အေမရိက-အီရန္စစ္မီး ဘယ္အထိေလာင္မည္နည္း

အီရန္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ဆိုလာမာနီမွာ အီရတ္ႏိုင္ငံ၌ အေမရိကန္က ေမာင္းသူမဲ့ေလယာဥ္ျဖင့္ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္ျခင္းခံခဲ့ရၿပီး ေသဆုံးသြားခဲ့သည္။ အီရန္ကလည္း လက္တုံျပန္သည့္အေနႏွင့္ အီရတ္ရွိ အေမရိကန္စစ္အေျခစိုက္စခန္းအခ်ိဳ႕ကို တာတိုပစ္တိုက္ခ်င္းပစ္ဒုံးက်ည္မ်ားျဖင့္ ျပန္လည္ပစ္ခတ္ခဲ့သည္။ အီရတ္အတြက္ အက်ပ္ဆိုက္ေသာ အခ်ိန္ကာလမ်ားပင္။ တကယ္တမ္းဆိုရပါလၽွင္ အီရတ္အက်ပ္အတည္းမွာ ၂၀၁၉ ေအာက္တိုဘာလကတည္းက တင္းမာမႈ ျမင့္တက္ေနျခင္းျဖစ္သည္။ အီရန္ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံေပးမႈကို လက္ခံတည္ေဆာက္ေနေသာ အီရတ္အစိုးရကို အီရတ္ျပည္သူမ်ားက ဆႏၵျပခဲ့ျခင္းမွ တင္းမာမႈ စတင္ျမင့္လာျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ပဋိပကၡခ်ဳပ္ၿငိမ္းေရးႏွင့္ဆိုင္ေသာ လြတ္လပ္သည့္ ပညာရွင္အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ျဖစ္သည့္ Council of British- Arab Understanding အဖြဲ႕၏ ဒါ႐ိုက္တာ ခ်ာရစ္ေဒၚလီက ေျပာၾကားသည္။

အီရတ္အစိုးရ၏ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈႏွင့္ အီရတ္ႏိုင္ငံေရးတြင္ အီရန္က ပါဝင္စြက္ဖက္မႈတိုးလာျခင္းကို အီရတ္ျပည္သူ ေထာင္ႏွင့္ခ်ီ၍ ဆႏၵျပေနခဲ့ၾကသည္မွာ လအတန္ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီလည္း ျဖစ္သည္။ အီရတ္လုံၿခဳံေရးအဖြဲ႕၏ ၿဖိဳခြင္းမႈေၾကာင့္ ဆႏၵျပသူရာႏွင့္ခ်ီ ေသဆုံးခဲ့သလို ဒဏ္ရာရရွိခဲ့သူမွာလည္း ေထာင္ဂဏန္းထိရွိသည္။

အီရတ္ႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိေနသည့္ အီရန္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးကို အေမရိကန္သမၼတေဒၚနယ္ထရမ့္က ေမာင္းသူမဲ့ေလယာဥ္ျဖင့္ တိုက္ခိုက္ရန္ အမိန္႔မေပးမီရက္ပိုင္းအလိုက လူဦးေရရာဂဏန္းခန္႔ရွိသည့္ အီရန္လိုလားသည့္ အီရတ္ဆႏၵျပသူမ်ားက ဘဂၢဒက္ၿမိဳ႕ေတာ္ရွိ အေမရိကန္သံ႐ုံးကို စီးနင္းရန္ႀကိဳးပမ္းခဲ့သည္။ ဆႏၵျပသူမ်ားက သံ႐ုံးနံရံမ်ားကို ေက်ာ္တက္ရန္ ႀကိဳးပမ္းျခင္း၊ သံ႐ုံးဂိတ္၀ကို ဖ်က္ဆီးရန္ ႀကိဳးပမ္းျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။

ထို႔ျပင္ အီရတ္ရွိ အေမရိကစစ္သားမ်ားကို တိုက္ခိုက္ေနသည့္ အီရန္လိုလားေသာ စစ္ေသြးႂကြမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသည္ဟုဆိုေသာ အီရတ္ႏွင့္ ဆီးရီးယားရွိ စစ္စခန္းမ်ားကို အေမရိကန္က ေလေၾကာင္းမွ တိုက္ခိုက္ေနျခင္းကို အဆိုပါဆႏၵျပသူမ်ားက ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပခဲ့ၾကသည္။

အေမရိကန္သံ႐ုံးကို အီရန္လိုလားသူ အီရတ္ဆႏၵျပသူမ်ား ဝင္ေရာက္စီးနင္းရန္ႀကိဳးပမ္းျခင္းမွာ အီရတ္ႏိုင္ငံတြင္ လအတန္ ၾကာျဖစ္ပြားေနခဲ့သည့္ အီရန္ဆန္႔က်င္ေရးဆႏၵျပမႈကို အာ႐ုံလႊဲသည့္ မဟာဗ်ဴဟာ အစိတ္အပိုင္းျဖစ္သည္ဟု Council of British- Arab Understanding အဖြဲ႕၏ ဒါ႐ိုက္တာ ခ်ာရစ္ေဒၚလီက ယူဆထားသည္။

ပစ္မွတ္ျဖစ္လာသည့္ အီရန္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး

အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္မွာ အီရန္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးဆိုလာမာနီကို ပစ္မွတ္ထားသည့္ ပထမဆုံးသမၼတ မဟုတ္ပါ။ ယခင္ အေမရိကန္အစိုးရမ်ားသည္လည္း အီရန္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးကို လုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္ႏိုင္ေျခ ရွိသည္မ်ားကို စဥ္းစားခဲ့ၾကဖူးသည္။ သို႔ေသာ္ မသတ္သည့္ နည္းလမ္းကိုသာ ယခင္ အေမရိကန္သမၼတမ်ားက ေ႐ြးခ်ယ္ခဲ့ၾကသည္။ အေၾကာင္းမွာ အီရန္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ဆိုလာမာနီသည္ အေမရိက၏ အက်ိဳးစီးပြားကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနေသာ လူဆိုးႀကီးတစ္ဦးျဖစ္ေသာ္လည္း ၎ကို လုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္သည္အထိ အရင္းအႏွီးျပဳရေလာက္ေအာင္ မတန္ဟု ယခင္ အေမရိကသမၼတမ်ားက ယူဆခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

အီရန္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ဆိုလာမာနီသည္ ျပည္ပရွိ အီရန္စစ္ေသြးႂကြမ်ားကို ဦးေဆာင္ႀကီးၾကပ္ရသူျဖစ္သည္။

သို႔ျဖစ္ရာ အီရတ္ႏိုင္ငံတြင္ အေမရိကသည္ အေရးပါေသာ ျပည္ပအင္အားႀကီး ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ အီရန္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမွာ တိုက္႐ိုက္စိန္ေခၚၿခိမ္းေျခာက္ေနသူတစ္ဦး ျဖစ္ေနေတာ့သည္။

ထို႔ျပင္ အီရန္တြင္ အီရန္၏ လႊမ္းမိုးႏိုင္စြမ္းမွာ တစ္ခါတစ္ရံ အေမရိကထက္ပင္ ေရွ႕ေရာက္သည့္ အေနအထားမ်ားလည္း ရွိေနတတ္သည္။ အီရတ္၌ အေမရိက၏ လႊမ္းမိုးႏိုင္စြမ္းမွာလည္း အက်ဘက္သို႔ ေရာက္ေနသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ “ ဒီလုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္မႈက အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ေဒသမွာ အေမရိကက လႊမ္းမိုးႏိုင္စြမ္းက်ဆင္းေနမႈကို ပိုျမန္သြားေအာင္ အရွိန္ျမႇင့္ေပးတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး အီရန္နဲ႔ ႐ုရွား၊ တ႐ုတ္တို႔ကို အက်ိဳးရွိသြားေစပါတယ္” ဟု ခ်ာရစ္ေဒၚလီက ႐ႈျမင္ထားသည္။

အီရန္သည္ အေမရိက မထင္မွတ္ထားသည္မ်ား မၾကာခဏလုပ္ေလ့ရွိသည့္ အေၾကာင္းရင္းတစ္ခုမွာ ၁၉၇၉ ခုႏွစ္မွစတင္၍ ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကား သံတမန္ဆက္ဆံေရး လုံး၀ျပတ္ေတာက္သြားျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ယင္းေၾကာင့္ အီရန္၏ ႐ႈျမင္ပုံကို အေမရိကက သိျမင္နားလည္မႈ ကင္းမဲ့သြားေစခဲ့သည္။

ဉာဏေက်ာ္

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *