ဓမၼတာမလာမီ ခံစားရတဲ့ေဝဒနာမ်ားနဲ႔ ဓာတ္စာ

အမ်ိဳးသမီးအခ်ိဳ႕မွာ ဓမၼတာလာခ်ိန္အတြင္း ေဟာ္မုန္းပမာဏအေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ ေဝဒနာခံစားရပါတယ္။ ဓမၼတာလာတဲ့ အမ်ိဳးသမီး ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ခံစားရၿပီး ၁ ရာခိုင္ႏႈန္းမွ ၃ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ အလုပ္ခြင္မွာ အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္တဲ့အထိ ေတြ႕ႀကဳံရပါတယ္။ ဒီလိုခံစားရတဲ့ ေရာဂါလကၡဏာကို ရာသီမလာခင္ နာက်င္မႈ (Premenstrual Syndrome – PMS) လို႔ ေခၚတယ္။ ေဟာ္မုန္းပမာဏနဲ႔ PMS လကၡဏာစုတို႔အၾကား သုေတသနျပဳဆဲျဖစ္ပါတယ္။

အမ်ိဳးသမီးေဟာ္မုန္းအီစႀတိဳဂ်င္ဟာ အျခားေဟာ္မုန္းေတြထက္ ပိုၿပီး အေရးပါတယ္။ PMS ကို ခံႏိုင္ရည္ရွိမႈကလည္း အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အေျပာင္းအလဲရွိႏိုင္တယ္။ အသက္ ၃၀ ေက်ာ္၊ ၄၀ ေက်ာ္မွာ အျပင္းထန္ဆုံးပါပဲ။

ဓမၼတာမလာမီ အမ်ားဆုံးေတြ႕ရတဲ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြက ဝမ္းဗိုက္ပူေဖာင္းျခင္း၊ စိတ္ဓာတ္က်ျခင္း၊ မအီမသာျဖစ္ျခင္း၊ စိုးရိမ္ေသာကရျခင္း၊ ေခါင္းကိုက္ျခင္းတို႔ ျဖစ္တယ္။ ခ်ိဳ႕တဲ့အစားအစာေတြကို အာသီသျဖစ္ျခင္း၊ စားခ်င္စိတ္ျပင္းျခင္းတို႔ ျဖစ္တတ္တယ္။ PMS ရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာ စူးစမ္းရွာေဖြၾကည့္တဲ့အခါ ေရာဂါ လကၡဏာေတြဟာ ပုံမွန္ဓမၼတာစက္ဝန္း အလယ္ရက္မွာ ေဝဒနာေတြ စတင္ေပၚလာ ၿပီး ဓမၼတာမလာမီမွာ အျပင္းအထန္ ခံစားရပါတယ္။ ဓမၼတာ စလာၿပီး ရက္အနည္းငယ္မွာ ေဝဒနာသက္သာသြားပါတယ္။

ဓမၼတာမလာမီ ခံစားရတဲ့ေဝဒနာ (PMS) ကုသတဲ့နည္းေတြက အျငင္းပြားတုန္း ရွိပါေသးတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ အမွန္တကယ္ သင့္ေလ်ာ္မယ့္ ကုသနည္းတစ္ခုကို ကုသနည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးထဲက ႀကိဳးစားရွာေဖြသင့္တယ္။ သိပၸံနည္းက် ခိုင္လုံေသခ်ာတဲ့ ကုသနည္းမွာ ဗီတာမင္ ဘီစစ္ (Vitamin B6) ပဲ ျဖစ္တယ္။ စိတ္ဓာတ္က်ျခင္းနဲ႔ ဆက္သြယ္ေနတဲ့ နာဗ့္ေၾကာသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးပစၥည္း ေတြျဖစ္တဲ့ စီရီတိုနင္ (Serotonin) နဲ႔ ဒိုပါမင္ (Dopamine) ျဖစ္ေပၚေစတဲ့ အင္ဇိုင္းေတြအတြက္ ဗီတာမင္ဘီစစ္ ခ်ိဳ႕တဲ့ရျခင္း အေၾကာင္းရင္း တိတိက်က် မသိေသးပါဘူး။ ေန႔စဥ္ ဗီတာမင္ဘီစစ္ အနည္းငယ္ေသာက္သုံး႐ုံနဲ႔ အက်ိဳးအာနိသင္ မ်ားမ်ားရႏိုင္ပါတယ္။

ဆီး႐ႊင္ေဆး (Dirutics) ေတြက ဝမ္းဗိုက္ပူျခင္း၊ ေဖာင္းျခင္းနဲ႔ ရင္သားနာက်င္ျခင္းေတြကို ဆီးသြားေစျခင္းနည္းနဲ႔ သက္သာေစပါတယ္။ ရက္အနည္းငယ္အထိပဲ အသုံးျပဳသင့္ပါတယ္။ အီစႀတိဳဂ်င္နဲ႔ ပ႐ိုဂ်က္စတုန္းေဟာ္မုန္းေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္တဲ့ေဆးဝါးေတြက အက်ိဳးအာနိသင္ ထိေရာက္မႈရွိပါတယ္။ မလိုလားအပ္တဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးအေနနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြ ေဟာ္မုန္းေဆးေသာက္ရင္း၊ ထိုးရင္း ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း၊ မူးေဝျခင္းနဲ႔ ကိုယ္အေလးခ်ိန္တက္ျခင္းတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

ဂပ္မာလင္ႏိုအစ္အက္ဆစ္ (Gammalinoieic Acid) ပါ ဓာတ္ႂကြယ္တဲ့ ညေနႏွင္းဆီအဆီ (Evening Primrose Oil) ဟာ ရင္သားနာက်င္မႈနဲ႔ စိတ္ခံစားခ်က္ အေျပာင္းအလဲျဖစ္ေစတဲ့ ပ႐ိုလက္တင္ (Prolactin) ပမာဏကို ေလၽွာ႔ခ်ေပးတယ္။ အီစႀတိဳဂ်င္ ပါဝင္တဲ့ ေဆးျပားေတြကလည္း (သေႏၶတားေဆး အခ်ိဳ႕မွာ ပါဝင္တယ္) အခ်ိဳ႕ အမ်ိဳးသမီးေတြ ဓမၼတာမလာမီ ခံစားရတဲ့ ေဝဒနာ အခ်ိဳ႕ သက္သာေစပါတယ္။ ေန႔စဥ္ နာရီဝက္၊ တစ္နာရီ အားကစားအေနနဲ႔ လမ္းေလၽွာက္၊ အေျပး၊ ႐ြ႐ြေျပး၊ စက္ဘီးစီး၊ ေရကူးလုပ္ေပးျခင္းက ကိုယ္ေရာစိတ္ပါ လန္းဆန္းေစကာ ပိုလၽွံတဲ့အဆီကို ေခၽြးျဖစ္ေစလို႔ အဝလြန္ျခင္းကင္းေစပါတယ္။ အနာသက္သာေအာင္ ပါရာစီ တေမာ သို႔မဟုတ္ ေဒၚဖန္နယ္ ၅၀၀ မီလီ ဂရမ္ တစ္ေန႔ ႏွစ္ႀကိမ္ သုံးရက္ေသာက္ႏိုင္ပါတယ္။

အမ်ိဳးသမီးေတြ ဓမၼတာမလာမီ ေတြ႕ႀကဳံရတဲ့ ေရာဂါလကၡဏာ အမ်ားႀကီး ရွိႏိုင္ပါတယ္။ လကၡဏာေတြ သက္သာေစဖို႔ စားေသာက္မႈပုံစံအခ်ိဳ႕ ေျပာင္းလဲသင့္ပါ တယ္။ အာဟာရျပည့္ျပည့္၀၀ စားသင့္ပါတယ္။ အာဟာရဆိုရာမွာ အသက္ရွင္ က်န္းမာေရးအတြက္ အဓိကလိုအပ္ခ်က္တစ္ရပ္ျဖစ္ကာ အစာစားေသာက္ျခင္း၊ ေခ်ဖ်က္ျခင္း၊ အစာကို စုပ္ယူျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္ အတြက္ အသုံးခ်ျခင္းနဲ႔ မလိုအပ္တဲ့ အညစ္အေၾကးကို စြန္႔ပစ္ျခင္း ပါဝင္တယ္။

လူသားတို႔ ခႏၶာကိုယ္သက္ရွည္ က်န္းမာဖို႔အတြက္ လုံေလာက္တဲ့ ဇီ၀ဓာတုပစၥည္းေတြရေအာင္ ေန႔စဥ္ စားေသာက္ေပးရေလ့ရွိတယ္။ အာဟာရက အေသြးအသား၊ အင္အားကိုျဖစ္ေစတယ္။ အစာထဲမွာပါဝင္တဲ့ အာဟာရက ခႏၶာကိုယ္တည္ေဆာက္ျခင္း အသက္ရွင္သန္ျခင္း၊ လႈပ္ရွားသြားလာျခင္း၊ မ်ိဳးပြားျခင္းတို႔မွာ လိုအပ္ပါတယ္။ (က) ကစီဓာတ္၊  (ခ) အဆီဓာတ္၊ (ဂ) အသားဓာတ္၊ (ဃ) သတၱဳဓာတ္၊ (င) ဗီတာမင္နဲ႔ (စ) ေရတို႔ ပါဝင္တယ္။

အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ အပင္က ရရွိတဲ့ အီစႀတိဳဂ်င္ (Plant Estrogen) ေတြ စားသုံးသင့္ပါတယ္။ အီစႀတိဳဂ်င္ ေဟာ္မုန္းပမာဏ အတက္အက်ရွိျခင္းကို ထိန္းၫွိေပးႏိုင္ပါတယ္။ ပဲပိစပ္ကို အေျခခံထားတဲ့ အစားအစာေတြ၊ ကုလားပဲ၊ ပဲနီေလး၊ ႏွံစားသီးႏွံ၊ ခ်င္း (ဂ်င္း)၊ စမုံနက္၊ ပဲသီးနဲ႔ တ႐ုတ္နံနံကို စားရမယ္။

သန္႔စင္ျပဳျပင္စီမံထားတဲ့ အစားအစာေတြကို အစားထိုး စားေသာက္သင့္တယ္။ ႏွံစားသီးႏွံ၊ သစ္သီး၊ ဟင္းသီးဟင္း႐ြက္နဲ႔ သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္ေတြကို စားသုံးသင့္ပါတယ္။ ထုံးဓာတ္၊ မဂၢနီ ဆီယမ္ဓာတ္၊ ခ႐ိုမီယမ္ဓာတ္နဲ႔ သြပ္ဓာတ္လို သတၱဳဓာတ္ေတြဟာ ဗီတာမင္လိုပဲ အေရးပါပါတယ္။

အမ်ိဳးသမီးေတြ ဓမၼတာမလာမီ နာက်င္မႈမွာ အဆိုပါဓာတ္ေတြ အားနည္းေနလို႔ပဲ ျဖစ္တယ္။ ႏို႔နဲ႔ ႏို႔ထြက္ပစၥည္းသာမက ပုစြန္၊ ဘရာဇီးသစ္ေစ့၊ ဆာဒင္းငါးေတြမွာလည္း ထုံးဓာတ္ပါဝင္တယ္။ အစိမ္းေရာင္ရွိတဲ့ ဟင္းသီးဟင္း႐ြက္နဲ႔ ႏွံစားသီးႏွံစားသုံးျခင္းက မဂၢနီဆီယမ္ဓာတ္ ရရွိေစပါတယ္။ သြပ္ဓာတ္ကို ငါး၊ အခြံမာငါး၊ ဝက္သား၊ ၾကက္ဆင္သား၊ ေျမပဲ၊ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ဂ်ဳံၾကမ္းနဲ႔ ေ႐ႊဖ႐ုံသီးေစ့ေတြကေန ရရွိႏိုင္ပါတယ္။ ခ႐ိုမီယမ္ဟာ စိတ္ခံစားခ်က္ အေျပာင္းအလဲထိန္းညႇိေပးႏိုင္လို႔ အသားေတြကေန ရရွိႏိုင္ပါတယ္။ ခ႐ိုမီယမ္ကို ရရွိႏိုင္ေစဖို႔ အသား၊ အမဲအသည္း၊ ၾကက္သား၊ အခြံမာသီး၊ သစ္ၾကားသီး၊ အယ္မြန္သီး၊ ႏွံစားသီးႏွံ၊ ဥအမ်ိဳးမ်ိဳး စားသင့္တယ္။

မရွိမျဖစ္အဆီ (Essentail Fatty Acid) ျဖစ္တဲ့ အိုမီဂါ (၃) အိုမီဂါ (၆) ဟာ နာက်င္ျခင္း၊ ေရာင္ရမ္းျခင္းနဲ႔ ႂကြက္တက္ျခင္းကို သက္သာေစပါတယ္။ မွတ္ဉာဏ္နဲ႔ အာ႐ုံစူးစိုက္ျမင့္မားလာေစဖို႔လည္း အကူအညီေပးပါတယ္။ အိုမီဂါ (၆) ကို အခြံမာသီး၊ သစ္ေစ့နဲ႔ အပင္ကို အေျခခံထားတဲ့ အစာေတြ (Evening Primrose) ေတြမွာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အိုမီဂါ (၃) ကိုေတာ့ အဆီမ်ားတဲ့ ငါးနဲ႔ သစ္အဆီေတြကေန ရရွိႏိုင္ပါတယ္။

အစားအစာအတြက္ အႀကံျပဳရရင္ လက္ဖက္ရည္၊ ေကာ္ဖီနဲ႔ ကိုလာအခ်ိဳရည္ေသာက္သုံးျခင္းဟာ စိုးရိမ္ေသာက၊ မအီမအသာျဖစ္ျခင္း၊ ေခါင္းကိုက္ျခင္းနဲ႔ ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ျခင္းေတြ ျဖစ္ေပၚလာေစတဲ့အတြက္ မေသာက္သုံးသင့္ပါဘူး။ အခ်ိဳ႕အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ ကစီဓာတ္နဲ႔ ေခ်ာကလက္ေတြ စားခ်င္စိတ္ ပိုမို ျပင္းျပၾကပါတယ္။ အခ်ိဳကဲတဲ့ အစားအစာေတြအစား သစ္သီး၊ အခြံမာသီး၊ သစ္ေစ့နဲ႔ ဒိန္ခ်ဥ္ ပိုစားသင့္တယ္။

အမ်ိဳးသမီးေတြ ရာသီမလာခင္ နာက်င္မႈရဲ႕ အခ်ိဳ႕ေရာဂါလကၡဏာေတြကို ဗီတာမင္ဘီစစ္ (B6) က သက္သာေစပါတယ္။ စိတ္ခံစားခ်က္ အေျပာင္းအလဲရွိျခင္း၊ အိပ္ေပ်ာ္ျခင္းနဲ႔ ေလပြျခင္းေတြကို သက္သာေစတဲ့အတြက္ ဗီတာမင္ဘီစစ္ပါတဲ့ ပင္လယ္ငါး၊ အခြံမာငါး၊ အသား၊ အသည္းအျမစ္၊ ပန္းေဂၚဖီ၊ ေဂၚဖီထုပ္၊ ဟင္းႏုနယ္၊ ပဲနီေလးနဲ႔ ငွက္ေပ်ာသီးေတြကို စားသုံးေပးသင့္ပါတယ္။   ။

ေဒါက္တာလြင္သန္႔

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *