တတိယကမၻာက ဒုတိယ အေရျပား

တတိယကမၻာက ဒုတိယ အေရျပား

 

မီးရထား တိုက္တန္းေပၚက အလင္းေရာင္မ်ား တိုက္တန္းေလးေရွ႕က ေလေဘး အထည္ဆိုင္တန္းေပၚ ကြက္တိကြက္ၾကား ျဖာက်ေနသည္။ မီးစက္ႏိႈးၿပီး ဖြင့္ထားေသာ မီးေခ်ာင္းမီးေရာင္ေတြၾကား ေလေဘးဟုေခၚသည့္ အေဟာင္းထည္ဆိုင္ေလးမ်ားက ညအေမွာင္ကို အန္တုၿပီး ေဈးဝယ္ေခၚလို႔ ေကာင္းတုန္း။ ထိုေဈးေလးသည္ မၾကာေသးခင္ သံုးႏွစ္ခန္႔ကမွ မႏၲေလးၿမိဳ႕ ၇၇ လမ္း ဘူတာႀကီးအနီး ေပၚေပါက္လာေသာ အေဟာင္းတန္းေဈးေလးျဖစ္သည္။

စားဝတ္ေနေရး အေျခခံ လိုအပ္ခ်က္မ်ားအတြက္ အေျခခံလူတန္းစား မႏၲေလးသူ၊ မႏၲေလးသားအခ်ိဳ႕ အားကိုးစရာသည္ ေလေဘးထည္ဟုေခၚေသာ ေဘထုပ္ထည္မ်ားပင္။ ၁၉၆၈ ခုႏွစ္တြင္ လူေပါင္း ၈၃၇ ဦးအထိ ေသဆံုးခဲ့ရသည့္ ရခိုင္ျပည္ေလေဘးျဖစ္စဥ္က ႏိုင္ငံအသီးသီးမွ လွဴဒါန္းလိုက္ေသာ အဝတ္အထည္မ်ားမွ စတင္၍ျဖစ္ လာသည့္ေဈးကြက္မို႔ ေလေဘးထည္ဟုလည္း ေခၚၾကသည္။

အဝတ္ထုပ္ဟု အဓိပၸာယ္ရသည့္ အဂၤလိပ္စာလံုး Bale မွ လာေသာေၾကာင့္ ေဘထုပ္ဟုလည္း ေခၚၾကသည္။ တခ်ိဳ႕ကလည္း ဖ်ာခင္းၿပီး ဖ်ာေပၚပံုေရာင္းေသာ အထည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ဖ်ာပံုထည္ဟု ေခၚသည္။ ေလေဘးဟုေခၚေခၚ၊ ေဘထုပ္ဟု ေခၚေခၚ၊ ဖ်ာပံုထည္ဟုေခၚေခၚ ထိုစကားလံုးမ်ား၏ အဓိပၸာယ္သည္ တစ္ပတ္ရစ္ အဝတ္အထည္ေဟာင္းမ်ားကိုသာ ေခၚျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း အားလံုးက နားလည္ၾကသည္။

မႏၲေလးတြင္ ေလေဘးေဈးကြက္ ေပၚေပါက္လာသည္မွာ ၁၉၆၈ ခုႏွစ္ဝန္းက်င္ ႏွစ္မ်ားကတည္းကဆိုေတာ့ ယခုဆိုလွ်င္ ႏွစ္ေပါင္း (၅၀) နီးပါးရွိခဲ့ၿပီ။ “ေလေဘးအစ အိမ္ေတာ္ရာက”ဟူသည့္အတိုင္းပင္ ေလေဘးအထည္တို႔၏ မူလေဈးကြက္အစသည္ အိမ္ေတာ္ရာ ဘုရားမွာ သေႏၶတည္ခဲ့သည္။ အိမ္ေတာ္ရာဘုရားဝင္းအတြင္းႏွင့္ ဘုရားဝင္း အျပင္ဘက္ဆိုင္တန္းမ်ားသည္ ေဘထုပ္သည္တို႔၏ က်က္စားရာပင္။ ဆိုင္ခန္းႏွင့္ ဖြင့္ေရာင္းသူမ်ား၊ လွည္းႏွင့္ တင္ေရာင္းသူမ်ား၊ ေဘထုပ္ ဝယ္သူမ်ားသည္ အိမ္ေတာ္ရာဘုရားတြင္ ေျခရာခ်င္း ထပ္ခဲ့ၾကသည္။

၁၉၉၁ ခုႏွစ္တြင္ေတာ့ ၁၉ လမ္း ေရႊတေခ်ာင္းေျမာင္းေဘးရွိ ေညာင္ပင္ေဈးကို ၁၉ လမ္း ေျမာက္ဘက္အထိ တိုးခ်ဲ႕ၿပီး ထိုေဈးသစ္ေနရာတြင္ အေဟာင္းတန္း အထည္ဆိုင္မ်ားအတြက္ ေနရာေပးခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္မွစ၍ ေညာင္ပင္ေဈးသည္ အထည္ေဟာင္းတန္းဟု နာမည္ေက်ာ္လာခဲ့သလို မႏၲေလးတစ္ၿမိဳ႕လံုး၏ အႀကီးမားဆံုးေသာ အထည္ေဟာင္း ေဈးကြက္ႀကီး ျဖစ္လာခဲ့သည္။

အက်ယ္အဝန္းအားျဖင့္ မႏၲေလးအေခၚ တစ္ျပပတ္လည္ရွိ အုတ္ခံသြပ္မိုး တစ္ထပ္ေဈးေလးသည္ အဝတ္အထည္မ်ားကို ေဈးခ်ိဳခ်ိဳႏွင့္ လိုခ်င္သူမ်ားအတြက္ အားကိုးရာတစ္ခုပင္။ ေရႊတေခ်ာင္းေျမာင္းေဘးရွိ ထိုေဈးကေလးသည္ အျမင္အားျဖင့္ မတင့္တယ္လွေသာ္လည္း အထဲတြင္ေတာ့ အဝတ္အထည္မ်ိဳးစံု၊ အိတ္၊ ေစာင္၊ အိပ္ရာခင္း၊ ဦးထုပ္၊ မာဖလာအျပည့္ႏွင့္ စိတ္ဝင္စားစရာ ေဈးကြက္ႀကီးတစ္ခု ျဖစ္ေနသည္။

ယခုအခါေတာ့ ေညာင္ပင္ေဈး တင္သာမက မႏၲေလးၿမိဳ႕အႏွံ႔ ပ်ံက်ေဈး ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ေလေဘးထည္ အသည္ေတြ ေတြ႔ႏိုင္သည္။ တခ်ိဳ႕ေဈးေတြမွာေတာ့ တစ္ဆိုင္စ ႏွစ္ဆိုင္စမို႔ သိပ္ၿပီး ေရြးခ်ယ္စရာ မရွိလွ။ ေဈးကလည္း ေန႔ခင္းပိုင္းတြင္မွ ဖြင့္သည္မို႔ ႐ံုးတက္၊ ေက်ာင္းသြားသူေတြ လာေရာက္ လည္ပတ္ဖို႔ သိပ္အဆင္မေျပတတ္။

ဘူတာႀကီးတိုက္တန္း ေလေဘး ေဈးေလးကေတာ့ ည ၁၀ နာရီခန္႔ထိ ဖြင့္သည္မို႔ ညခင္း အပန္းေျပလမ္းေလွ်ာက္ရင္း အထည္ဝယ္ၾကေသာ မိသားစုေတြ အေျခခံ လူတန္းစားေတြ ရွိသည္။ သည္ရပ္ကြက္၊ သည္ေဈးတန္း၊ သည္လူေတြခ်ည္း ဘာမွ အားနာေနစရာ မ်က္ႏွာပူေနစရာမရွိ။ ဒီေတာ့လည္း ေဈးကြက္ လိုအပ္ခ်က္အရ ဘူတာ တိုက္တန္းအထည္ေဟာင္း ေဈးေလး ပီျပင္စြာ ျဖစ္တည္လာသည္။

သည္ေဈးေလးသို႔ ေရာက္ေသာ အထည္မ်ားသည္ ကုန္းတစ္တန္ ေရတစ္တန္ ေက်ာ္ျဖတ္ၿပီးမွ ေဈးတန္းေလးထဲ ေရာက္လာသည္ဆိုလွ်င္ အံ့ဩသြားမည္ ထင္ပါသည္။ အေမရိကန္၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ ကိုးရီးယား၊ ဂ်ပန္၊ တ႐ုတ္စေသာ ႏိုင္ငံျခားမွ တစ္ပတ္ရစ္ အဝတ္အထည္မ်ိဳးစံုတို႔သည္ ကြန္တိန္နာႀကီးမ်ားႏွင့္ ေရေၾကာင္းမွတစ္ဆင့္ ဝင္ေရာက္ၿပီး ျပည္ေက်ာ္ေဈး၊ ၁၆ လမ္းတို႔ရွိ ေလေဘးဒိုင္မ်ားသို႔ ဦးစြာ ေရာက္သည္။ ဒိုင္မ်ားက ေရာက္လာသမွ် အဝတ္အထည္မ်ားကို က်ားဝတ္၊ မဝတ္၊ ကေလးဝတ္၊ ေဘာင္းဘီ၊ စကတ္၊ ဦးထုပ္၊ အိတ္၊ ေစာင္၊ အိပ္ရာခင္း၊ စသျဖင့္ အထုပ္မ်ားခြဲၿပီး ေၾကးနန္းႀကိဳးႏွင့္ ခ်ည္ၿပီးပိတ္သည္။

လူႀကိဳက္မ်ားသည့္ အခ်ိဳ႕ေသာ နာမည္ႀကီး၊ ေဈးကြက္ရ တံဆိပ္မ်ား၊ အထည္အသန္႔မ်ားကို “ေခါင္ထည္”ဟုဆိုကာ သီးသန္႔ ထုပ္သည္။ ထိုေခါင္ထုပ္သည္ ေလေဘးထုပ္မ်ားထဲတြင္ ေဈးအႀကီးဆံုးပင္။ ထိုေခါင္ထုပ္မ်ားကို လက္ကား ျပန္ေရာင္းမည့္ ေလေဘးေဈးသည္တို႔က သူ႔ထက္ငါဦးေအာင္ လုၿပီးဝယ္ရသည္။ ေခါင္ထုပ္ထဲမွ အထည္မ်ားသည္ တစ္ထည္ကို တစ္ေသာင္းခန္႔ေတာ့ ေရာင္းရသည္ခ်ည္းမို႔ တြက္ေျခကိုက္သည္။

ေလေဘးေဈးကြက္၏ ထံုးစံအရ လက္ကားေဈးသည္တို႔သည္ ဒိုင္ထံမွ ဝယ္ယူသမွ် ေလေဘး အထုပ္တိုင္းအတြက္ ေငြလက္ငင္းရွင္းရန္ မလိုအပ္ေသာ္လည္း ေခါင္ထုပ္အတြက္ကိုေတာ့ လက္ငင္းရွင္းႏိုင္မွ ဒိုင္က ခ်ေပးတတ္သည္။ ပါကင္ပိတ္၊ ေၾကးနန္းတုပ္ထားေသာ ေဘထုပ္မ်ားကို ဖြင့္ၾကည့္ခြင့္ မရွိဘဲ က်ားဝတ္၊ မဝတ္၊ ကေလးဝတ္ စသျဖင့္သာ ေျပာၿပီးရသည့္ အထုပ္ယူရသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဒိုင္ထံမွ လက္ကားဝယ္သူတို႔အတြက္ ကံကလည္း ေကာင္းမွ အထည္ေကာင္းကို ရတတ္သည္။

ထိုရလာေသာ ေဘထုပ္မ်ားကို ဆိုင္တန္းထဲမွာခင္းၿပီး မ်ိဳးတူရာစုခ်ိတ္ ေရာင္းရသည္။ တခ်ိဳ႕ေသာ အထည္မ်ားကို လိုအပ္လွ်င္ ေလွ်ာ္ဖြတ္၊ မီးပူတိုက္ထားရသည္။ သို႔မွသာ ေဈးေကာင္းရတတ္သည္ကိုး။ တခ်ိဳ႕ ေဖာက္သည္မ်ားကလည္း တစ္ခါဝယ္လွ်င္ အထည္ဆယ္ခ်ီ၊ ရာခ်ီ ဝယ္ၿပီး လိုအပ္သည့္ ေနရာမ်ားကို ျပန္လွဴတတ္ၾကသည္မို႔ ထိုသို႔ ဝယ္သူမ်ားအတြက္ဆို ေဈးေလွ်ာ့ေပးတတ္သည္က ေလေဘးေဈး၏ ခ်စ္စရာဓေလ့ တစ္ခုပင္။ ၂၀၁၅ ေရေဘးတုန္းကဆိုလွ်င္ ေလေဘးဒိုင္မ်ားမွ အထည္ေဟာင္းမ်ား ျမန္မာျပည္ အရပ္ရပ္သို႔ တင္ပို႔ခဲ့ရသည္။

ေဘထုပ္တစ္ထုပ္လွ်င္ အထည္ ၈၀-၁၀ဝ ခန္႔သာ ပါတတ္ၿပီး တစ္ထုပ္လွ်င္ ေငြရင္း သံုးသိန္းေလာက္ ရင္းရသည္။ အထည္ေကာင္းပါလွ်င္ေတာ့ ေဈးတင္ ေရာင္းႏိုင္ၿပီး အထည္ေတြ မေကာင္းလွ်င္ေတာ့ အထည္ေတြက ဆိုင္ေပၚတင္ အိပ္ေနသျဖင့္ အေရာင္း ပါးလာတတ္သည္။ ထိုသို႔ အေရာင္းပါးလာလွ်င္ တြန္းလွည္းသည္ဟုေခၚေသာ လက္တြန္းလွည္းႏွင့္ ရပ္ကြက္တကာ ေလေဘးထည္ လွည့္ေရာင္းသူမ်ားကို တစ္ဆိုင္လံုး ပုတ္ျပတ္စနစ္၊ တစ္ထည္ကို ၂၀ဝက်ပ္ ေဈးျဖင့္ ျပန္ခ် ေရာင္းေပးရသည္။

ထိုေဈးေပါေပါ အထည္ေလးမ်ားကို လမ္းထဲ ရပ္ကြက္ထဲမွာ တစ္ထည္ ၅၀ဝ ႏွင့္ သူ႔ထက္ငါ အလုအယက္ ဝယ္တတ္ၾကသည္။ ေလေဘးထည္ဆို၍ ေငြေၾကး မတတ္ႏိုင္ေသာ သူမ်ားသာ ဝယ္သည့္ပစၥည္းဟု ထင္လွ်င္ မွားသြားႏိုင္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံကို စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔ထားစဥ္ ကာလမ်ားက ေလေဘး အထည္ေဈးကြက္သည္ ႐ုပ္ရွင္မင္းသား မင္းသမီးမ်ားပင္ ဝယ္ယူရေသာ ေဈးကြက္ျဖစ္ခဲ့ဖူးသည္။ ႐ုပ္ရွင္သ႐ုပ္ေဆာင္မ်ားအဖို႔ လိုခ်င္ေသာ နာမည္ႀကီးတံဆိပ္ အဝတ္အထည္မ်ားကို ေဈးသက္သက္သာသာႏွင့္ ရႏိုင္သည္မို႔ ေလေဘးထည္မ်ားက အလြန္ အဆင္ေျပခဲ့သည္။ ယခုထက္ထိပင္လွ်င္ ႐ုပ္ရွင္ေလာက အသိုင္းအဝိုင္းမွ လူအခ်ိဳ႕ ေလေဘးထည္ႏွင့္ မကင္းႏိုင္ေသးေပ။

နာမည္ႀကီး တံဆိပ္အထည္မ်ားထဲမွ အေကာင္းကို ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ၾကေသာ သူမ်ားအတြက္ ေလေဘးလက္ကား ေဈးသည္မ်ားသည္ သူတို႔ေဖာက္သည္ကို ဖုန္းနံပါတ္ေတြ၊ ခါးနံပါတ္ေတြ မွတ္သားထားၿပီး အထည္ေကာင္းမ်ား ေရာက္လာလွ်င္ ဖုန္းဆက္တတ္ၾကသည္။ ထိုဝယ္သူမ်ားထဲမွာ ေငြေၾကးတတ္ႏိုင္ေသာသူေတြလည္းပါသည္။ သို႔ေသာ္ ပစၥည္းေကာင္း အရည္အေသြးကို သိေနသူအဖို႔ ေလေဘးထည္ဟူေသာ စကားလံုးသည္ စိတ္ကသိကေအာက္ျဖစ္စရာ မဟုတ္ေတာ့။

ေလေဘးထည္တို႔သည္ ႏိုင္ငံျခားမွ လူမ်ား၏ တစ္ပတ္ရစ္ အဝတ္အေဟာင္းမ်ားပါသလို တခ်ိဳ႕လည္း လံုးဝကို အစြန္းအထင္း အနာအဆာ မရွိေသာ အထည္သန္႔မ်ား ရွိတတ္သည္။ ယူတတ္မွရ၊ ဆင္တတ္မွ လွ ဆိုသလိုပင္ ေလေဘးထည္တို႔သည္ ေရြးႏိုင္မွ၊ ကိုယ္လိုခ်င္သည့္ အဆင္ဒီဇိုင္း ရတတ္သည္။ အထည္အသစ္ အေရာင္းဆိုင္မ်ားလို လိုခ်င္သည့္ဆိုဒ္၊ လိုခ်င္သည့္ အေရာင္ေျပာၿပီး ရွာခိုင္း၍ မရတတ္ေသာေၾကာင့္ ေလေဘးထည္ဆိုလွ်င္ ရွာႏိုင္မွ ေတာ္ကာက်သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ပင္ ေလေဘးထုပ္ တစ္ထုပ္ ဖြင့္ခ်ၿပီဆိုလွ်င္ သူ႔ထက္ငါ အလုအယက္ ရွာေဖြၾကရသည္။ ႀကိဳက္တာေတြ႔လွ်င္ လက္တစ္ဖက္ႏွင့္ပိုက္ ရင္ခြင္ထဲ ထည့္ၿပီး ေနာက္လက္တစ္ဖက္က အလ်င္မီေအာင္ ေမႊေႏွာက္ လွန္ေလွာရသည္။ ၿပီးလွ်င္ေတာ့ ဘယ္ႏွထည္ဟုဆိုကာ ဆိုင္ရွင္ထံ စာရင္းရွင္း႐ံုပင္။ ေဈးကလည္း ဆစ္တတ္ရေသးသည္။ ၿပီးလွ်င္ေတာ့ အဝတ္ထုပ္ေတြ ဆြဲၿပီး တေပ်ာ္တပါး အိမ္ျပန္၊ ေလွ်ာ္ဖြပ္၊ ေနလွန္းၿပီး ျပန္ဝတ္ၾကမည္။ ေလေဘးထည္မွန္းလည္း ဘယ္သူမွ သိမည္မဟုတ္ေတာ့။

သာမန္ လက္လုပ္လက္စားမ်ားအတြက္ ေလေဘးေဈးတန္းဝင္ရသည့္ အရသာကို မစားရ ဝခမန္း ေငးရသည့္ ေရွာပင္းေမာႀကီးမ်ား လည္ပတ္ရသည့္ အရသာႏွင့္ မလဲႏိုင္။ လက္ထဲမွာ ေငြေလး တစ္ေသာင္းခန္႔ရွိ႐ံုႏွင့္ တစ္မိသားစုလံုး ေလာက္ငေအာင္ ဝယ္ႏိုင္သည္။ တစ္ခါ ဝယ္ၿပီးလွ်င္လည္း ေမာင္ႏွမမ်ားထဲမွ အႀကီးျဖစ္သူ၏ အက်ကို အငယ္မ်ားအတြက္ ေပးလိုက္႐ံုပင္။ ေဈးကလည္း ႀကီးႀကီးမားမား မဟုတ္သည္မို႔ ဝတ္ေပ်ာ္သည္။ ေဈးခ်ိဳခ်ိဳႏွင့္ ကေလးေတြလည္း ေက်နပ္သည္မို႔ စေန၊ တနဂၤေႏြ၊ ဥပုသ္ေန႔မ်ားတြင္ ေလေဘးတန္းသည္ ပိုမိုစည္ကားတတ္သည္။

တစ္ထည္မွ ၅၀ဝ-၁၀ဝ၀-၂၀ဝ၀ စသျဖင့္။ ေဈးသည္တို႔၏ အသံကလည္း တညံညံ၊ မိဘမ်ားကို လက္ညႇိဳးထိုးပူဆာေနေသာ ကေလးတို႔၏ အသံကလည္း တဆာဆာ။

အေျခခံလူတန္းစားတို႔အတြက္ ဖက္ရွင္ဆိုသည္က ပဓာနမဟုတ္ ဝတ္ရတာ စိတ္တိုင္းက်ဖို႔သာ အဓိကျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံျခားတြင္ ဖက္ရွင္အေဟာင္းဟု သတ္မွတ္ၿပီး ပို႔လိုက္သမွ် အထည္မ်ားကို ဒီႏိုင္ငံတြင္ေတာ့ အေကာင္း လုပ္ေနရသည္။ စက္ပစၥည္းေတြကို ၾကည့္မလား၊ ဆိပ္ကမ္းက တင္သြင္းလာေသာ ကားေတြကိုၾကည့္ဦးမလား … အေဟာင္းေတြ တစ္စစပံုလာသည့္ ႏိုင္ငံႀကီးသည္လည္း အေဟာင္းတန္းလို ခပ္ယဲ့ယဲ့ပင္။ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံ၏ အေဟာင္းေဈးကြက္သည္ ဆက္လက္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေနလိမ့္ဦးမည္ ထင္ပါသည္။

ယဥ္ယဥ္ေႏွာင္း

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *