ဝူဟန္အတြက္ ျမန္မာ့ခံစစ္

က်န္းမာေရး ကိုယ္ခံအားနည္းေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ဝင္ေရာက္ကူးစက္မည္ကို တစ္ႏိုင္ငံလုံးရွိ ျပည္သူမ်ားက အျပင္းအထန္ စိုးရိမ္လ်က္ရွိၿပီး တိုင္းႏွင့္ ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕အခ်ိဳ႕ကလည္း ထိုေရာဂါအတြက္ ခံစစ္အမ်ိဳးမ်ိဳးကို ျပင္ဆင္လ်က္ရွိသည္။

ေဆြမ်ိဳးေပါက္ေဖာ္ဆက္ဆံေရးအျဖစ္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံႏွင့္ လြန္စြာ ေဒြးေရာယွက္တင္ျဖစ္လြန္းေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္အႏၲရာယ္ေၾကာင့္ မ်က္ျဖဴဆိုက္ေနၿပီ။

၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလေႏွာင္းပိုင္းတြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအလယ္ပိုင္း ဝူဟန္ၿမိဳ႕မွ အစျပဳခဲ့သည့္ အဆိုပါ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ဇန္နဝါရီလေႏွာင္းပိုင္းအထိ လူေပါင္းေျခာက္ေထာင္ခန္႔ ကူးစက္ခံေနရကာ ေသဆုံးသူတစ္ရာေက်ာ္ရွိခဲ့ၿပီး ကမၻာ့ႏိုင္ငံႀကီးမ်ားႏွင့္ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားတြင္ပါ ကူးစက္ျပန္႔ႏွံ႔ေနၿပီဟု တ႐ုတ္အေျခစိုက္မီဒီယာမ်ားႏွင့္ ကမၻာ့မီဒီယာအသီးသီးက ေရးသားခဲ့ၾကသည္။

ဗိုင္းရပ္စ္အစျပဳရာ

စက္မႈလုပ္ငန္းထြန္းကားသည့္ ဝူဟန္ၿမိဳ႕၏ ပင္လယ္စာေဈးတန္းတစ္ခုမွ စတင္ခဲ့သည္ဟု လတ္တေလာသတ္မွတ္ထားၾကသည့္ 2019 Novel Coronavirus (2019-nCov) ကို႐ိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္ (ဝူဟန္ဗိုင္းရပ္စ္ဟု လူသိမ်ား) စတင္ျဖစ္ ပြားခ်ိန္သည္ ဒီဇင္ဘာလကုန္ပိုင္းဟု ဆိုေသာ္လည္း ဇန္နဝါရီလ ၂၀ ရက္ ဝန္းက်င္မွသာ ပ်ံ႕ႏွံ႔လာခဲ့ၿပီး တ႐ုတ္အာဏာပိုင္မ်ားက ဝူဟန္ၿမိဳ႕၏ ၿမိဳ႕တြင္းပို႔ေဆာင္ဆက္သြယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ယာယီျဖတ္ေတာက္ခဲ့သည္။

ဝူဟန္ႏွင့္ ျပည္တြင္းရွိ ၿမိဳ႕မ်ား၊ ျပည္ပၿမိဳ႕မ်ား၏ ပို႔ေဆာင္ဆက္သြယ္ေရးကိုလည္း ျဖတ္ေတာက္လိုက္ျခင္းေၾကာင့္ လူဦးေရ ၁၁ သန္းခန္႔ရွိသည့္ ဝူဟန္ၿမိဳ႕၏ အသြင္သဏၭာန္သည္ လူမေနသည့္ ၿမိဳ႕ပ်က္တစ္ခုကဲ့သို႔ တိတ္ဆိတ္ေျခာက္ကပ္သြားခဲ့သည္ဟု ကမၻာ့မီဒီယာအခ်ိဳ႕တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ဇန္နဝါရီလ ၃၀ ရက္ေန႔အထိ ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၈ ႏိုင္ငံတြင္ ကူးစက္ခံရသူ ၇၇၇၉ ရွိေနၿပီး ေသဆုံးသူ ၁၇၀ ဦးရွိသည္။ ေသဆုံးသူမ်ားသည္ ဝူဟန္ၿမိဳ႕မွျဖစ္ၿပီး ဝူဟန္ၿမိဳ႕ျပင္ပအျဖစ္ ေပက်င္းၿမိဳ႕တြင္လည္း တစ္ဦးရွိခဲ့ေၾကာင္း တ႐ုတ္တာဝန္ ရွိသူမ်ားက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

လက္ရွိအထိ ဝူဟန္ၿမိဳ႕တြင္ အသြားအလာမ်ား ျပတ္ေတာက္ေနေသးေၾကာင္း ယင္းၿမိဳ႕သို႔ ေရာက္ရွိေနသည့္ ျမန္မာပညာေတာ္သင္ေက်ာင္းသား ကိုစည္သူထြန္းက ေျပာသည္။

ကာကြယ္ေဆး မေပၚေသးျခင္း၊ မည္သို႔မည္ပုံကူးစက္သည္ကို တိက်ေသခ်ာစြာ မသိရွိရေသးျခင္း၊ ေရာဂါဝင္ၿပီး ရက္ပိုင္းအတြင္း ေသဆုံးျခင္း စသည့္အေၾကာင္းအခ်က္မ်ားေၾကာင့္ တစ္ကမၻာလုံးက ယင္းေရာဂါကူးစက္ခံရမည္ကို လြန္စြာစိုးရိမ္လ်က္ရွိၿပီး ေနာက္ဆုံးထုတ္ျပန္ေသာ အခ်က္အလက္မ်ားအရ ထိုဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ခံရၿပီးေသာ္လည္း လကၡဏာခ်က္ခ်င္းမျပဘဲ ယင္းအခ်ိန္တြင္ပင္ အျခားသူမ်ားသို႔ ကူးစက္ႏိုင္သည္ဟူေသာ သတိေပးစကားသည္ ျမန္မာအပါ အဝင္ ကမၻာ့ႏိုင္ငံမ်ားကို မ်ားစြာၿခိမ္းေျခာက္ေနေလသည္။

ဝူဟန္ကို ပူပန္ျခင္း

ေရာဂါစတင္ျဖစ္ပြားရာ ဝူဟန္ၿမိဳ႕ကို တ႐ုတ္အလယ္ပိုင္းၿမိဳ႕ေတာ္ဟု တင္စားၾကၿပီး မႏၲေလးၿမိဳ႕သည္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အလယ္ပိုင္းၿမိဳ႕ေတာ္တစ္ခု ျဖစ္သည္။

ေန႔စဥ္ တ႐ုတ္ခရီးသြားအမ်ားအျပား အဝင္အထြက္ရွိေနသည့္အတြက္ ဂ႐ုျပဳသင့္သည့္ၿမိဳ႕ျဖစ္ေၾကာင္း မႏၲေလးတိုင္း ေခတၱဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးဇာနည္ေအာင္ က ေျပာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ လာေရာက္သူအမ်ားစုသည္ မႏၲေလးၿမိဳ႕သို႔ ဦးတည္ၾကၿပီး တ႐ုတ္ၿမိဳ႕ ၃၀ ခန္႔သို႔ ေလေၾကာင္းလိုင္း ၁၀ လိုင္းျဖင့္ တိုက္႐ိုက္ပ်ံသန္းေနသည္။

ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား လည္ပတ္မႈမ်ားအျပင္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ျခင္း၊ ေက်ာင္းတက္ျခင္းတို႔ျဖင့္ ကူးလူးဆက္ဆံမႈမ်ားရွိသည္ဟု ဦးဇာနည္ေအာင္က ဆိုသည္။

“ခရီးသြားေတြလည္း ဝင္ထြက္ေနတာဟာ တစ္ေန႔တစ္ေန႔ကို ေထာင္ (ဂဏန္း) ေက်ာ္တယ္” ဟု ၎ကေျပာသည္။

မႏၲေလး-ဝူဟန္ တိုက္႐ိုက္ခရီးစဥ္ကို ဇန္နဝါရီလ ၂၃ ရက္ေန႔က ယာယီရပ္နားခဲ့ၿပီးေနာက္ တစ္ပတ္အတြင္း ေလေၾကာင္းလိုင္းရွစ္လိုင္း၏ မႏၲေလးႏွင့္ တ႐ုတ္ၿမိဳ႕ေပါင္း ၃၀ ခန္႔၏ ခရီးစဥ္မ်ားကို ဆက္တိုက္ရပ္နားခဲ့ၾကသည္။

အခ်ိဳ႕ေလေၾကာင္းလိုင္းမ်ားက မတ္လကုန္ပိုင္းအထိ ရပ္နားထားၾကၿပီး ျပန္လည္ေျပးဆြဲမည့္အခ်ိန္ကို မေၾကညာၾကေသးေပ။

တ႐ုတ္အပါအဝင္ ျပည္ပခရီးသြားမ်ား တကူးတကသြားေရာက္ေလ့ရွိၾကသည့္ ေတာင္သမန္အင္းေစာင္းရွိ မဟာဂႏၶာ႐ုံေက်ာင္းတိုက္သည္ သံဃာေတာ္မ်ား ေရာဂါပိုးကူးစက္ခံရမည္ကို စိုးရိမ္သည့္အတြက္ ေရာဂါျဖစ္ပြားေနသည့္ အခ်ိန္ကာလအတြင္း တ႐ုတ္ခရီးသြားမ်ား မလာေရာက္ရန္ ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ားက ဆႏၵရွိေနၾကသည္။

သို႔ေသာ္ သာသနာေရးဦးစီးဌာနႏွင့္ ဟိုတယ္/ခရီး တာဝန္ရွိသူအခ်ိဳ႕ကမူ ေရာဂါအေျခအေနမ်ား ရွင္းလင္းေျပာၾကားခဲ့ၿပီးေနာက္ ဝင္ၿမဲအတိုင္း ဝင္ေရာက္ခြင့္ရရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ၿပီး ယေန႔အထိ တ႐ုတ္ခရီးသြားမ်ား ဝင္ေရာက္ေနဆဲဟု ေက်ာင္းတိုက္ရွိ သံဃာေတာ္အခ်ိဳ႕ထံမွ သိရွိရသည္။

ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေၾကာင့္ ေသဆုံးသူအေရအတြက္ တစ္ေန႔ထက္တစ္ေန႔ မ်ားျပားလာခဲ့ၿပီးေနာက္ တ႐ုတ္ႏွင့္ အမ်ားဆုံးထိေတြ႕ဆက္ဆံမႈရွိသည့္ မႏၲေလးတိုင္းတြင္ ယင္းေရာဂါေစာင့္ၾကည့္စစ္ေဆးကုသမည့္ေကာ္မတီ (Surveillance and Respond Team-SRT) ကို ဇန္နဝါရီလ ၂၇ ရက္ေန႔တြင္ တိုင္းအစိုးရအဖြဲ႕က ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။

SRT အဖြဲ႕ကို မႏၲေလးၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ ေဒါက္တာရဲလြင္က ဥကၠ႒အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ၿပီး တိုင္းေဒသႀကီး ကုသေရးဦးစီးဌာနမႉး ေဒါက္တာသန္းသန္းျမင့္က အတြင္းေရးမႉး ျဖစ္သည္။

ယင္းအဖြဲ႕၏ အဓိကတာဝန္သည္ တိုင္းေဒသႀကီးအတြင္း ေရာဂါပိုးေစာင့္ၾကည့္ကာကြယ္ရမည္ျဖစ္ကာ ဝူဟန္ၿမိဳ႕ရွိ ျမန္မာပညာေတာ္သင္မ်ား မႏၲေလးသို႔ေရာက္ရွိလာခ်ိန္တြင္ အနီးကပ္ေစာင့္ၾကည့္ေပးရမည့္တာဝန္လည္း ရွိသည္။

“ကန္ေတာ္နဒီေဆး႐ုံမွာ အသင့္ျပင္ဆင္ထားပါတယ္” ဟု ေဒါက္တာရဲလြင္ က ေျပာသည္။

မႏၲေလး ျပည္သူ႕ေဆး႐ုံႀကီးတြင္လည္း ေရာဂါျဖစ္ပြားသူမ်ားေရာက္ရွိလာလၽွင္ ေစာင့္ၾကည့္ကုသႏိုင္ရန္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားသည္ဟု တိုင္းေဒသႀကီးကုသေရးဦးစီးဌာနမွ သိရသည္။

“ေက်ာင္းသားေတြ ေရာက္လာရင္ ေလယာဥ္ကြင္းထဲအထိ ကားနဲ႔ႀကိဳမယ့္သေဘာရွိပါတယ္။ သူတို႔ (SRT အဖြဲ႕) ျပင္ဆင္ထားတဲ့ကားနဲ႔ေပါ့။ ေနာက္ ေလဆိပ္ထဲကို မဝင္ဘဲ ေဆး႐ုံကို တိုက္႐ိုက္ေခၚသြားမယ္လို႔ သိရတဲ့အတြက္ အႏၲရာယ္ေတာ့ နည္းပါတယ္” ဟု မႏၲေလးေလဆိပ္တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာသည္။

ဇန္နဝါရီလ ၂၉ ရက္ေန႔အထိ မႏၲေလးတိုင္းအတြင္း ဝူဟန္ကို႐ိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္သံသယရွိသူတစ္ဦးမၽွ မေတြ႕ရေသးဘဲ ကုန္းေၾကာင္း၊ ေရေၾကာင္း၊ ေလေၾကာင္း စသည့္ ဝင္ေရာက္ႏိုင္သည့္လမ္းေၾကာင္းမ်ားကို စနစ္တက် ေစာင့္ၾကည့္ႏိုင္ရန္ ရွမ္းျပည္နယ္၊ ကခ်င္ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မည္ဟု မႏၲေလးတိုင္း ေခတၱဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးဇာနည္ေအာင္က ေျပာဆိုသည္။

ေစာင့္ၾကည့္ရမည့္ ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းေလးခု

မႏၲေလးတိုင္းသည္ စစ္ကိုင္းတိုင္း၊ မေကြးတိုင္း၊ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္တို႔ႏွင့္ ထိစပ္ေနၿပီး ကခ်င္ႏွင့္ ရွမ္းတို႔တြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံႏွင့္ ေန႔စဥ္ဝင္ထြက္သြားလာေနသည့္ နယ္စပ္ဂိတ္ေပါက္မ်ား ရွိၾကသည္။

လြန္ခဲ့သည့္တစ္ပတ္ခန္႔က ဝူဟန္ၿမိဳ႕မွ တ႐ုတ္လုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦး မေကြးတိုင္းအတြင္းသို႔ ေရာက္ရွိခဲ့သျဖင့္ ၎၏က်န္းမာေရးကို ေစာင့္ၾကည့္ေနသည္ဟု ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာေအာင္မိုးၫိုက ဇန္နဝါရီလ ၂၉ ရက္ေန႔တြင္ ေျပာသည္။

ယင္းအျပင္ တ႐ုတ္ျပည္မွ မေကြးတိုင္းအတြင္း ျပန္လာမည့္ အလုပ္သမားေျခာက္ဦး၏ က်န္းမာေရးအေျခအေနကိုလည္း ေစာင့္ၾကည့္ရန္ တိုင္းက်န္းမာေရးဦးစီးဌာနသို႔ ၫႊန္ၾကားထားသည္ဟု ၎ကဆိုသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္လည္း ဝူဟန္ဗိုင္းရပ္စ္ကို ကာကြယ္ေရးမ်ား လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိသည္။ ဝိုင္းေမာ္ၿမိဳ႕ရွိ ကန္ပိုက္တီ နယ္စပ္ဂိတ္မွတစ္ဆင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္းသို႔ ျမန္မာအလုပ္သမားမ်ားႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားမ်ား ဝင္ထြက္မႈရွိၿပီး ဇန္နဝါရီလ ၂၈ ရက္ေန႔ စစ္ေဆးမႈအရ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားသုံးဦးသည္ ကိုယ္ပူခ်ိန္ ၁၀၃၊ ၁၀၄၊ ၁၀၅ ဒီဂရီဖာရင္ဟိုက္ရွိေနသည့္အတြက္ ျပန္လည္ေစလႊတ္ခဲ့သည္ဟု ကခ်င္ျပည္နယ္အစိုးရက ထုတ္ျပန္သည္။

ယင္းအျပင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ထိန္ခ်ဳံးၿမိဳ႕မွျပန္လာသည့္ ျမန္မာအလုပ္သမား ၃၀၀ ျပန္လည္လက္ခံေရးႏွင့္ က်န္းမာေရးစစ္ေဆးႏိုင္ရန္ ျမန္မာ-တ႐ုတ္ ခ်စ္ၾကည္ေရးလိုဏ္ေခါင္းအနီးတြင္ ယာယီစခန္းဖြင့္၍ ေဆာင္႐ြက္ေနေၾကာင္း ကခ်င္ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕က ဆိုသည္။

ယင္းအျပင္ ပန္ဝါႏွင့္ လြယ္ဂ်ယ္ဂိတ္မ်ားတြင္လည္း က်န္းမာေရးစစ္ေဆးမႈမ်ား တိုးျမႇင့္ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိသည္ဟု အဆိုပါအစိုးရအဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ထားသည္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားအခ်ိဳ႕ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ငါးစီးျဖင့္ ဝူဟန္ဗိုင္းရပ္စ္ေရွာင္ရန္ စစ္ကိုင္းတိုင္း ယင္းမာပင္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ တ႐ုတ္ယန္စီေၾကးနီစီမံကိန္းအတြင္းသို႔ ေရာက္လာသည္ဟု လူမႈကြန္ရက္တြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ၿပီးေနာက္ တိုင္းအစိုးရအဖြဲ႕ တာဝန္ရွိသူမ်ားက ဇန္နဝါရီလ ၂၉ ရက္ေန႔တြင္ သြားေရာက္စစ္ေဆးခဲ့သည္။

လက္ရွိတြင္ ယင္းစီမံကိန္းအတြင္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသား ၂၀ ေက်ာ္ကို သီးျခားအေဆာင္ျဖင့္ ခြဲျခားထားရွိၿပီး ၎တို႔ကို က်န္းမာေရးတာဝန္ရွိသူမ်ားစစ္ေဆးခ်က္အရ ေရာဂါပိုးသံသယရွိသူမေတြ႕ရေၾကာင္း စစ္ကိုင္းတိုင္း စည္ပင္သာယာေရး ဝန္ႀကီး ဦးျမင့္ၾကည္က အတည္ျပဳသည္။

စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီးအတြင္း ယေန႔အထိ ဝူဟန္ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ သံသယရွိသူ တစ္ဦးမၽွမရွိေသးေၾကာင္း ဝန္ႀကီး ဦးျမင့္ၾကည္က ခိုင္မာစြာဆိုသည္။

ရွမ္းျပည္နယ္အတြင္း၌လည္း က်န္းမာေရးေစာင့္ၾကည့္ စစ္ေဆးမႈမ်ားကို အထူးသျဖင့္ နယ္စပ္ဂိတ္မ်ား၌ ျပဳလုပ္ေနသည္ဟု မူဆယ္ၿမိဳ႕နယ္ အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဦးစီးဌာနထံမွ သိရသည္။

နယ္စပ္ဂိတ္မ်ား ပိတ္သည္ဟု လူမႈကြန္ရက္တြင္ ေကာလာဟလမ်ား ေရးသားေနၾကၿပီး လက္ရွိအခ်ိန္ထိ ပိတ္ထားျခင္းမရွိဟု တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးက အတည္ျပဳသည္။

နယ္နိမိတ္ခ်င္း ထိစပ္ေနသည့္ တ႐ုတ္ျပည္ဘက္မွ တာဝန္ရွိသူမ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္ေဆာင္႐ြက္ေနသည္ဟု ၎ကဆိုသည္။

ေညာင္ေ႐ႊေဆး႐ုံ၌ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသူတစ္ဦး ဝမ္းေလၽွာႏွင့္ အဖ်ားေရာဂါျဖင့္ ဇန္နဝါရီလ ၂၆ ရက္ ညပိုင္းတြင္ လာေရာက္ကုသခဲ့သျဖင့္ ေစာင့္ၾကည့္ခဲ့ေသာ္လည္း ဗိုင္းရပ္စ္လကၡဏာမ်ား မေတြ႕ခဲ့ရဟု ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာနကလည္း ထုတ္ျပန္ထားသည္။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစ ကမၻာ့ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ႏိုင္ငံတြင္း ေရာဂါမကူးစက္ေစရန္ တ႐ုတ္ခရီးသြားမ်ားဝင္ေရာက္မႈကို ဝင္ေပါက္အားလုံးတြင္ တင္းက်ပ္စြာတားျမစ္ကန္႔သတ္လိုက္ျခင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံတြင္းေရာက္ေနေသာ တ႐ုတ္ခရီးသြားမ်ားကို မူရင္းေဒသသို႔ ျပန္လည္ပို႔ေဆာင္ျခင္းတို႔ အပူတျပင္း လုပ္ေဆာင္ေနၾကခ်ိန္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္မူ တ႐ုတ္ခရီးသြားဝင္ေရာက္မႈကို လုံး၀ပိတ္ပင္လိုက္ျခင္းမ်ိဳး ယေန႔အခ်ိန္အထိ မရွိေသးဘဲ ဝူဟန္အပါအဝင္ ေဒသအခ်ိဳ႕မွလြဲ၍ က်န္ေဒသမ်ားမွ တ႐ုတ္ခရီးသြားမ်ားမွာ ဝင္ေပါက္အသီးသီးမွ အလၽွိဳလၽွိဳ ဝင္ဆဲ၊ ဝင္လာလတၱံရွိေနေသးသည္။

ယင္းအခ်က္ေၾကာင့္ပင္ ျပည္သူမ်ားမွာ အခ်ိန္ႏွင့္အမၽွ ဝူဟန္ဗိုင္းရပ္စ္ဆိုင္ရာသတင္းမ်ားကို နားစြင့္လ်က္ စိုးတထိတ္ထိတ္ႏွင့္ ေနထိုင္ေနၾကရသည္။

ျမန္မာ့စီးပြားႏွင့္ ခရီးသြားအေပၚ ႐ိုက္ခ်က္

ဝူဟန္ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္၏ အရွိန္က နယ္စပ္စီးပြားေရးကိုလည္း ထိခိုက္ခဲ့သည္။ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ခရီးသြားလာမႈႏွင့္ ကုန္သြယ္မႈမ်ားကို တ႐ုတ္အစိုးရက ကန္႔သတ္ထားသျဖင့္ တ႐ုတ္နယ္စပ္ မူဆယ္ကုန္သြယ္ေရးဇုန္ရွိ သစ္သီးေဈးကြက္မွာ အေရာင္းအဝယ္ရပ္တန္႔လုနီးပါးရွိခဲ့သည္ဟု နယ္စပ္သစ္သီးကုန္သည္တို႔က ဆိုၾကသည္။

တ႐ုတ္ႏွစ္သစ္ကူးကာလတြင္ သစ္သီးေဈးကြက္ ေအးေလ့ရွိၿပီး ဗိုင္းရပ္စ္ႏွင့္တိုက္ဆိုင္ေနသျဖင့္ ပို၍ ဆိုးဝါးခဲ့သည္ဟု ၎တို႔က ညည္းတြားၾကသည္။

တ႐ုတ္ႏွစ္သစ္ကူးမတိုင္မီ ၁၅ တန္ပါ ဖရဲသီးတင္ယာဥ္တစ္စီးလၽွင္ တ႐ုတ္ယြမ္ ေလးေသာင္းရွစ္ေထာင္ (က်ပ္သိန္း ၉၀) ခန္႔ ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ႏွစ္သစ္ကူးၿပီးေနာက္ ယြမ္ ၁၅,၀၀၀ (က်ပ္သိန္း ၃၀) ခန္႔သာ ေဈးေပါက္ေတာ့ေၾကာင္း ခြာၫိုသစ္သီးပြဲ႐ုံပိုင္ရွင္ ဦးစိုင္းခင္ေမာင္က ဆိုသည္။

ယင္းအျပင္ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္သို႔ ေရာက္လာသည့္ ဖရဲ၊ သခြား ေမာ္ေတာ္ယာဥ္အစီးေပါင္း ၂၀၀ ခန္႔အနက္ တစ္ရက္လၽွင္ အစီးေရ ၅၀ ခန္႔သာ တ႐ုတ္ဘက္သို႔ ဝင္ေရာက္ႏိုင္ေတာ့သည္ဟု နယ္စပ္ကုန္သည္တို႔က ေျပာၾကသည္။

တ႐ုတ္မွ ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ၿပီး အေျခအေနတည္ၿငိမ္သည္အထိ ေစာင့္ဆိုင္းၿပီးမွသာ သစ္သီးယာဥ္မ်ား နယ္စပ္သို႔တင္ပို႔သင့္ေၾကာင္း မူဆယ္ ၁၀၅ မိုင္ သစ္သီး၀လံကုန္စည္ဒိုင္က ဇန္နဝါရီလ ၂၇ ရက္ေန႔တြင္ ထုတ္ျပန္ထားသည္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံႏွင့္ ၂၀၁၉-၂၀၂၀ ဘ႑ာႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလအထိ ကုန္သြယ္မႈပမာဏ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၁၃၀၀ ေက်ာ္ ရွိသည္။ ယင္းအနက္ အႀကီးမားဆုံးကုန္သြယ္နယ္စပ္ျဖစ္သည့္ မူဆယ္နယ္စပ္ဂိတ္မွ ကုန္သြယ္မႈပမာဏ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းတစ္ေထာင္ေက်ာ္ ရွိခဲ့သည္။ ယင္းအနက္ ပို႔ကုန္တန္ဖိုးက ေဒၚလာသန္းရွစ္ရာနီးပါး ရွိသည္။

တ႐ုတ္အမ်ားစု ဝင္ေရာက္ေနသည့္ ခရီးသြားလုပ္ငန္းတြင္လည္း ဗိုင္းရပ္စ္အႏၲရာယ္ေၾကာင့္ ဝင္ေရာက္မႈ ရပ္တန္႔ေနသည္ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံခရီးသြားလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္းက ဆိုသည္။

ဟိုတယ္ႏွင့္ခရီးသြားလာေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ စာရင္းမ်ားအရ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္တြင္ တ႐ုတ္ခရီးသြား သုံးသိန္းခန္႔ ဝင္ေရာက္ၿပီး ၂၀၁၉ ခုႏွစ္တြင္ ခုနစ္သိန္းခြဲ ဝင္ေရာက္ထားသည္။ ယခုဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ေမၽွာ္မွန္းထားသည္ထက္ ေလ်ာ့က်လာမည္ဟု ခရီးသြားလုပ္ငန္းရွင္အခ်ိဳ႕က ခန္႔မွန္းၾကသည္။

မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီးအတြင္းရွိ ဟိုတယ္ႏွင့္ ခရီးသြားလုပ္ငန္းရွင္မ်ား၊ စားေသာက္ဆိုင္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအေနႏွင့္လည္း က်န္းမာေရးအသိပညာေပးမႈမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ေနသည္ဟု ယင္းလုပ္ငန္းရွင္အသင္းမ်ားထံမွ သိရသည္။

“ကိုယ့္ဆီတည္းတဲ့သူကိုေစာင့္ၾကည့္ဖို႔၊ ဖ်ားနာတဲ့လကၡဏာေတြ႕တယ္ဆိုရင္ ခ်က္ခ်င္းအေၾကာင္းၾကားေပးဖို႔ လုပ္ထားတယ္” ဟု မႏၲေလးတိုင္း ေခတၱဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးဇာနည္ေအာင္က ေျပာသည္။

ဝူဟန္ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အသိပညာေပးမႈမ်ား၊ သက္ဆိုင္ရာ၏ လုပ္ေဆာင္ေနမႈမ်ားကို ပိုမိုအသိေပးသင့္သည္ဟု မႏၲေလးတိုင္း ဧည့္လမ္းၫႊန္မ်ားအသင္းဥကၠ႒ ဦးဝင္းေဇာ္ဦးက ဆိုသည္။

ျပည္ပခရီးသြားမ်ားတြင္ သံသယခရီးသည္မ်ားေတြ႕ပါက သက္ဆိုင္ရာ ဟိုတယ္၊ တည္းခိုခန္းမ်ားအေနႏွင့္ တာဝန္ရွိသူမ်ားထံ ခ်က္ခ်င္းသတင္းပို႔ရန္လည္း ၫႊန္ၾကားထားသည္။

ခရီးသြားျမႇင့္တင္ေရးအတြက္ နည္းမ်ိဳးစုံႏွင့္ အျပင္းအထန္ ႀကိဳးပမ္းေနေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ဝူဟန္ဗိုင္းရပ္စ္သည္ က်ိန္စာျဖစ္လာၿပီေလာ။

အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ဝင္ေရာက္လာသည့္ ျပည္ပခရီးသြားအမ်ားစုသည္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွ ျဖစ္ေနၿပီး လက္ရွိအေျခအေနအရ ခရီးသြားဝင္ေရာက္မႈမွာ ေလ်ာ့က်သြားၿပီျဖစ္သည္။

နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးတြင္လည္း အရွိန္ေလ်ာ့က်သြားရာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ အဘက္ဘက္မွ အက်ပ္႐ိုက္ေနေသာ အေျခအေနျဖစ္ေနသည္။

အသင့္ျပင္ေသာ္လည္း အားမရ

ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ အဆိုပါဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါ ျဖစ္ေပၚလာပါက ေသမည္ရွင္မည္ကို ေဝခြဲမရျဖစ္ေနသည္ဟု က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစားဝန္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ေဒါက္တာျမင့္ေထြးက ဆိုသည္။

ဇန္နဝါရီလ ၂၇ ရက္ေန႔က ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန၌ ျပဳလုပ္သည့္ က်န္းမာေရးေဟာေျပာပြဲတြင္ ေျပာဆိုျခင္း ျဖစ္သည္။

“ေတာ္ေတာ္ေၾကာက္ဖို႔ ေကာင္းတယ္။ ဒီေရာဂါမွာ ကုတဲ့ေဆးမရွိဘူး။ ေရာဂါျဖစ္လာရင္ ေသမလား၊ ရွင္မလားဆိုတာ ေဝခြဲမရဘူး” ဟု ဝန္ႀကီးက ေျပာဆိုခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးရွိသူ ယေန႔အထိ မေတြ႕ရေသးေသာ္လည္း က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစားဝန္ႀကီးဌာနအေနႏွင့္လည္း ေစာင့္ၾကည့္ကာကြယ္မႈမ်ားကို ျပဳလုပ္လ်က္ရွိသည္။

သို႔ေသာ္ ေရာဂါကူးစက္ခံရသူရွိလာပါက တိုက္ဖ်က္ႏိုင္ရန္ အသင့္ရွိသည္ဟုလည္း ေဒါက္တာျမင့္ေထြးက ဆိုသည္။

က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစားဝန္ႀကီးဌာန၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားအရ ေရာဂါကာကြယ္ႏိုင္ရန္ ဖ်ားနာျခင္း၊ ႏွာေခ်ျခင္း စသည့္ အသက္႐ႉလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါလကၡဏာခံစားေနရသူမ်ားႏွင့္ အနီးကပ္ေနထိုင္ျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ရန္၊ လူထူထပ္သည့္ေနရာမ်ားကို ေရွာင္ၾကဥ္ရန္၊ လက္ကို ဆပ္ျပာျဖင့္ စင္ၾကယ္စြာ မၾကာခဏ ေဆးေၾကာရန္ လိုအပ္သည္ဟု ဆိုသည္။

ယင္းအျပင္ ႏွာေခ် ေခ်ာင္းဆိုးလၽွင္ ႏွာေခါင္းႏွင့္ ပါးစပ္ကို လုံၿခဳံစြာဖုံးအုပ္ထားရန္၊ အထူးသျဖင့္ ဘတ္စ္ကားစီးသူမ်ားအေနႏွင့္ အျခားသူမ်ားထံသို႔ ေရာဂါမကူးစက္ရန္ သတိျပဳရန္ႏွင့္ တိရစၧာန္မ်ားကို အကာအကြယ္မရွိဘဲ တိုက္႐ိုက္ထိေတြ႕ ကိုင္တြယ္ျခင္းမျပဳရန္၊ အသားငါးမ်ားကို ေသခ်ာစြာခ်က္ျပဳတ္စားေသာက္ရန္ႏွင့္ အိပ္ေရး၀၀ အိပ္စက္ရန္လည္း ဝန္ႀကီးဌာနက လမ္းၫႊန္ထားသည္။

ဝူဟန္ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကို ကာကြယ္ရန္အတြက္ မိမိတို႔၏ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းမ်ားသည္ H1N1 တုပ္ေကြးေရာဂါတြင္ အေတြ႕အႀကဳံရၿပီးသူမ်ားျဖစ္ေသာေၾကာင့္ လက္ရွိကာကြယ္သည့္ ေဆာင္႐ြက္ခ်က္မ်ားအေပၚ အထူးအားရေၾကာင္း ေဒါက္တာ ျမင့္ေထြးက ဇန္နဝါရီလ ၂၄ ရက္ေန႔တြင္ ေျပာဆိုထားသည္။

သို႔ေသာ္ နယ္စပ္ဂိတ္အခ်ိဳ႕တြင္ စစ္ေဆးေပးေနသည့္ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းအခ်ိဳ႕သည္ပင္ ႏွာေခါင္းစည္းအုပ္ထားျခင္းမရွိသည့္အတြက္ ေဝဖန္မႈမ်ားလည္း ရွိသည္။ အလားတူ ရန္ကုန္ေလဆိပ္ရွိ တာဝန္ရွိသူအခ်ိဳ႕သည္လည္း ေခ်ာင္းဆိုး ႏွာေခ်ျခင္းမ်ားကို ႏွာေခါင္းစည္းမတပ္ဘဲ လုပ္ေဆာင္ေနၾကသျဖင့္ ခရီးသြားျပည္သူမ်ားက ေဝဖန္မႈမ်ား ရွိေနသည္။

“ေဝဖန္တဲ့သူကို ကၽြန္ေတာ့္ဆီ လာေတြ႕ခိုင္းလိုက္၊ ဒီမွာလာ (ၾကည့္) ရင္ သူဖ်ားသြားမယ္။ တျခားႏိုင္ငံေတာင္ ဒီေလာက္ မလုပ္ဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံလုပ္ထားတဲ့သူေတြ ဘယ္ေလာက္ေျပာင္ေျမာက္တယ္ဆိုတာ။ အဲဒီဟာေတြက ဂ႐ုမစိုက္နဲ႔။ ေသခ်ာကို လုပ္ထားတာ” ဟု ေဒါက္တာျမင့္ေထြးက ဆိုသည္။

ဝူဟန္ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ လက္ရွိအခ်ိန္ထိ အစိုးရႏွင့္ ျပည္သူတို႔၏ ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈအေပၚ အားမရသူက မႏၲေလးၿမိဳ႕ခံ ပရဟိတလုပ္ငန္းမ်ားျဖင့္ ထင္ရွားသူ ကိုဝမ္း ျဖစ္သည္။ “ဟိုေန႔က ေဆး႐ုံႀကီးကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ သြားလႉတာ ရွိတယ္။ ႐ိုး႐ိုးႏွာေခါင္းစည္းေတြေလာက္ပဲ တပ္ဆင္ထားတာ ေတြ႕တယ္။ တကယ္ ဆိုရင္ N95 လိုမ်ိဳး စိတ္ခ်ရတဲ့ဟာကို က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြ ရသင့္တယ္။ အနည္းဆုံးေတာ့ အေရးေပၚဌာနမွာေတာ့ ရွိသင့္တယ္” ဟု ၎ကေျပာသည္။

လက္ရွိ မႏၲေလးၿမိဳ႕၏ Mask (ႏွာေခါင္းစည္း) ေဈးကြက္သည္ ယခင္ထက္ ၁၀ ခန္႔ တက္သြားသျဖင့္ အစိုးရအေနႏွင့္ ထိန္းခ်ဳပ္မႈမ်ား ေဆာင္႐ြက္သင့္ေပသည္။

ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ (WHO) ၏ က်န္းမာေရးစံႏႈန္းသတ္မွတ္ခ်က္အရ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အနိမ့္ဆုံးအဆင့္တြင္ရွိေနေသာ ႏိုင္ငံမ်ားထဲတြင္ ပါဝင္ေနသည္ဟု ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ထုတ္ျပန္ထားခ်က္အရ သိရသည္။

ဝူဟန္ဗိုင္းရပ္စ္ သံသယရွိလူနာ ေတြ႕ရွိရသည္ဟူေသာ သတင္းမ်ားက ျပည္သူမ်ားကို စိုးရိမ္မႈျမင့္တက္ေစသည့္အျပင္ သတင္းအတုစာမ်က္ႏွာမ်ားက မဟုတ္မမွန္သတင္းမ်ားကို ေရးထားေနမႈမ်ားကလည္း စိုးရိမ္စိတ္ကို သာသာထိုးထိုး မီးထိုးေပးလ်က္ ရွိသည္။

တစ္ႏိုင္ငံလုံးအေနအထားႏွင့္ သိသင့္သည့္ ဝူဟန္ဗိုင္းရပ္စ္ဆိုင္ရာသတင္းမ်ားကိုလည္း က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနက အခ်ိန္ႏွင့္အမၽွ ထုတ္ျပန္ေပးႏိုင္မႈ မရွိသည္ကလည္း ျပည္သူမ်ားကို ယင္းဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္မည့္အေရး ပိုမိုထိတ္လန္႔ေစ သည္။

မႏၲေလးတိုင္း ေခတၱဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကမူ ဝူဟန္ဗိုင္းရပ္စ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေအာက္ပါအတိုင္း သတိေပးသည္။

“ဒီေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စိုးရိမ္အားႀကီးဖို႔ မလိုသလို လ်စ္လ်ဴ႐ႈထားလို႔လည္း မရပါဘူး” 

 ျမတ္(ကေလး)

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *