ေခါင္းကိုက္ျခင္းႏွင့္ အစာ (Headache and Diet)

ကမၻာေပၚတြင္ လူမ်ိဳးဘာသာ၊ အသက္အ႐ြယ္နဲ႔ က်ားမ မေ႐ြး လူတိုင္းလိုလို တစ္ရက္လၽွင္ ႏွစ္ႀကိမ္ သို႔မဟုတ္ တစ္ႀကိမ္ ေခါင္းကိုက္ျခင္း ခံစားရပါတယ္။ ေခါင္းကိုက္ျခင္းဟာ အျဖစ္မ်ားတာနဲ႔အတူ ေနာက္ကြယ္မွာ အေၾကာင္းရင္း ေရာဂါတစ္မ်ိဳးမ်ိဳး ရွိတတ္ပါတယ္။

ေခါင္းကိုက္ရျခင္းအေၾကာင္းအရင္းမွာ ေလေကာင္းေလသန္႔မရွိတဲ့ေနရာ အခန္းတို႔မွာ ေနရရင္၊ ဆိုး႐ြားျပင္းထန္တဲ့အနံ႔မ်ား၊ ဓာတ္ေငြ႕မ်ား႐ႉ႐ႈိက္ရရင္၊ အဆိပ္သင့္ရင္ ေခါင္းကိုက္ေလ့ရွိတယ္။ ေခါင္းကိုက္ ျခင္းျဖစ္ရတာဟာ ကိုယ္ခႏၶာထဲ ကာဗြန္ဒိုင္ ေအာက္ဆိုဒ္မ်ား ပိုမိုမ်ားျပားလာၿပီး ဦးေႏွာက္ရွိ ေသြးေၾကာငယ္မ်ား ပိုမိုႀကီးမားက်ယ္ျပန္႔လာလို႔ ျဖစ္တယ္။ စိတ္ညစ္၊ စိတ္လႈပ္ရွားမႈျဖစ္ေပၚရင္ ေခါင္းကိုက္လာတယ္။

အေအးမိျခင္း၊ အစာမေၾကျခင္း၊ ဝမ္းခ်ဳပ္ေလခ်ဳပ္ျခင္း၊ အအိပ္လြန္ျခင္း၊ အိပ္ေရးမ၀ျခင္း၊ အပူရွပ္ျခင္း၊ အရက္ အလြန္ေသာက္ျခင္း၊ အေၾကာင္းတစ္ခု အေျခအေနတစ္ရပ္ရပ္နဲ႔ ဓာတ္မတည့္ျခင္းေၾကာင့္ ေခါင္းကိုက္တယ္။ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာမွာ စိတ္ညစ္စိတ္လႈပ္ရွားမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာလို႔ ေခါင္းကိုက္တတ္တယ္။ အခ်ိဳ႕အေဝးမႈန္ျခင္း၊ အနီးမႈန္ျခင္းနဲ႔ အျခားမ်က္စိေရာဂါအခ်ိဳ႕မွာ မ်က္မွန္တပ္ဖို႔လိုေပမယ့္ မတပ္ရင္ ေခါင္းကိုက္ေလ့ရွိတယ္။ မူးယစ္ထုံထိုင္း ေဘးျဖစ္ေစတဲ့ ေဆးဝါးပစၥည္းမ်ား သုံးစြဲသူတို႔ဟာ ေဆးမမွီဝဲရရင္ ေဆးျပတ္တဲ့အခါ ကိုယ္လက္ကိုက္ခဲျခင္းႏွင့္အတူ ေခါင္းမူးေခါင္းကိုက္တတ္တယ္။

ဆူညံတဲ့အသံေတြ စဥ္ဆက္မျပတ္ၾကားေနရရင္ စိတ္ရႈပ္ေထြး ေနာက္က်ိၿပီး ဦးေခါင္းရွိ ႂကြက္သားငယ္မ်ား ေတာင့္တင္းၿပီး ေခါင္းကိုက္ေလ့ရွိတယ္။ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ရဲ႕ အစီရင္ခံစာအရ သည္ဘက္ေခတ္မွာ ေခါင္းကိုက္ေဝဒနာရွင္အားလုံးရဲ႕ ငါးပုံတစ္ပုံမွာ ဆူညံသံအႏၲရာယ္ေၾကာင့္ျဖစ္တယ္။ အခ်ိဳ႕အမ်ိဳးသမီးေတြ ဓမၼတာလာစဥ္မွာ ေခါင္းအုံ၊ ေခါင္းကိုက္ေလ့ရွိတယ္။ အခ်ိဳ႕ခြဲစိတ္ကုသမႈမ်ားမွာ ေက်ာ႐ိုးၾကားမွ ေမ့ေဆး၊ ထုံေဆးေပးရင္ တစ္ပတ္ေလာက္ လူကိုေခါင္းကိုက္ေစေလ့ရွိတယ္။

ေခါင္းကိုက္ရတဲ့အေၾကာင္းရင္း မ်ားစြာရွိတဲ့အနက္ အမ်ားစုဟာ စိတ္ေၾကာင့္ျဖစ္တယ္။ စိတ္ပူပင္ေသာကေရာက္ျခင္း၊ အလိုမက်ျဖစ္ျခင္း၊ မၾကည္မသာ အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ျခင္း၊ စိတ္႐ႈပ္ေထြးေနာက္က်ိျခင္၊း စိတ္ပင္ပန္းျခင္း စတဲ့ စိတ္ေဝဒနာအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ေခါင္းကိုက္တတ္တယ္။ စိတ္ညစ္၊ စိတ္႐ႈပ္မႈဒဏ္ ခံႏိုင္ရည္ရွိမႈ လူတစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ မတူဘူး။ စိတ္ညစ္ၿပီးရင္ ဦးေခါင္းက ႂကြက္သားငယ္မ်ား ေတာင့္တင္းေလ့ ရွိတယ္။

ေခါင္းကိုက္ျခင္းရဲ႕ ေနာက္ကြယ္မွာ မၾကာခဏ သို႔မဟုတ္ အၿမဲထာ၀စဥ္ ေခါင္းကိုက္ေနရင္၊ ယင္းေနာက္ကြယ္မွာ ေရာဂါတစ္မ်ိဳးမ်ိဳး ရွိႏိုင္တယ္။ ေခါင္းကိုက္တဲ့ေရာဂါေတြမွာ ေသြးတိုးနဲ႔ နား၊ ႏွာေခါင္း၊ လည္ေခ်ာင္းေရာဂါပါတယ္။ ကိုယ္ပူျခင္း၊ ဖ်ားနာျခင္းပါတယ္။ ဦးေႏွာက္ရွိေရာဂါမ်ား၊ ဦးေႏွာက္အေျမႇးေရာင္ျခင္း၊ ဦးေႏွာက္ျပည္တည္ျခင္း၊ အသားပို၊ အက်ိတ္လုံးရွိျခင္း၊ ေက်ာ႐ိုးအာ႐ုံေၾကာမႀကီးေရာဂါတို႔မွာ ေခါင္းကိုက္ေလ့ရွိတယ္။ ဦးေႏွာက္တြင္းရွိ ေသြးေၾကာမ်ားနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးျဖစ္တဲ့ ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ျခင္း (Migraine) ေဝဒနာတစ္ရပ္လည္း ရွိတတ္တယ္။

ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ျခင္း ေရာဂါေဝဒနာဟာ မ်ိဳး႐ိုးလိုက္ၿပီး ပညာတတ္လူတန္းစားမွာ ပိုမိုျဖစ္တယ္။ ေခါင္းကိုက္မယ္ဆိုရင္ မ်က္စိျပာ၊ ေအာ့အန္လာၿပီး ခ်မ္းတုန္ကာ ဇက္ေၾကာတက္၊ နဖူးေၾကာေထာင္လာၿပီး တစ္ေခါင္းလုံးမဟုတ္ဘဲ ေခါင္းတစ္ျခမ္းသာ ထူးထူးျခားျခားကိုက္ေလ့ရွိတယ္။ နာရီဝက္၊ တစ္နာရီၾကာ ပ်ိဳ႕အန္ၿပီး ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ျခင္း သက္သာသြားတယ္။ ရံဖန္ရံခါ ေခါင္းကိုက္တာနဲ႔အတူ ဖ်ားနာျခင္းပါ တြဲလာတယ္။

ယင္းေရာဂါဟာ စိတ္မတည္ၿငိမ္၊ ေခ်ာက္ခ်ားတတ္သူမ်ား၊ အရာရာစိုးရိမ္စိတ္လြန္ကဲတတ္သူမ်ား၊ အလုပ္အကိုင္၊ ပညာေရး၊ အိမ္ေထာင္ေရး စတဲ့ လူမႈေရးကိစၥမ်ား အစစအဆင္မေျပေလ့ရွိသူ၊ ပန္းနာရင္က်ပ္၊ ေသြးတိုးေရာဂါရွင္ လူနာ မ်ား၊ အပ်ိဳႀကီး၊ လူပ်ိဳႀကီး၊ ေသြးဆုံးခါနီး အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ျဖစ္ေပၚေလ့ရွိတယ္။

ေခါင္းကိုက္ေနရင္ ေခါင္းကိုက္ေပ်ာက္ေဆးေသာက္တာထက္ ေခါင္းကိုက္ရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းကို ဖယ္ရွားရမယ္။ တစ္ခါတစ္ရံ ေခါင္းကိုက္ရင္ ဦးစြာ စိတ္တည္ၿငိမ္႐ႊင္လန္းမႈရွိေစဖို႔ ေခတၱအနားယူကာ မိမိဝါသနာပါ စိတ္ဝင္စားရာ တစ္ခုခု ဂီတ၊ အႏုပညာ၊ အားကစားတို႔ ျပဳလုပ္ၿပီး အာ႐ုံေျပာင္းရမယ္။ ေလေကာင္းေလသန္႔ရရွိၿပီး ေအးခ်မ္းဆိတ္ၿငိမ္တဲ့ေနရာ ေ႐ႊ႕ေနသင့္တယ္။ သင့္ေလ်ာ္တဲ့ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈတစ္ခုခုျပဳရင္ ေခါင္းကိုက္ျခင္း ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ပါတယ္။

မ်က္စိခၽြတ္ယြင္းမႈေၾကာင့္ ေခါင္းကိုက္ရင္ မ်က္မွန္လိုအပ္တဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးမွာ မွန္ကန္တဲ့မ်က္မွန္ကို တပ္ဆင္သင့္တယ္။ သင့္ေလ်ာ္တဲ့ ေခါင္းကိုက္ေပ်ာက္ေဆး ေသာက္သင့္တယ္။

အခ်ိဳ႕ေဆးအတြက္နဲ႔ေလးဆိုသလို သုံးတတ္ရင္ေဆး၊ မသုံးတတ္ရင္ေဘးဆိုတဲ့ ဆို႐ိုးစကားအတိုင္း ေခါင္းကိုက္ေပ်ာက္ေဆးကို မွီဝဲသုံးစြဲရာမွာ အထူးဆင္ျခင္သင့္တယ္။ ေခါင္းကိုက္ေပ်ာက္ေဆးကို မွီဝဲရင္ ခႏၶာကိုယ္အႏၲရာယ္အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖစ္ႏိုင္တယ္။

လူသားတို႔ အသုံးျပဳေနတဲ့ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆး အက္စပရင္ (Asprim) Buspro မွာ အစာအိမ္ေသြးေၾကာနံရံေပါက္ေစတယ္။ အစာအိမ္ေသြးထြက္ၿပီး ေသြးအန္တတ္တယ္။ အစာအိမ္ရွိသူမ်ား အစာအိမ္သက္သာေဆးနဲ႔ ပူးတြဲေသာက္ ဖို႔လိုတယ္။ ယင္းအကိုက္အခဲေဆးေတြ မၾကာခဏမွီဝဲရင္ ေဆးစြဲသလို စြဲႏိုင္တယ္။ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးအမ်ားစုမွာ ဖီနာစီတင္ (Phencecatin) ပါဝင္တယ္။ ယင္းအကိုက္အခဲေဆးမ်ား မွီဝဲေနရင္း ႏွစ္ရွည္ၾကာလာတဲ့အခါ ေက်ာက္ကပ္ကို ဒုကၡေပးၿပီး ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးႏိုင္တယ္။

အေရးႀကီးတဲ့ ေခါင္းကိုက္ျခင္းဆိုရာမွာ ဦးေခါင္းတစ္ေနရာတည္းက ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ ႐ုတ္တရက္ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ မခံရပ္ႏိုင္ေအာင္ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေခါင္းကိုက္ရင္ ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ျခင္းနဲ႔အတူ စိတ္ေနစိတ္ထား အမူအက်င့္ေျပာင္းလဲကာ ဝက္႐ူးျပန္သလို တက္ကာ၊ နား၊ ႏွာေခါင္းတို႔က ေသြးမ်ားထြက္လာမယ္။

ေခါင္းကိုက္ျခင္းမျဖစ္ဖို႔ ေန႔စဥ္ မိမိနဲ႔ သင့္တင့္တဲ့ ကိုယ္လက္အားကစား နာရီဝက္မွ တစ္နာရီလုပ္ဖို႔ လိုမယ္။ ႐ြ႐ြေျပးျခင္း၊ လမ္းေလၽွာက္ျခင္း၊ စက္ဘီးစီးျခင္း၊ ေရကူးျခင္း လုပ္သင့္တယ္။ စိတ္ပူပင္ေသာကေတြ ဖယ္ရွားႏိုင္ရမယ္။ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ေခါင္းကိုက္ရင္ ေဆး႐ုံ ေဆးခန္း ျပရမယ္။

ေခါင္းကိုက္ျခင္း ေနာက္ကြယ္မွာ သာမန္အေၾကာင္းအရာ၊ အေျခအေနရွိသလို အထက္ကေျပာခဲ့သလို အႏၲရာယ္ေပးႏိုင္တာေတြရွိတယ္။ ေခါင္းမူး၊ ေခါင္းကိုက္လာရင္ လိုအပ္သလို သတိျပဳဆင္ျခင္ရမယ္။

ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ကာ ခံႏိုင္ရည္မရွိတဲ့သူေတြမွာ အစားအစာအားလုံးလိုလိုက ႏႈိးဆြေနသလိုျဖစ္တယ္။ ပမာဏနည္းနည္းစားရင္ ေခါင္းမကိုက္တာ ေတြ႕ရတယ္။ လူတစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕ ေခါင္းကိုက္တဲ့ အစားစားမတူညီႏိုင္ဆုံးေရာဂါလကၡဏာက အစားစားၿပီးေနာက္ ခ်က္ခ်င္းမေပၚဘဲ နာရီအေတာ္ၾကာမွ ေပၚတယ္။ ကိုယ္စားတဲ့အစားေတြ ဘယ္လိုစားေသာက္သင့္သလဲ သေဘာသဘာ၀ကို အေသးစိတ္မွတ္ထားသင့္တယ္။ ႏႈိးဆြေစတဲ့အစာမွာ ေခ်ာကလက္၊ ကဖိန္းဓာတ္၊ အခ်ဥ္ေဖာက္တဲ့ အစားအစာ၊ အရက္၊ ဝိုင္အနီတို႔ ပါဝင္တယ္။ ေရွာက္သံပုရာမ်ိဳးဝင္အသီးနဲ႔ သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္၊ တေစးက ထုတ္ယူထားတဲ့ အစာ၊ ငွက္ေပ်ာသီး၊ အုန္းသီး၊ ဂ်ဳံနဲ႔ ျပဳလုပ္တဲ့ ႏို႔ထြက္ပစၥည္းပါဝင္တယ္။ ေခါင္းကိုက္ျခင္း ႏႈိးဆြေပးတဲ့အေၾကာင္းရင္းမွာ ေဘဆိုအက္တစ္ေအမင္ (Vasoactive Amine) ေခၚ သဘာ၀ဓာတုပစၥည္း ပါဝင္လို႔ျဖစ္တယ္။ ယင္းတို႔ဟာ က်ယ္ေစ၊ က်ဥ္းေစတယ္။ ေသြးေၾကာရဲ႕ အ႐ြယ္စားေျပာင္းလဲမႈကေန ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ျခင္း ထပ္တလဲလဲ ျဖစ္ေပၚတယ္။ ဒိန္ခဲ၊ ဝိုင္အနီ၊ ၾကက္ဥေခါင္းတို႔မွာ (Amine) ပါတယ္။

ႏိုက္ထ႐ိုက္နဲ႔ ႏိုက္ထရိတ္ပါတဲ့ အစားအစာေတြဟာ အခ်ိဳ႕သူေတြ ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ဖို႔ ႏႈိးဆြတယ္။ မုန္လာဥနီ၊ ဆလတ္၊ တ႐ုတ္နံနံ၊ ဟင္းႏုနယ္၊ ဟင္းသီး ဟင္း႐ြက္ေတြမွာ ပါဝင္တယ္။ ဝက္ေပါင္ေျခာက္၊ ဆလာမီနဲ႔ ဝက္အူေခ်ာင္းေတြမွာ ပါဝင္လို႔ ေရွာင္ၾကဥ္သင့္တယ္။

ႏူးညံ့ၿပီး မလိုင္ထုတ္ထားတဲ့ ဒိန္ခဲေပ်ာ့မွာ အျခားဒိန္ခဲေတြလို ႏႈိးဆြမႈျဖစ္ေစတဲ့ Tyramine မပါဝင္တဲ့အတြက္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမရွိလို႔ စားသုံးႏိုင္တယ္။ ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ ေဝဒနာျဖစ္ေစတဲ့ အစားအစာအုပ္စုေတြကို ျဖတ္ေတာက္ဖို႔ ႀကိဳးစားရင္ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့မႈ ခံရလိမ့္မယ္။

အခ်ိဳ႕သေႏၶတားေဆး၊ ေဟာ္မုန္းေဆးေတြဟာ ေခါင္းကိုက္ေစလို႔ ေရွာင္ရွားသင့္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕စားေဆး၊ ထိုးေဆးအစား ပစၥည္းထည့္ျခင္း ဥပမာ – Copper Loop ထည့္ႏိုင္သလို သေႏၶတားထိုးေဆး ထိုးႏိုင္တယ္။

အခ်ိဳ႕ေဆးဝါး သီတာဘေလာ့ကာ (β-Blocker) ႀကိဳတင္ကာကြယ္တဲ့ ေဆးဝါးေတြ အသုံးျပဳႏိုင္တယ္။ ေဝဒနာေျပေလ်ာ့ေစတဲ့ အာနိသင္ရွိတာေၾကာင့္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ အသုံးျပဳေနတယ္။ ညစဥ္ အိပ္ေပ်ာ္ေအာင္ အိပ္ေဆး၊ စိတ္ၿငိမ္ေအး (Triptazoladine 10mg, 25mg) လိုမယ္။ အိပ္ေဆး (Valium 5 mg) ကို (ဆရာဝန္ၫႊန္ၾကားေဆး) သုံးေဆာင္သင့္ပါတယ္။ စိတ္ဖိစီးမႈေတြ ေျပေလ်ာ့သင့္သလို စိတ္တည္ၿငိမ္ေအာင္ထားဖို႔၊ တရားဘာ၀နာက်င့္ႀကံတတ္ရင္ ပိုၿပီးအက်ိဳးရွိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ 

ေဒါက္တာလြင္သန္႔

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *