နဂါးႀကီး မ်က္စိက်ရာ မႏၲေလး

တ႐ုတ္သမၼတ၏ သမိုင္းဝင္ခရီးစဥ္ၿပီးသည့္ေနာက္ ျမန္မာႏွင့္ တ႐ုတ္အၾကား သေဘာတူညီခ်က္ ၃၃ ခု ရွိခဲ့သည္။ သေဘာတူညီခ်က္အမ်ားစုမွာ တ႐ုတ္-ျမန္မာ စီးပြားေရးစႀကႍလမ္း (China Myanmar Economic Corridor-CMEC) စီမံကိန္းအတြက္ အဓိကက်သည့္ အေျခခံအေဆာက္အဦမ်ား တည္ေဆာက္ရန္ သေဘာတူညီခဲ့ၾကျခင္းဟုလည္း ဆိုရမည္ျဖစ္သည္။ ယင္းစီးပြားေရးစႀကႍလမ္းသည္ ျမန္မာျပည္ေျမာက္ပိုင္းမွစတင္ကာ ရန္ကုန္တြင္ အဆုံးသတ္သည္။ ယင္းအနက္ မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ သက္ဆိုင္သည့္က႑အခ်ိဳ႕ကို ေကာက္ႏုတ္ျပပါမည္။

မႏၲေလး-ယူနန္ စီးပြားေရးစႀကႍ

မႏၲေလးတိုင္းႏွင့္ ယူနန္ျပည္နယ္အၾကား ျမန္မာ့စီးပြားေရးစႀကႍ ပူးတြဲတည္ေထာင္ေရး မူေဘာင္ေအာက္မွ ေဒသႏၲရအဆင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ရန္ နားလည္မႈစာခၽြန္လႊာကိုလည္း လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့သည္။

မႏၲေလးတိုင္းသည္ ယခင္ကတည္းက တ႐ုတ္ႏိုင္ငံယူနန္ျပည္နယ္ႏွင့္ စီးပြားေရးကူးလူးဆက္ဆံမႈမ်ားရွိေနခဲ့ၿပီး ယခုကဲ့သို႔ တရားဝင္လုပ္ေဆာင္လာျခင္းေၾကာင့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအတြက္ အခြင့္အလမ္းပိုမိုေကာင္းမြန္လာမည္ဟု မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး ကုန္သည္မ်ားႏွင့္ စက္မႈလက္မႈလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္း (MRCCI) အတြင္းေရးမႉး ဦးဥကၠာေက်ာ္ကဆိုသည္။

“သာမန္ Border Trade (နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး) ထက္ ႏွစ္ႏိုင္ငံလုံး ပိုမိုေကာင္းမြန္တဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ၊ ကုန္သြယ္မႈလုပ္ငန္းေတြကို လုပ္ႏိုင္ေအာင္ အခ်က္အလက္ေတြသိရွိဖို႔ အရမ္းအေရးႀကီးပါတယ္” ဟု ၎က ေျပာသည္။

မည္သည့္လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ မည္သည့္သေဘာတူညီခ်က္မ်ားလုပ္ေဆာင္ထားသည္ စသည့္အခ်က္အလက္မ်ား သိရွိႏိုင္ရန္အတြက္ သက္ဆိုင္ရာက ေဆာင္႐ြက္ေပးရန္ လိုအပ္ၿပီး သို႔မွသာလၽွင္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအေနႏွင့္ စႀကႍလမ္းအတြက္ ျပင္ဆင္ေဆာင္႐ြက္ရာ၌ ထိေရာက္ႏိုင္မည္ဟု ဦးဥကၠာေက်ာ္က ေျပာဆိုသည္။

၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာေရးႏွစ္အတြင္း ျမန္မာ-တ႐ုတ္ ႏွစ္ႏိုင္ငံကုန္သြယ္မႈပမာဏသည္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၁ ဘီလီယံေက်ာ္ရွိခဲ့သည္ဟု အစိုးရ၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားအရ သိရသည္။ ယင္းအနက္ အဓိကက်သည့္ မူဆယ္နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးစခန္းတစ္ခုတည္းကပင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅ ဘီလီယံနီးပါး ျဖစ္သည္။

မႏၲေလးတိုင္းအေနႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔ ကုန္ပစၥည္းတင္ပို႔မႈမ်ားတြင္ လက္ရွိတင္ပို႔ေနသည့္ ကုန္ၾကမ္းထက္ ကုန္ေခ်ာထုတ္လုပ္ကာ တင္ပို႔ႏိုင္လၽွင္ အျမတ္ပိုက်န္မည္ဟု ဦးဥကၠာေက်ာ္က သုံးသပ္သည္။

“ထုတ္ကုန္ထုတ္လုပ္ႏိုင္ေအာင္၊ ဟိုဘက္က လိုအပ္ခ်က္အေပၚ မူတည္ၿပီးေတာ့ ပို႔ႏိုင္ေအာင္၊ စႀကႍလမ္းက တ႐ုတ္ျပည္မွ မဟုတ္ပါဘူး။ အမ်ားႀကီးပဲ ျဖတ္သြားမွာဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံတကာလည္း ေရာက္မွာေလ။ ဒီအခြင့္အလမ္းေတြေတာ့ ရလာလိမ့္မယ္” ဟု ၎ကဆိုသည္။

စိတ္ဝင္စားဖြယ္ အျမန္လမ္း

မႏၲေလး-ထီးခ်ိဳင့္-မူဆယ္ အျမန္လမ္းစီမံကိန္းသည္ မႏၲေလးတိုင္း၊ စစ္ကိုင္းတိုင္းႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္တို႔ကိုျဖတ္သန္းမည့္ အျမန္လမ္းသစ္စီမံကိန္းျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္၏ ပိုးလမ္းမရပ္ဝန္းအစိတ္အပိုင္းတစ္ခုလည္းျဖစ္ၿပီး ျမန္မာျပည္အထက္ပိုင္းေဒသအခ်ိဳ႕အတြက္ ကုန္စည္ပို႔ေဆာင္ေရးက႑ကို အေျပာင္းအလဲျဖစ္ႏိုင္မည့္စီမံကိန္းဟု ဆိုရမည္ျဖစ္သည္။

ယင္းစီမံကိန္းကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ China Harbour Engineering ကုမၸဏီက ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမည္ျဖစ္ၿပီး ခန္႔မွန္းကုန္က်စရိတ္ တြက္ခ်က္ဆဲျဖစ္သည္။

လက္ရွိတြင္လည္း ျဖစ္တန္ေျခေလ့လာဆန္းစစ္မႈ လုပ္ေဆာင္ေနဆဲျဖစ္ကာ ေလ့လာမႈလုပ္ငန္းစတင္ရန္အတြက္ ေဆာက္လုပ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္ တ႐ုတ္ကုမၸဏီတို႔က ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မတ္လတြင္ နားလည္မႈစာခၽြန္လႊာ လက္မွတ္ေရးထိုး ခဲ့သည္။

မႏၲေလးအေျခစိုက္ ကုန္သည္မ်ားသည္ လက္ရွိတြင္ မႏၲေလး-လား႐ႈိး-မူဆယ္လမ္းမွ တစ္ဆင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔ တင္ပို႔ေနၾကၿပီး ယင္းလမ္းအသစ္ ေပၚေပါက္လာပါက မိမိတို႔အတြက္ ထိခိုက္မႈနည္းပါးႏိုင္မည္ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံ အေဝးေျပး ကုန္စည္ပို႔ေဆာင္ေရးဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္း မႏၲေလးတိုင္းဥကၠ႒ ဦးမ်ိဳးေဆြက သုံးသပ္သည္။

“လမ္းေၾကာင္းက တျခားစီျဖစ္သလို ပို႔မယ့္ကုန္စည္ေတြကလည္း မတူႏိုင္ဘူး။ အဲဒီလမ္းအသစ္က ေက်ာက္ျဖဴကိုတိုက္႐ိုက္ခ်ိတ္ဆက္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ လိုအပ္လို႔ ေဖာက္လုပ္တယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္” ဟု ၎ကဆိုသည္။

ေနျပည္ေတာ္-ေက်ာက္ျဖဴ အျမန္လမ္းစီမံကိန္းသည္လည္း မႏၲေလးတိုင္း- မေကြးတိုင္းႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္တို႔ကိုဆက္သြယ္မည့္ အျမန္လမ္းသစ္စီမံကိန္း ျဖစ္သည္။

လုပ္ေဆာင္မည့္ကုမၸဏီႏွင့္ လုပ္ငန္းေဆာင္႐ြက္မႈအေျခအေနမ်ားမွာ မႏၲေလး- ထီးခ်ိဳင့္-မူဆယ္ အျမန္လမ္းသစ္အတိုင္းပင္ ျဖစ္သည္။

ထီးခ်ိဳင့္လမ္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ယင္းေဒသမ်ား၏ ကုန္သြယ္မႈလမ္းေၾကာင္းမ်ား ပိုမိုပြင့္လင္းလာမည္ဟု ဦးဥကၠာေက်ာ္က ခန္႔မွန္းသည္။ တ႐ုတ္တို႔အေနႏွင့္ ပထဝီအေနအထားအရလည္းေကာင္း၊ စီးပြားေရးလမ္းေၾကာင္းအရလည္းေကာင္း ေဆာင္႐ြက္သည္ဟု ၎ကဆိုသည္။

တ႐ုတ္တို႔ လုပ္ေဆာင္ေနသည့္ ကားလမ္းႏွင့္ ရထားလမ္းတို႔သည္ ဓာတ္ေငြ႕ပိုက္လိုင္းျဖတ္သန္းသြားရာေဒသမ်ားကို အေျခခံေနသည္ဟု ဦးမ်ိဳးေဆြက ရွင္းျပသည္။

မူဆယ္-မႏၲေလး ရထားလမ္း

တ႐ုတ္သမၼတ၏ ခရီးစဥ္အတြင္း ‘မူဆယ္-မႏၲေလး ရထားလမ္း ျဖစ္ႏိုင္ေျခေလ့လာမႈအစီရင္ခံစာ လႊဲေျပာင္းေပးအပ္ျခင္းစာလႊာ’ ကိုလည္း လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့သည္။

မူဆယ္-မႏၲေလး ရထားလမ္းသည္ ျမန္မာ့ပထမဆုံးလၽွပ္စစ္ရထားလမ္းစီမံကိန္းျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၈ ဒသမ ၉ ဘီလီယံ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမည္ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာ့မီးရထားႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ China Railway Eryuan Engineering Group-CREEG (China Railway Group Ltd.) တို႔အၾကား နားလည္မႈစာခၽြန္လႊာ (MoU) ေရးထိုးထားသည္။

ယင္းရထားသည္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံေ႐ႊလီၿမိဳ႕မွတစ္ဆင့္ မူဆယ္-ကြတ္ခိုင္- သိႏၷီ-လား႐ႈိး-သီေပါ-ေက်ာက္မဲ- ေနာင္ခ်ိဳ-ျပင္ဦးလြင္-မႏၲေလးတို႔ကို ခ်ိတ္ဆက္ထားၿပီး လက္ရွိတြင္ သဘာ၀ပတ္ဝန္းက်င္အေပၚ သက္ေရာက္မႈမ်ားကို ေလ့လာဆန္းစစ္ေနဆဲ ျဖစ္သည္။

အလြယ္အားျဖင့္ ေ႐ႊလီ-မႏၲေလး ရထားလမ္းဟုလည္း ေခၚဆိုႏိုင္ၿပီး ေပက်င္း-ကူမင္း-တာ့လီ-ေ႐ႊလီလမ္းေၾကာင္းျဖင့္ ခ်ိတ္ဆက္ထားသျဖင့္ တ႐ုတ္ျပည္မႀကီးႏွင့္ တိုက္႐ိုက္ခ်ိတ္ဆက္ထားသည္ဟုလည္း ဆိုႏိုင္သည္။

ရထားလမ္းၿပီးစီးလၽွင္ မႏၲေလး-မူဆယ္ကို အခ်ိန္သုံးနာရီခန္႔ျဖင့္ ေရာက္ရွိႏိုင္မည္ဟု ခန္႔မွန္းထားၾကသည္။

မႏၲေလး-ပုဂံရထားလမ္း

မႏၲေလး-ပုဂံ ရထားလမ္းကိုလည္း တ႐ုတ္တို႔ အဆင့္ျမႇင့္မည့္သတင္းက စိတ္ဝင္စားဖြယ္ ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ တ႐ုတ္ခရီးသြားဧည္သည့္သည္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္တြင္ ႏွစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္သာဝင္ေရာက္ခဲ့ရာမွ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္တြင္မူ ေျခာက္သိန္းနီးပါးအထိ ဝင္ေရာက္လာခဲ့သည္။ ယင္းအနက္ အမ်ားစုမွာ မႏၲေလးႏွင့္ ပုဂံေဒသမ်ားသို႔ လည္ပတ္ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

ခရီးသြားဝင္ေရာက္မႈမ်ားေသာ္လည္း တ႐ုတ္ဧည့္သည္မ်ားသည္ တ႐ုတ္ေငြေပးေခ်မႈစနစ္ျဖစ္သည့္ WeChat Pay ကိုသာ သုံးစြဲၾကျခင္း၊ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားမ်ား ပိုင္ဆိုင္ထားသည့္ ဟိုတယ္ႏွင့္ စားေသာက္ဆိုင္မ်ား၊ အမွတ္တရပစၥည္း အေရာင္းဆိုင္မ်ားတြင္သာ သုံးစြဲေနၾကျခင္းမ်ိဳးေၾကာင့္ ေဒသခံမ်ားအတြက္ ရသင့္ရထိုက္သည္မ်ား ဆုံး႐ႈံးေနရသည္ဟု ဟိုတယ္လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္သူအခ်ိဳ႕ထံမွ သိရသည္။

“သူတို႔က ဟိုတယ္ေတြကို အခန္းျပတ္ ႏွစ္ခ်ဳပ္နဲ႔ ယူထားတာမ်ိဳးရွိတယ္။ စားေသာက္ဆိုင္ေတြ ႀကိဳခ်ိတ္ထားၾကတယ္။ အခုေတာင္ တ႐ုတ္ဧည့္သည္ပဲ ဝင္လာသလိုျဖစ္ေနတာ။ မူဆယ္-မႏၲေလး- ပုဂံရထားလမ္းသာ ေပါက္လာရင္ ဒီထက္ ပိုမ်ားလာလိမ့္မယ္” ဟု ပုဂံေဒသရွိ ဟိုတယ္လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္သူတစ္ဦးက ေျပာသည္။

တ႐ုတ္အေနႏွင့္ မႏၲေလးႏွင့္ ရထားလမ္း၊ ကားလမ္း ႏွစ္မ်ိဳးလုံးသြားလာႏိုင္ရန္ လုပ္ေဆာင္ေနသည့္အျပင္ လက္ရွိ၌လည္း ေလေၾကာင္းလိုင္းမ်ား တိုးခ်ဲ႕ေျပးဆြဲေနမႈမ်ား ရွိသည္။

မူဆယ္မွတစ္ဆင့္ မႏၲေလးသို႔ ကုန္သြယ္လမ္းမႀကီးႏွစ္လမ္းကို အၿပိဳင္လုပ္ေဆာင္ေပးမည့္သေဘာရွိၿပီး ရထားလမ္းကိုလည္း အဆင့္ျမႇင့္တင္မည့္အေျခအေနမ်ိဳး ျဖစ္သည္။

မူဆယ္-မႏၲေလး ရထားလမ္းသည္ အျမန္ရထားလမ္းျဖစ္ၿပီး ယခင္က ၁၀ နာရီခန္႔ၾကာသည့္ခရီးကို သုံးနာရီခန္႔ျဖင့္သြားႏိုင္မည္ဟု ဆိုထားသည္။

မႏၲေလး-ပုဂံ ရထားလမ္းသည္လည္း အျမန္ရထား သို႔မဟုတ္ ႐ိုး႐ိုးရထားဆိုသည္ကို မေၾကညာေသးေသာ္လည္း လက္ရွိေျပးဆြဲေနသည့္ ရထားတြဲမ်ားထက္ ပို၍အဆင့္ျမႇင့္လာႏိုင္ဖြယ္ ရွိသည္။

တ႐ုတ္သမၼတ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့သည့္ သေဘာတူညီခ်က္တစ္ခုတြင္ အတိုးမဲ့ေခ်းေငြျဖင့္ လူစီးရထားတြဲမ်ားဝယ္ယူခြင့္ သေဘာတူညီခ်က္လည္း ပါဝင္သျဖင့္ ယင္းလမ္းပိုင္းမ်ား၌ အသုံးျပဳမည္ဟု ယူဆရသည္။

လက္ရွိအားျဖင့္ ျမန္မာ-တ႐ုတ္ နယ္စပ္ကုန္သြယ္မႈသည္ ကားလမ္းကို အဓိကအသုံးျပဳေနသည္။ မူဆယ္-မႏၲေလးရထားလမ္းၿပီးသြားလၽွင္မူ ကုန္စည္တင္ပို႔မႈစနစ္မွာ အေျပာင္းအလဲတစ္ခု ျဖစ္လာႏိုင္သည္။

ရထားသည္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ထက္ ကုန္ခ်ိန္မ်ားစြာတင္ေဆာင္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ အခ်ိန္တိုျဖင့္ေရာက္မည့္ ရထားလမ္းေၾကာင္းကို ကုန္သည္မ်ားက ေ႐ြးခ်ယ္ၾကေတာ့မည္။

“ေလးငါးႏွစ္အတြင္းေတာ့ မေျပာႏိုင္ေသးပါဘူး။ တကယ္လို႔ ကုန္သည္ေတြက ရထားကို ေ႐ြးသြားရင္လည္း အေျပာင္းအလဲတစ္ခုေပါ့” ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံ အေဝးေျပးကုန္စည္ပို႔ေဆာင္ေရးဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္း မႏၲေလးတိုင္း ဥကၠ႒ ဦးမ်ိဳးေဆြက ဆိုေလသည္။ 

 

ျမတ္ (ကေလး)

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *