ျမန္မာကို လွန္႔ေနသည့္ တ႐ုတ္ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္

တ႐ုတ္ခရီးသြား ေျခာက္ေသာင္းေက်ာ္ လစဥ္ပၽွမ္းမၽွဝင္ေရာက္ေနေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ဝူဟန္ၿမိဳ႕မွအစျပဳသည့္ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ရတက္မေအးစရာ ျဖစ္လာရျပန္သည္။

ပို၍ စိုးရိမ္ရသည္မွာ မၾကာခင္ တ႐ုတ္ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္ က်င္းပေတာ့မည္ျဖစ္ရာ ႏိုင္ငံအသီးသီးတြင္ တ႐ုတ္ခရီးသြားမ်ား အသြားအလာမ်ားသလို ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔လည္း ဝင္ေရာက္မႈရွိေနသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအေနႏွင့္ တ႐ုတ္ခရီးသြားမ်ားကို ဆိုက္ေရာက္ဗီဇာျဖင့္ ဝင္ေရာက္ခြင့္ျပဳထားျခင္းေၾကာင့္ တ႐ုတ္ ခရီးသြားမ်ားစြာမွာ ေလဆိပ္မွတစ္ဆင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းသို႔ လာေရာက္လည္ပတ္လ်က္ရွိသည္။ ထို႔အျပင္ ေရဆိပ္ႏွင့္ နယ္စပ္ဂိတ္မ်ားမွတစ္ဆင့္လည္း ဝင္ေရာက္လ်က္ရွိသည္။

လတ္တေလာ ဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္မႈမွာလည္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံႏွင့္ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္ေသာ ထိုင္း၊ ဂ်ပန္ႏွင့္ ေတာင္ကိုရီးယားႏိုင္ငံ၊ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံတို႔တြင္သာမက အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအထိ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈ ျဖစ္ေပၚလာသည္။ ကာကြယ္မႈအားေကာင္းသည့္ ယင္းသို႔ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ပါ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနၿပီျဖစ္ရာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနႏွင့္လည္း စိုးရိမ္ထိတ္လန္႔စရာပင္ျဖစ္သည္။

ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ (WHO) က ထိုဗိုင္းရပ္စ္ကို ျပည္သူ႕က်န္းမာေရး အေရးေပၚအေျခအေန (Public Health Emergency of International Concern – PHEIC) အျဖစ္ ေၾကညာရန္ သင့္၊ မသင့္ကို ဇန္နဝါရီလ ၂၂ ရက္ေန႔မွ စတင္ကာ ေဆြးေႏြးေနၿပီျဖစ္သည္။

ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈသည္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံျဖစ္ေသာ ထိုင္းႏိုင္ငံအထိေရာက္ရွိလာခဲ့ၿပီျဖစ္ရာ ျမန္မာႏိုင္ငံက အသင့္ကာကြယ္ႏိုင္ရန္ အေရးႀကီးသလို အထူးသတိျပဳ ေစာင့္ ၾကည့္ေနရသည့္ အေျခ အေနျဖစ္လာသည္။

“သံသယလူနာကေတာ့ အခုထိ မရွိေသးဘူး။ ေလဆိပ္ေတြ၊ ေရဆိပ္ေတြနဲ႔ နယ္စပ္ဂိတ္ေတြမွာ ေစာင့္ၾကည့္စစ္ေဆးေနပါတယ္” ဟု က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစားဝန္ႀကီးဌာန၊ ဗဟိုကူးစက္ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရးဌာနခြဲမွ ဒုတိယ ၫႊန္ၾကားေရးမႉး ေဒါက္တာခင္ခင္ႀကီးက ဇန္နဝါရီလ ၂၃ ရက္ေန႔က The Voice Journal သို႔ ေျပာၾကားသည္။

ဗိုင္းရပ္စ္ ဇာစ္ျမစ္

ဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈ စတင္ခဲ့သည့္ ေနရာမွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ဝူဟန္ၿမိဳ႕ရွိ သားငါး ႏွင့္ ပင္လယ္စာ လက္ကားေဈးမွဟူသည့္ ကနဦးစစ္ေဆးခ်က္မ်ားကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရွိ က်န္းမာေရးအာဏာပိုင္မ်ားက ေတြ႕ရွိခဲ့သည္။

ဝူဟန္ၿမိဳ႕တြင္ ဒီဇင္ဘာလ ၁၂ ရက္ ကစ၍ ဖ်ားျခင္းႏွင့္ အသက္႐ႉရခက္ခဲျခင္း ေရာဂါလကၡဏာမ်ားကို ခံစားရသည့္ လူနာတစ္ဦးေတြ႕ရွိခဲ့ရၿပီးေနာက္ အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါတစ္မ်ိဳး အစုလိုက္ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ေရာဂါခံစားရသူ လူနာအမ်ားစုမွာ ဝူဟန္ၿမိဳ႕ရွိ သားငါးႏွင့္ ပင္လယ္စာလက္ကားေဈးႏွင့္ ထိေတြ႕ခဲ့သူမ်ား ျဖစ္သျဖင့္ အာဏာပိုင္မ်ားက ထိုေဈးကို ပိတ္သိမ္းခဲ့သည္။

ေရာဂါကူးစက္ခံရသူမ်ားအနက္ ဝူဟန္ၿမိဳ႕တြင္ေနထိုင္သူ အသက္ ၆၁ ႏွစ္အ႐ြယ္ အမ်ိဳးသားတစ္ဦး ဇန္နဝါရီလ ၉ ရက္တြင္ ေသဆုံးခဲ့ၿပီး ၁၅ ရက္ေန႔တြင္ ၆၉ ႏွစ္အ႐ြယ္ အမ်ိဳးသားတစ္ဦး ထပ္မံ ေသဆုံးခဲ့သည္။ ေသဆုံးမႈမ်ား ဆက္တိုက္ျဖစ္လာရာ ဇန္နဝါရီ ၂၂ ရက္ေန႔အထိ ၁၇ ဦးရွိေနေၾကာင္း ႏိုင္ငံတကာ သတင္းမီဒီယာမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပသည္။

ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္လည္း ဇန္နဝါရီ ၁၃ ရက္ေန႔တြင္ ဝူဟန္ၿမိဳ႕မွ လာေရာက္သူ အသက္ ၆၁ ႏွစ္အ႐ြယ္ တ႐ုတ္အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးတြင္ သံသယေရာဂါလကၡဏာကို ေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီး ထို႔အတူ ဝူဟန္ၿမိဳ႕မွ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံသို႔ ျပန္လာေသာ အမ်ိဳးသားခရီးသည္ တစ္ဦးတြင္လည္း ေတြ႕ရွိခဲ့ရသည္။ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံတြင္ ေရာဂါကူးစက္ခံရသူ ႏွစ္ဦး ရွိလာသည္။ ေတာင္ကိုရီးယားႏွင့္ အေမရိကသို႔လည္း ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔လာခဲ့ၿပီျဖစ္သည့္ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ဆိုသည္မွာ အဘယ္နည္း။

ဝူဟန္ အေျခအေန

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ အလယ္ပိုင္းရွိ ဝူဟန္ၿမိဳ႕တြင္ လတ္တေလာ 2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV) ကို ခံစားေနရသူ ၅၇၁ ဦးရွိေနၿပီး ေသဆုံးသူ ၁၇ ဦးရွိၿပီျဖစ္ေၾကာင္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ သတင္းမီဒီယာတစ္ခုျဖစ္ေသာ South China Morning Post တြင္ ဇန္နဝါရီလ ၂၃ ရက္ေန႔က ေဖာ္ျပထားသည္။

ထို႔အျပင္ ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္ ေလးဦး၊ ေဟာင္ေကာင္တြင္ ႏွစ္ဦး၊ မကာအိုတြင္ ႏွစ္ဦး၊ ဗီယက္နမ္တြင္ ႏွစ္ဦး၊ ထိုင္ဝမ္တြင္ တစ္ဦး၊ ေတာင္ကိုရီးယားတြင္ တစ္ဦး၊ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံတြင္ တစ္ဦးႏွင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတြင္ တစ္ဦး ေရာဂါခံစားေနရၿပီျဖစ္သည္။

ဝူဟန္ၿမိဳ႕တြင္လည္း ခရီးသြားလာခြင့္မ်ားကို ဇန္နဝါရီ ၂၃ ရက္ေန႔ နံနက္ပိုင္းမွ စတင္ကာ ပိတ္သိမ္းလိုက္ၿပီျဖစ္သလို ဝူဟန္ၿမိဳ႕ရွိ သင္တန္းေက်ာင္းမ်ားတြင္လည္း အေဆာင္ျပင္ပသို႔ မထြက္ရန္ သတိေပးခ်က္မ်ား ထုတ္ထားေၾကာင္း ဝူဟန္ၿမိဳ႕ေရာက္ ျမန္မာေက်ာင္းသား တစ္ဦးက လက္ရွိအေျခအေနကို ၎၏ လူမႈကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာတြင္ ေရးသားထားသည္။

ဝူဟန္ၿမိဳ႕သို႔ ပ်ံသန္းေျပးဆြဲေနသည့္ စင္ကာပူ၊ ထိုင္ဝမ္ႏွင့္ မေလးရွားေလေၾကာင္လိုင္းမ်ားမွာလည္း ဇန္နဝါရီလ ၂၃ ရက္တြင္ ခရီးစဥ္မ်ားကို ဖ်က္သိမ္းလိုက္ေၾကာင္း သတင္းမီဒီယာမ်ားက ေဖာ္ျပထားၾကသည္။ ခရီးစဥ္မ်ားကိုပါ ဖ်က္သိမ္းလာရသည္အထိ အေရးႀကီးလာၿပီျဖစ္ေသာ ထိုဗိုင္းရပ္စ္မွာ မည္သို႔စတင္ခဲ့သနည္း။

ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္

ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္မွာ တိရစၧာန္မ်ားတြင္ အဓိကကူးစက္ေလ့ရွိၿပီး လူမွ လူသို႔ ကူးစက္ႏိုင္ေျခနည္းပါးကာ အခ်ိဳ႕ဗိုင္းရပ္စ္မ်ားမွာ ကူးစက္ႏိုင္ေျခရွိေၾကာင္း သတိေပးခ်က္မ်ားတြင္ပါဝင္သည္။

လူမွ လူသို႔ကူးစက္ေၾကာင္း အေထာက္အထားအခ်ိဳ႕ေတြ႕ရွိ ထားေသာ္လည္း WHO က ေၾကညာျခင္း မရွိေသးေၾကာင္း ေဒါက္တာခင္ခင္ႀကီးက ေျပာၾကားသည္။

“အခုထက္ထိ WHO အေနနဲ႔ကေတာ့ လူကေန လူကို ကူးစက္တယ္ဆိုတဲ့ အေထာက္အထားအခ်ိဳ႕ေတာ့ ေတြ႕ရွိထားၿပီျဖစ္တယ္။ ဒီေရာဂါသည္ လူကေန လူကို ကူးစက္တယ္လို႔ ေျပာႏိုင္ဖို႔အတြက္ သိသာထင္ရွား ျမင္သာတဲ့ အေထာက္ အထားေတြ ထပ္ရဖို႔ လိုအပ္ေနေသးတယ္” ဟု ၎က ဆိုသည္။

ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္သည္ ဗိုင္းရပ္စ္မ်ိဳးႏြယ္စုျဖစ္ၿပီး မ်ိဳးစိတ္မ်ားစြာရွိေနကာ ဗိုင္းရပ္စ္အမ်ိဳးအစားေပၚမူတည္၍ သာမန္အေအးမိျခင္း၊ ဖ်ားျခင္း၊ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ အသက္႐ႉက်ပ္ျခင္း စသည့္အသက္႐ႉ လမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားျဖစ္ေလ့ရွိၿပီး ေရာဂါျပင္းထန္လၽွင္ အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါ၊ ဆားစ္ေရာဂါႏွင့္ မားစ္ေရာဂါ၊ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးျခင္းတို႔ ျဖစ္ပြားႏိုင္ကာ အသက္ဆုံး႐ႈံးမႈျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား ဝန္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ထားသည္။

ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္မတိုင္ခင္က ဆင္တူသည့္ ကူးစက္ေရာဂါမ်ားလည္း ျဖစ္ဖူးသည္။၂၀၀၂ခုႏွစ္တြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၌ ဆားစ္ (SARS) ေရာဂါျဖစ္ပြားခဲ့ဖူးၿပီး ထိုေရာဂါသည္ ေၾကာင္ကတိုးမ်ား (Civet Cats) မ်ားမွတစ္ဆင့္ လူသို႔ ကူးစက္ျဖစ္ပြားျခင္းျဖစ္ကာ MARS (မားစ္) ေရာဂါသည္လည္း ေဆာ္ဒီအာေရဗ်တြင္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္က ကုလားအုတ္မ်ား (Camels) မွတစ္ဆင့္ လူသို႔ ကူးစက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

“ဒီ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္သည္ ၂၀၀၃ က ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ဆားစ္နဲ႔ေတာ့ ဆင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ မတူပါဘူး။ အလြယ္တကူ ဖမ္းလို႔ မရဘူး။ Flu (တုပ္ေကြး) လို မဟုတ္ဘူး။ Influenza က က်ေတာ့ ပိုၿပီး လြယ္လြယ္ပ်ံ႕ႏွံ႔ႏိုင္တယ္။ လြယ္လြယ္ဖမ္းႏိုင္တယ္။ အခု ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကေတာ့ အဲဒီလို မဟုတ္ဘူး။ ဆားစ္တို႔၊ မားစ္တို႔လိုပဲ ဖမ္းရခက္တယ္။ ကူးစက္မႈကလည္း flu (တုပ္ေကြး) ထက္ နည္းတယ္လို႔ ယူဆရပါတယ္” ဟု WHO ၏ ျမန္မာႏိုင္ငံဌာေန ကိုယ္စားလွယ္ Dr. Stephan Paul Jost က ေျပာၾကားသည္။

လတ္တေလာတြင္ မည္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားသည္ကို WHO က ေလ့လာေနေသာ္လည္း အတိအက် မသိရွိရေသးသလို ထိုဗိုင္းရပ္စ္ကို ကာကြယ္ကုသရန္လည္း ေဆးမရွိေသးေၾကာင္း Dr. Stephan Paul Jost က ေျပာၾကားသည္။

South China Morning Post က တ႐ုတ္ေႁမြေဟာက္မ်ားထံမွ ကူးစက္သည္ဟုလည္း ဇန္နဝါရီလ ၂၃ ရက္က ေဖာ္ျပထားသည္။ မည္သည့္ေနရာမွစ၍ ကူးစက္သည္ဆိုသည္မွာ အေရးႀကီးသလို လူ႕အသက္မ်ားကို အခ်ိန္မီ ကာကြယ္ရန္လည္း အေရးႀကီးလာၿပီျဖစ္သည္။

ေဆာင္ရန္၊ ေရွာင္ရန္

ထို႔ေၾကာင့္ ထိုဗိုင္းရပ္စ္ကို ကာကြယ္ႏိုင္ရန္အတြက္ ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕အပါအဝင္ ႏိုင္ငံတကာမွ က်န္းမာေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစားဝန္ႀကီးဌာနတို႔က ေဆာင္ရန္၊ ေရွာင္ရန္ အခ်က္မ်ားကို အခ်ိန္ႏွင့္တစ္ေျပးညီထုတ္ျပန္လ်က္ရွိသည္။

စင္ကာပူႏိုင္ငံ၏ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနက ၎တို႔၏ စင္ကာပူႏိုင္ငံသားမ်ားအား ဝူဟန္ၿမိဳ႕သို႔ သြားေရာက္ျခင္းကို ေရွာင္ၾကဥ္ရန္ သတိေပးထားၿပီး မျဖစ္မေနသြားေရာက္ရမည္ဆိုပါကလည္း ၎တို႔ ဝန္ႀကီးဌာန၏ ဝက္ဘ္ဆိုက္ကို ဝင္ေရာက္ၾကည့္႐ႈရန္ တိုက္တြန္းထားသည္။

လိုက္နာရမည့္ တစ္ကိုယ္ေရ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ အေလ့အထမ်ားကိုလည္း ၎တို႔က ထုတ္ျပန္ထားသည္။ တိရစၧာန္မ်ား အထူးသျဖင့္ ၾကက္ႏွင့္ ငွက္မ်ားအနီး မေနရန္၊ အစိမ္းစားျခင္းႏွင့္ မက်က္တက်က္စားျခင္းကို ေရွာင္ၾကဥ္ရန္၊ လူစုလူေဝးကိုေရွာင္ၾကဥ္ရန္၊ လက္ကို ဆပ္ျပာျဖင့္ မၾကာခဏေဆးေၾကာရန္၊ ေခ်ာင္းဆိုး ႏွာေခ်လၽွင္ ႏွာေခါင္းစည္းကို အသုံးျပဳရန္၊ ႏွာေခါင္းႏွင့္ ပါးစပ္ကို လုံၿခဳံစြာဖုံးအုပ္ထားရန္ႏွင့္ ေရာဂါလကၡဏာ တစ္စုံတစ္ရာ ခံစားရလၽွင္ ဆရာဝန္ႏွင့္ သြားေရာက္ျပသရန္ သတိေပးထားသည္။

ခြဲစိတ္ခန္းသုံး ႏွာေခါင္းစည္းကို ဝတ္ဆင္႐ုံျဖင့္ ေရာဂါကူးစက္မႈကို ကာကြယ္ရန္ လုံေလာက္ၿပီး N95 ႏွာေခါင္းစည္းအထိ မလိုအပ္ေၾကာင္းလည္း စင္ကာပူႏိုင္ငံ၏ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနက ေျပာဆိုေၾကာင္း The Straits Times ၏ သတင္းတြင္ ေဖာ္ျပသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစားဝန္ႀကီးဌာနသည္လည္း ဝူဟန္ၿမိဳ႕တြင္ ဗိုင္းရပ္စ္စတင္ကူးစက္ ပ်ံ႕ပြားၿပီးေနာက္တြင္ သတိေပးခ်က္မ်ား ဆက္တိုက္ထုတ္ျပန္လ်က္ရွိသည္။

ေရာဂါပိုးကူးစက္မခံရေစရန္ ဖ်ားနာျခင္း၊ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ ႏွာေခ်ျခင္း စသည့္ အသက္႐ႉလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား ခံစားေနရသူမ်ားႏွင့္ အနီးကပ္ေနထိုင္ျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ရန္၊ လူထူထပ္ေသာေနရာမ်ားကို သြားလာျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ရန္၊ တိရစၧာန္မ်ားႏွင့္ အကာအကြယ္မရွိဘဲ တိုက္႐ိုက္ထိေတြ႕ျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ရန္၊ လူနာႏွင့္ ထိေတြ႕ေသာ အရာဝတၳဳမ်ားအား အသုံးျပဳကိုင္တြယ္ၿပီး တိုင္းႏွင့္ လူနာႏွင့္ တိုက္႐ိုက္ ထိေတြ႕ၿပီးတိုင္း စနစ္တက် လက္ေဆးရန္ သတိေပးထားသည္။

ထို႔အျပင္ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းမ်ားအေနႏွင့္ လူနာအား ထိေတြ႕ကိုင္တြယ္ရသည့္ အခ်ိန္တိုင္း မိမိကိုယ္ကိုယ္ ေရာဂါပိုးကူးစက္ခံရျခင္း မရွိေစရန္ ေရာဂါတားဆီးကာကြယ္ျခင္းကို အထူးဂ႐ုျပဳလိုက္နာရန္၊ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေလဆိပ္မ်ားသို႔ ေလေၾကာင္းခရီးမွတစ္ဆင့္ ဝင္ေရာက္လာေသာ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပခရီးသြားမ်ားအေနႏွင့္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစားဝန္ႀကီးဌာနမွ ထုတ္ျပန္ထားသည့္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ခရီးသြားမ်ားအတြက္ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာအႀကံေပးခ်က္ကို လိုက္နာရန္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစားဝန္ႀကီးဌာနက သတိေပးခ်က္ ထုတ္ျပန္ထားသည္။

ထို႔ျပင္ ႏိုင္ငံအတြင္းကူးစက္မႈကို ကာကြယ္ႏိုင္ရန္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ လာေရာက္သည့္ ခရီးသြားမ်ားအားလုံး အထူးသျဖင့္ ဝူဟန္ခရီးသြားမ်ားႏွင့္ အဓိကထား၍ ေလဆိပ္မ်ားျဖစ္ေသာ ရန္ကုန္အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေလဆိပ္၊ မႏၲေလး အျပည္ျပည္ ဆိုင္ရာေလဆိပ္ႏွင့္ ေနျပည္ေတာ္ေလဆိပ္တို႔တြင္ Thermal Scanner စက္မ်ားႏွင့္ ဖ်ားနာျခင္း ရွိ၊ မရွိ စစ္ေဆးလ်က္ရွိသည္။

နယ္စပ္ဂိတ္မ်ားျဖစ္ေသာ တာခ်ီလိတ္ႏွင့္ ျမ၀တီဂိတ္တို႔တြင္လည္း ဖ်ားနာျခင္း ရွိ၊ မရွိကို Non-Contact Thermometer မ်ားႏွင့္ စစ္ေဆးေနၿပီး မူဆယ္ၿမိဳ႕တြင္လည္း Thermal Scanner စက္ျဖင့္ စစ္ေဆးလ်က္ရွိသည္။ ဖ်ားနာျခင္း ရွိမရွိ ေစာင့္ၾကပ္စစ္ေဆးျခင္းလုပ္ငန္းမ်ားကို က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစားဝန္ႀကီးဌာနအေနႏွင့္ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္သူ႕က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနထံမွ သိရသည္။

“တိရစၧာန္ကေန ျဖစ္တယ္လို႔ အခု ေလာေလာဆယ္ေျပာတဲ့အတြက္ တိရစၧာန္ေတြနဲ႔ အကာအကြယ္မပါဘဲ ထိေတြ႕ျခင္းကို ေရွာင္ရမယ္။ လက္ကို ဆပ္ျပာနဲ႔ မၾကာ ခဏေဆးရမယ္။ ေကာင္းမြန္စြာ အိပ္စက္အနားယူမယ္။ အာဟာရျပည့္၀တဲ့ အစားအစာေတြကို စားရမယ္။ ဌာနက ထုတ္ျပန္တဲ့ သတိေပးခ်က္ေတြကို လိုက္နာမယ္ဆိုရင္ ကာကြယ္ႏိုင္မွာပါ” ဟု ေဒါက္တာခင္ခင္ႀကီးက ေျပာၾကားသည္။

သို႔ေသာ္ သတိေပးထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားမွာ အမွန္တကယ္ျပည္သူဆီသို႔ ေရာက္ရွိျခင္း၊ မရွိျခင္း လိုက္နာျခင္းရွိ၊ မရွိ ဆိုသည္မွာ မသိရွိႏိုင္သလို ဘက္စုံ ေထာင့္စုံမွ ယိုယြင္းေနဆဲ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ အလ်င္အျမန္ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔လြယ္ေသာ ေရာဂါကူးစက္မႈမ်ားအတြက္ တားဆီးကာကြယ္ရန္ ကိုင္တြယ္မႈေႏွာင့္ေႏွးေၾကာင္း ေဝဖန္မႈမ်ားကလည္း ရွိေလသည္။

“ကၽြန္ေတာ့္အျမင္အရေျပာရရင္ ခုခ်ိန္ထိ အစိုးရသတိေပးစာေတြ မဖတ္ရေသးပါဘူး။ Social Media ေပၚမွာ ေတြ႕တာေလးေတြနဲ႔ ဘာလုပ္ရမွန္း ခုထိ မဆုံးျဖတ္ရေသးဘူး။ စင္ကာပူမွာေနတဲ့ အသိတစ္ေယာက္ စာေရးတင္ထားတာ ေတြ႕တာ။ သူကေတာ့ စင္ကာပူအစိုးရရဲ႕ Action ယူတဲ့ကိစၥကို ျမန္မာနဲ႔ႏႈိင္းယွဥ္ၿပီးေတာ့ ေျပာထားတာေပါ့ေနာ္။ ခ်က္ခ်င္း လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ကိစၥေတြလုပ္တာ ျမန္ဆန္တယ္။ ဘာပဲျဖစ္လာျဖစ္လာ အဆင္သင့္ျဖစ္ေနတဲ့ သေဘာေပါ့ေနာ္” ဟု သုဝဏၰၿမိဳ႕တြင္ ေနထိုင္သူ ပုဂၢလိက ေက်ာင္းဆရာ ကိုေအာင္ခ်မ္းသာက ေျပာဆိုသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ မိုးရာသီကာလတစ္ေလၽွာက္ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ရာသီတုပ္ေကြး (H1N1) ေရာဂါႏွင့္ပင္ လူဦးေရ တစ္ရာေက်ာ္အထိ အသက္ဆုံး႐ႈံးခဲ့ရၿပီးျဖစ္သည္။ ထို႔အတူ ဆင္တုပ္ေကြးဆိုသည့္ ျခင္ေၾကာင့္ျဖစ္သည့္ တုပ္ေကြးေရာဂါကိုလည္း ျပည္သူမ်ား အလူးအလဲခံစားခဲ့ရသည္။

“ကၽြန္ေတာ္လည္း ဘယ္လို ကာ ကြယ္ရမလဲခုထိ မသိေသးပါဘူး။ အေကာင္းဆုံးကေတာ့ မလိုအပ္ဘဲ လူၾကားထဲ မသြားၾကပါနဲ႔။ သြားျဖစ္ရင္လည္း Mask ဆိုဟာမ်ိဳးေတြ တပ္ဆင္သင့္တယ္။ အခ်ိန္မွန္အိပ္၊ အခ်ိန္မွန္စား အားရွိေအာင္ေနတာဟာ ေရာဂါကို ခုခံႏိုင္မယ္လို႔ ယူဆပါတယ္” ဟု ဆရာကိုေအာင္ခ်မ္းသာက အႀကံျပဳသည္။

ျပည္သူမ်ားအေနႏွင့္ H1N1ကဲ့သို႔ ေၾကာက္႐ြံ႕စရာအျဖစ္ မျမင္ၾကေသးသလို လႈပ္လႈပ္ရွားရွားမျဖစ္ေသးေရြ႕ ႏွာေခါင္းစည္တပ္ သြားလာသူမ်ားပင္ ယေန႔အထိ ရွားပါးေနေသးသည္ မဟုတ္ေလာ။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ တ႐ုတ္ခရီးသြားဝင္ေရာက္မႈလည္း ရွိထားၿပီး လက္ရွိတြင္လည္း ေရာဂါခံစားလာရသည့္ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားမွာ ခပ္စိပ္စိပ္ျဖစ္လာခဲ့ရာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ စိုးရိမ္မႈပိုေစခဲ့သလို ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္း လုပ္ငန္းမ်ားအေပၚလည္း ပိုမိုအားစိုက္လုပ္ေဆာင္ရမည္ မဟုတ္ပါေလာ။

WHO ၏ ျမန္မာႏိုင္ငံဌာေန ကိုယ္စားလွယ္ Dr. Stephan Paul Jost ကလည္း အေရးအႀကီးဆုံးႏွင့္ အလြယ္ကူဆုံး ကာကြယ္နည္းျဖစ္ေသာ လက္ေဆးျခင္းအေလ့အထကို ျပဳလုပ္ေပးရန္ သတိေပးစကား ေျပာၾကားသည္။

“ဆားစ္တို႔၊ မားစ္တို႔၊ ကို႐ိုနာဗိုင္း ရပ္စ္တို႔ကို ကာကြယ္ရမယ့္ နည္းလမ္းေတြက အတူတူပါပဲ။ လက္ေဆးတာ၊ အာဟာရ ျပည့္၀စြာစားသုံးတာ၊ အိပ္ေရး၀ေအာင္ အိပ္တာေတြကို ပုံမွန္လုပ္ရမွာပါ” ဟု ၎က အႀကံျပဳသည္။

ေမသက္ဇက္

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *