ၿခိမ္းေျခာက္ေနေသာ ကို႐ိုနာ တ႐ုတ္ဗိုင္းရပ္စ္သစ္

WUHAN, CHINA - JANUARY 21 2020: Passengers wearing protective masks walk inside Hankou Railway Station in Wuhan in central China's Hubei province Tuesday, Jan. 21, 2020. A new type of coronavirus has infected hundreds of people in the city.- PHOTOGRAPH BY Feature China / Barcroft Media (Photo credit should read Feature China / Barcroft Media via Getty Images)

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ဟူေဘးျပည္နယ္ ဝူဟန္ၿမိဳ႕တြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိေသာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္သည္ ယခင္ျဖစ္ပြားခဲ့ဖူးေသာ ျပင္းထန္သည့္ အသက္႐ႉလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာေရာဂါ ဆားစ္(SARS)ေလာက္ အႏၲရာယ္ေပးဖြယ္မရွိေပ။ သို႔ေသာ္အာရွႏိုင္ငံတစ္လႊား ပ်ံ႕ႏွံ႔ျဖစ္ပြားမည့္အေရးကိုမူ စိုးရိမ္ေနၾကရဆဲျဖစ္သည္။

နမိုးနီးယားေရာဂါလကၡဏာႏွင့္အလားတူ ေဝဒနာမ်ိဳးခံစားရသည့္ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ပိုးသစ္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအလယ္ပိုင္း ဝူဟန္ၿမိဳ႕တြင္ ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိသည္ဟူေသာ သတင္းမ်ားေၾကာင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတစ္ဝန္း ပ်ံ႕ႏွံ႔ျဖစ္ပြားမည့္အေရးႏွင့္ တစ္ကမၻာလုံးပ်ံ႕ႏွံ႔ျဖစ္ပြားႏိုင္ေျခရွိျခင္းတို႔ေၾကာင့္ စိုးရိမ္ပူပန္မႈ ျဖစ္ေစခဲ့သည္။ ဝူဟန္ၿမိဳ႕မွ ထိုင္းႏိုင္ငံသို႔ လာေရာက္သည့္ ခရီးသည္တစ္ဦးတြင္ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ေတြ႕ရွိခဲ့ေၾကာင္းလည္း ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕ WHO က ယခုသီတင္းပတ္အတြင္း အတည္ျပဳေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔အတူ ေဟာင္ေကာင္ႏွင့္ ေတာင္ကိုရီးယားႏိုင္ငံတို႔တြင္ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ခံထားရသည္ဟု သံသယရွိေသာလူနာမ်ား ေတြ႕ရေၾကာင္းလည္း သတင္းမ်ားထြက္ေနခဲ့သည္။ ေရာဂါကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈမွာ ၿပီးဆုံးရန္ေဝးစြ၊ ဗိုင္းရပ္စ္သစ္အေၾကာင္း သိနားလည္ရန္ ေလ့လာစရာမ်ားစြာ ရွိေနပါေသးသည္။

ဗိုင္းရပ္စ္သစ္က ထိုးသည့္ ေခါင္းေလာင္းသံ

လက္ရွိျဖစ္ပြားေနသည့္ ဗိုင္းရပ္စ္သစ္မွာ လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္ႏွစ္ခန္႔က ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ကူးစက္ျမန္ျပင္းထန္အသက္႐ႈလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာေရာဂါ (SARS) ႏွင့္ မ်ိဳးႏြယ္တူပါသည္။ ဆားစ္ (SARS) ဗိုင္းရပ္စ္မွာ ၂၀၀၂ – ၂၀၀၃ ခုႏွစ္တြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၌ပင္ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ႏ္ိုင္ငံေပါင္း ၃၆ ႏ္ိုင္ငံသို႔ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့ရာ ကမၻာတစ္ဝန္း ေသဆုံးသူ ၇၇၀ ထိရွိခဲ့သည္။ ဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ျခင္း၏ ေနာက္ဆက္တြဲအက်ိဳးဆက္မ်ားေၾကာင့္ တ႐ုတ္စီးပြားေရးႏွင့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ား၏ စီးပြားေရးကို ထိခိုက္သည္အထိ ျပင္းထန္ခဲ့သည္။ ဆားစ္ဗိုင္းရပ္စ္ကဲ့သို႔ပင္ ယခုဗိုင္းရပ္စ္သစ္မွာလည္း သေႏၶေျပာင္းႏႈန္း ျမင့္မားဖြယ္ရွိသည္။ အဓိပၸာယ္မွာ ေဆးဝါးသစ္မ်ား၊ ကာကြယ္ေဆးအသစ္မ်ားကို ဗိုင္းရပ္စ္သစ္က အလ်င္ အျမန္ ခံႏိုင္ရည္ရွိလာမည့္သေဘာပင္။ ဗိုင္းရပ္စ္သစ္မွာ ယခင္ဆားစ္ဗိုင္းရပ္စ္ႏွင့္ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္း တူညီသည္ဟု သတင္းမ်ားတြင္ ေရးသားေဖာ္ျပၾကသည္။

သို႔ေသာ္ ယခုဗိုင္းရပ္စ္သစ္မွာ ဆားစ္ဗိုင္းရပ္စ္ေလာက္ အႏၲရာယ္ေပးဖြယ္မရွိေပ။ ဆားစ္ဗိုင္းရပ္စ္မွာ အလြန္ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔လြယ္ၿပီး အသက္အႏၲရာယ္ကိုၿခိမ္းေျခာက္ေစေသာ ဗိုင္းရပ္စ္ျဖစ္သည္။ ဗိုင္းရပ္စ္သစ္မွာမူ ျပင္းထန္မႈ၊ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈအႏၲရာယ္ ေလ်ာ့နည္းပုံရသည္။ ဇန္နဝါရီလ ၁၁ ရက္ေန႔ထိ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတြင္ ဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ခံရသူ ၄၁ ဦးထိ ရွိၿပီး ေသဆုံးသူတစ္ဦးတည္းသာရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္။ (ဇန္နဝါရီလ ၂၂ ရက္ BBC သတင္းတြင္ ေသဆုံးသူ ၁၇ ဦးႏွင့္ ပိုးကူးစက္ခံထားရသူ ၅၀၀ ေက်ာ္ရွိသည္ ဗိုင္းရပ္စ္သစ္မွာ လူအခ်င္းခ်င္းၾကား အလြယ္တကူကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔ေၾကာင္း ရွင္းလင္းေသာအေထာက္အထား မေတြ႕ရေသးေပ။ သို႔ေသာ္ယင္းသို႔ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔ႏိုင္ေျခမရွိဟု ေဒသခံက်န္းမာေရးတာဝန္ရွိသူမ်ားက အျပတ္ေျပာၾကားျခင္း မရွိေပ။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတြင္ ေတြ႕ရွိထားသည့္ ဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ခံထားရသူအားလုံးမွာ ဝူဟန္ၿမိဳ႕ရွိ တိရစၧာန္ေဈးကြက္ႏွင့္ဆက္စပ္ေနသူမ်ားျဖစ္ၾကသည္။ လူနာမ်ားမွာ ကိုယ္ပူျခင္း၊ အခ်ိဳ႕လူနာမ်ားတြင္အသက္႐ႈရခက္ခဲျခင္း အပါအဝင္နမိုးနီးယားကဲ့သို႔ေသာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားျပသလ်က္ရွိသည္။

တ႐ုတ္ႏွစ္သစ္ႏွင့္ ဗိုင္းရပ္စ္သစ္ စိန္ေခၚခ်က္မ်ား

ယခုျဖစ္ပြားေနသည့္ ကူးစက္ဗိုင္းရပ္စ္မွာ ဇန္နဝါရီ ၂၅ ရက္ေန႔တြင္ စတင္က်ေရာက္မည့္ တ႐ုတ္ႏွစ္သစ္ကူးမတိုင္မီ သီတင္းပတ္အနည္းငယ္အလိုက ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ဇန္နဝါရီလလယ္မွ ေဖေဖၚဝါရီလလယ္ထိ တ႐ုတ္လူမ်ိဳး သန္းရာႏွင့္ခ်ီ၍ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတစ္ဝန္း ခရီးသြားလာၾကမည္ျဖစ္သည္။ ယင္းသို႔ ခရီးသြားလာမႈသည္ ယခုျဖစ္ပြားေနသည့္ ကူးစက္ေရာဂါကို ပ်ံ႕ႏွံ႔ေစရန္ ပိုမိုအားေကာင္းသြားေစႏိုင္သည္။

ဗိုင္းရပ္စ္သစ္မွာ လူအခ်င္းခ်င္းၾကား ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈမရွိဟု ယူဆထားျခင္းေၾကာင့္ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈအႏၲရာယ္မွာ နိမ့္သည္ဟု ထင္ျမင္ၾကေသာ္လည္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတြင္ ယခင္ကတည္းက ျဖစ္ပြားေနသည့္ ကူးစက္တတ္ေသာေရာဂါမ်ိဳးစုံမွာ ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္ေၾကာင့္ အေျခအေန ပိုဆိုးဖြယ္ရွိသည္။ လက္ရွိဆိုးဆိုးဝါးဝါး ျဖစ္ပြားေနေသာ အာဖရိကဝက္တုပ္ေကြးအက်ပ္အတည္းလည္း ပိုဆိုးသြားဖြယ္ရွိသည္။ အထူးသျဖင့္ ခရီးသြားျပည္သူမ်ားၾကား ေရာဂါပိုးပ်ံ႕ႏွံ႔ေစသကဲ့သို႔ ႏွစ္သစ္ကူး႐ုံး ပိတ္ရက္မတိုင္မီ တ႐ုတ္ဝက္သားထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်သူမ်ားကလည္း ဝက္သားမ်ား တိုးျမႇင့္ေရာင္းခ်ဖြယ္ရွိသည္။ ထို႔ျပင္ လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္လေက်ာ္က အသက္အႏၲရာယ္ရွိေသာ နမိုးနီးယားကူးစက္ေရာဂါ ေဝဒနာခံစားရသူမ်ားႏွင့္ တိရစၧာန္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္သည့္ တုပ္ေကြးကဲ့သို႔ေသာေရာဂါလကၡဏာမ်ားျပသသည့္ Brucellosis ေဝဒနာသည္ ၃၀၀ ေက်ာ္ ရွိေၾကာင္းလည္း တ႐ုတ္အစိုးရက သတင္းထုတ္ျပန္ထားသည္။

တ႐ုတ္အစိုးရကိုင္တြယ္ပုံ မွတ္တမ္းမ်ားႏွင့္ လက္ရွိတုံ႔ျပန္မႈ

လြန္ခဲ့သည့္ ဆယ္ႏွစ္ခန္႔ SARS ေရာဂါ ျဖစ္ပြားစဥ္အခ်ိန္က တ႐ုတ္အစိုးရမွာ သတင္းထုတ္ျပန္ျခင္းမရွိဘဲ ဖုံးဖိထားၿပီး တုံ႔ျပန္ေဆာက္႐ြက္မႈမရွိခဲ့ေပ။ သို႔ေသာ္ ယခုတစ္ႀကိမ္တြင္မူ တ႐ုတ္အစိုးရမွာ ယခင္ကထက္ လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ တုံ႔ျပန္ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။ ဒီဇင္ဘာလက ေရာဂါစတင္ျဖစ္ပြားေၾကာင္း သိရွိၿပီးၿပီးခ်င္း ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ ကာကြယ္ေရးစင္တာက စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ား စတင္ခဲ့သည္။ တ႐ုတ္အစိုးရက ကနဦးေရာဂါလကၡဏာရွာေဖြမႈ၊ ေရာဂါပိုးေတြ႕ရွိသူမ်ားကို သီးသန္႔ခြဲထားမႈ၊ ဇန္နဝါရီလ ၁ ရက္ေန႔တြင္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး စတင္ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့သည့္ သားငါးေဈးကို ပိတ္ပစ္မႈ စသည္တို႔ကိုလုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ေရာဂါပိုးရွိသူမ်ားႏွင့္ နီးနီးကပ္ကပ္ထိေတြ႕ ဆက္ဆံခဲ့သူမ်ားကို ကပ္ေရာဂါဆိုင္ရာ စစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ဇန္နဝါရီလ ၉ ရက္ေန႔တြင္ တ႐ုတ္သိပၸံပညာရွင္မ်ားသည္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး၏ မ်ိဳးဗီဇကိုေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ခဲ့ၿပီး ေရာဂါပိုးကို ရွာေဖြေဖာ္ထုတ္စမ္းသပ္ႏိုင္ခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ကမၻာ့က်န္းမာေရးပညာရွင္မ်ားကမူ တ႐ုတ္အစိုးရသည္ ခ်က္ခ်င္းတုံ႔ျပန္ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ျခင္းမရွိခဲ့ဟု စိုးရိမ္ေနၾကသည္။ ၎တို႔က ေထာက္ျပသည္မွာ ေရာဂါျဖစ္ပြားအၿပီး ႏွစ္ပတ္အၾကာမွသာ တ႐ုတ္အစိုးရက သတင္းအခ်က္အလက္အနည္းငယ္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။ ေဟာင္ေကာင္တြင္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကူးစက္ခံရသူ ျမင့္တက္လာျခင္းမွာ ယင္းအခ်က္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏိုင္သည္။

ႏိုင္ငံတကာသိပၸံပညာ အသိုင္းအဝိုင္းက ဖိအားေပးမႈ တိုးျမႇင့္လာသည့္အခ်ိန္ ဇန္နဝါရီလ ၁၂ ရက္ေန႔က်မွသာ တ႐ုတ္အစိုးရက ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး၏ မ်ိဳးဗီဇအစဥ္ကို မၽွေဝအသိေပးခဲ့သည္။ အျခားႏိုင္ငံမ်ားအေနႏွင့္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကို ပို၍ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ သိရွိေဖာ္ထုတ္ႏိုင္သည့္ စမ္းသပ္ကိရိယာမ်ား တီထြင္ထုတ္လုပ္ရန္ ဗိုင္းရပ္စ္၏ မ်ိဳးဗီဇအစဥ္ကို သိရွိရန္ အလြန္အေရးႀကီးသည္။

ဝူဟန္ၿမိဳ႕သားမ်ားႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ တုံ႔ျပန္မႈ

တ႐ုတ္အစိုးရက ဗိုင္းရပ္စ္ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို လက္ဝါးႀကီးအုပ္ ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည္ျဖစ္ရာ တ႐ုတ္လူမႈကြန္ရက္မီဒီယာမ်ားတြင္ ဗိုင္းရပ္စ္အေၾကာင္း ေဆြးေႏြးေျပာဆိုမႈ နည္းပါးသည္။ သတင္းအမွားမ်ား ျဖန္႔ေဝသူကို ေထာင္ခ်မည္ဟု ေဒသခံရဲမ်ားက ၿခိမ္းေျခာက္ထားသည္။ အက်ိဳးဆက္အေနႏွင့္ တ႐ုတ္ျပည္သူမ်ားမွာ လုံေလာက္ေသာသတင္းအခ်က္အလက္မရသကဲ့သို႔ ႏိုင္ငံတကာသိပၸံပညာရွင္မ်ားအေနႏွင့္လည္း ဝူဟန္ၿမိဳ႕ျပင္ပတြင္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကူးစက္ခံရသူ မည္မၽွရွိသူဆိုသည္ကို ေသေသခ်ာခ်ာ မသိၾကေပ။

တ႐ုတ္အစိုးရက ဇန္နဝါရီလ ၃ ရက္ေန႔မွစ၍ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကူးစက္ခံထားရသူ အသစ္မေတြ႕ရွိဟု ေၾကညာခဲ့ေသာ္လည္း ေရာဂါပိုးကူးစက္ ပ်ံ႕ပြားမႈမ်ား ရပ္တန္႔သြားျခင္း မရွိပါ။ ဝူဟန္ၿမိဳ႕မွ ထိုင္းႏိုင္ငံသို႔ ဇန္နဝါရီလ ၈ ရက္ေန႔တြင္ ေရာက္ရွိလာသည့္ အမ်ိဳးသမီးတြင္ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ခံထားရေၾကာင္း ေတြ႕ရွိခဲ့ရာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံျပင္ပတြင္ ပထမဆုံးေရာဂါေတြ႕ရွိမႈျဖစ္သည္။ ၎အမ်ိဳးသမီးသည္ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ျဖစ္ပြားခဲ့ႏွင့္ဆက္စပ္ေနသည့္ေဈးသို႔ သြားေရာက္ခဲ့ျခင္း မရွိေသာ္လည္း သူမတြင္ ေရာဂါပိုးေတြ႕ရွိရျခင္း ျဖစ္သည္။

တ႐ုတ္အစိုးရအေနႏွင့္ ဗိုင္းရပ္စ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ဆက္လက္စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈလုပ္ရန္ လိုအပ္သကဲ့သို႔ အျခားႏိုင္ငံမ်ားအေနႏွင့္လည္း ဗိုင္းရပ္စ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပင္ဆင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ထားၾကရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ WHO က ထုတ္ျပန္ေၾကညာထားသည္။ 

စာၫႊန္း။ ။ Why Experts Are Worried About a New Virus in China
ဉာဏေက်ာ္

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *