  Cooperation ကိုယ္စားတရားစြဲဆိုျခင္း ျဖစ္သည္။ ဂမ္ဘီယာတြင္ မြတ္ဆလင္ ဘာသာဝင္ အမ်ားစုေနၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏွင့္ OIC တရားရင္ဆိုင္ရျခင္း ျဖစ္သည္။ OIC  တြင္ ကမာၻအႏွံ႔ ဩဇာတိကၠမရွိေသာ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်၊ တူရကီကဲ့သို႔ ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ အာဆီယံအဖြဲ႕ဝင္ မေလးရွား၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ ဘ႐ူႏိုင္းတို႔ပါသည္။

ဂမ္ဘီယာက တရားစြဲထား႐ုံတင္မက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကလည္း ျမန္မာကို ဖိအားေပးရန္ တစ္ၿမိဳ႕ေတာ္ဝင္ တစ္ၿမိဳ႕ေတာ္ထြက္ႏွင့္ စည္း႐ုံးေျပာၾကားေနသည္။ သံခင္းတမန္ခင္းတြင္ ျမန္မာသည္ ယခုထက္ ေျခလွမ္းမ်ားမ်ားလွမ္းႏိုင္ရမည္။

ရခိုင္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာကို တိုက္တြန္းဖိအားေပးျခင္းသည္ ႏိုင္ငံတကာတြင္ ေခတ္စားလာၿပီး ဓမၼေၾကာင္းဘက္မွ ရပ္တည္သည့္သေဘာ ေရာက္ေစသည့္အတြက္ ေနာင္လာမည့္ ႏွစ္မ်ားတြင္ ျမန္မာအေပၚ ဖိအားဆက္မ်ားေနဦးမည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္ကလည္း သံခင္းတမန္ခင္းမ်ားမ်ား လႈပ္ရွားရမည္။

ႏိုင္ငံအခ်င္းခ်င္းအျငင္းပြားမႈကို ေျဖရွင္းေပးရသည့္ ICJ သည္ ကမာၻ႔တရား႐ုံးအမည္ရေသာ္လည္း သူ႕ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို လိုက္နာေအာင္ လုပ္ႏိုင္မည့္ယႏၲရားမရွိ။ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို မလိုက္နာလၽွင္ သိကၡာထပ္က်ႏိုင္သည္။ စင္စစ္ ျမန္မာကို သိကၡာထပ္ခ်ျခင္းျဖင့္ ဖိအားေပးရန္သည္ တရားလိုမ်ား၏ အဓိကရည္႐ြယ္ခ်က္ ျဖစ္မည္။

(၇) အခြင့္အလမ္း

The Hague တြင္ တရားသြားရင္ဆိုင္ရျခင္းကို အခြင့္အလမ္းဟု ျမင္ၾကည့္လၽွင္လည္း ရႏိုင္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ရခိုင္အေရးႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ကမာၻကို ေသေသခ်ာခ်ာရွင္းျပခြင့္ ရႏိုင္မည္။ ျမန္မာက ေျပာသည့္ အခ်က္မ်ားကို ဂ႐ုတစိုက္နားေထာင္ၾကလိမ့္မည္။

တရားစြဲဆိုျခင္းသည္ လက္ရွိ ရခိုင္အေရးကို ေျပလည္ေအာင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေျဖရွင္းေပးရန္ ရည္႐ြယ္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ထြက္ေျပးသူမ်ားအတြက္ တရားမၽွတေရးေဆာင္႐ြက္ေပးရန္ ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာက ေျဖရွင္းေပးေနသည္ဆိုလၽွင္ စိုးရိမ္ပူပန္စရာ မရွိပါ။ ကိုယ့္ဘက္က ေဆာင္႐ြက္ထားသည္မ်ား၊ ရင္ဆိုင္ေနရသည့္ အခက္အခဲမ်ားကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းရွင္းျပႏိုင္မည့္ စင္ျမင့္တစ္ခုရလိုက္သည္ဟုပင္ သတ္မွတ္ႏိုင္သည္။ ပိုၿပီးျမန္ျမန္ ဆန္ဆန္ေျဖရွင္းေပးရန္မူ လိုအပ္သည္။

ျမန္မာသည္ ႏိုင္ငံတြင္းတြင္ လူ႕အခြင့္အေရးအပါအဝင္ အေျခအေနမ်ားပိုေကာင္းေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ရမည္။ ႏိုင္ငံတြင္းတြင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား အရွိန္ျမႇင့္ေဆာင္႐ြက္ရမည္။

တစ္ႏိုင္ငံလုံးေက်ာခ်င္းကပ္ေအာင္ ေသြးစည္းညီၫြတ္ေရး ဦးစားေပးေဆာင္႐ြက္ရမည္။

မွန္မွန္ကန္ကန္တရားရင္ဆိုင္လၽွင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပိုေကာင္းသြားႏိုင္သည့္ အခြင့္အလမ္းဟုပင္ ဆိုႏိုင္သည္။

TVJ

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *