တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး ဆိုသည္မွာ …

ေလာကတြင္ ဓမၼႏွင့္ အဓမၼ ဟူသည္ရွိ၏။

ထို႔ေၾကာင့္ တရားႏွင့္ ေလ်ာ္ညီေသာ အမႈကိစၥတို႔ရွိၾကသလို တရားႏွင့္မေလ်ာ္ညီေသာ အမႈကိစၥတို႔လည္း ရွိၾကကုန္၏။ မည္သည့္အမႈ တို႔သည္ တရားေသာအမႈျဖစ္၍ မည္သည့္အမႈတို႔သည္ မတရားေသာအမႈမ်ား ျဖစ္ၾကပါသနည္း။ တရားျခင္း/ မတရားျခင္းကို အမ်ားညီေပတံျဖင့္ တိုင္းတာျခင္းကသာ လက္ေတြ႕ႏွင့္ အနီးစပ္ဆုံးျဖစ္ပါလိမ့္မည္။ သို႔ႏွင့္ ေဒသတစ္ခုခ်င္းစီႏွင့္ဆိုင္ေသာ တရားမၽွတမႈအတြက္ အမ်ားသေဘာညီသည့္ စည္းမ်ဥ္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ား ေပၚေပါက္လာရေလသည္။ ၎ကိုပင္ ‘ဥပေဒ’ ဟု နာမသမုတ္ၾကသည္။

ဥပေဒဆိုသည္မွာ ေဒသတစ္ခု၊ နယ္ပယ္တစ္ခုအတြင္း စုစည္းေနထိုင္ၾကသူမ်ားအၾကားတြင္ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း၏ တရားမၽွတမႈအတြက္ မည္သည့္အခ်က္တို႔ကို လိုက္နာေနထိုင္ၾကမည္ဟူေသာ စုေပါင္းသေဘာတူညီထားခ်က္မ်ားသာျဖစ္သည္။ ယင္းမွာ ဥပေဒ၏ စစ္မွန္ေသာ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ ျဖစ္ပါသည္။

ဥပေဒ၏ ပင္ကိုစံမ်ားမွာ တိက်သည္။ ျပတ္သားသည္။ အမ်ားသေဘာတူညီခ်က္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ တရားဝင္မႈႏွင့္ မၽွတမႈရွိသည္။ မွန္ကန္တည့္မတ္ၿပီး စည္းစနစ္က်သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဥပေဒသည္ ၾကည္ညိဳေလးစားဖြယ္ရာ ဂုဏ္သိကၡာတို႔ႏွင့္ျပည့္စုံသည္။ သို႔တေစ ဆန္႔က်င္ဘက္အရာႏွစ္ခု ဒြန္တြဲျဖစ္တည္ေလ့ရွိေသာ ေလာကနိယာမ သေဘာအရေကာင္းေသာဥပေဒႏွင့္ ဆိုးေသာဥပေဒ၊ တရားေသာဥပေဒႏွင့္ မတရားေသာဥပေဒ၊ တရားေသာစီရင္မႈႏွင့္ မတရားေသာ စီရင္မႈမ်ားဟူ၍ ေပၚေပါက္လာခဲ့ပါသည္။

တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကိစၥကို က်မ္းႀကီးက်မ္းငယ္အကိုးအကား အသြယ္သြယ္ သီအိုရီအထပ္ထပ္တို႔ျဖင့္ ဖြင့္ျပလၽွင္ စာေလးမည္စိုးသျဖင့္ ယခုစာစုတြင္ အရပ္ဆန္ဆန္အလြတ္သေဘာအေနျဖင့္သာ ေဆြးေႏြးတင္ျပလိုပါသည္။

တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးႏွင့္ မတရားဥပေဒမစိုးမိုးေရး

တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးဆိုသည္မွာ ‘မတရားေသာဥပေဒမ်ား’ မစိုးမိုးႏိုင္ေရးပင္ျဖစ္သည္။ ‘တရားေသာစီရင္မႈမ်ား’ ေပၚေပါက္လာၿပီး ‘မတရားေသာ စီရင္မႈမ်ား’ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းေရးပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကို ေဆာင္႐ြက္မည္ဆိုလၽွင္ ကနဦးအေနျဖင့္
‘မတရားေသာဥပေဒမ်ား’ ကို ပယ္ဖ်က္ဖို႔လိုပါသည္။

မတရားေသာဥပေဒဆိုသည္မွာ …

– လူ႕အခြင့္အေရးႏွင့္ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာႏႈန္းစံမ်ားကို ခ်ိဳးေဖာက္ေနေသာဥပေဒမ်ား

– လက္ရွိေခတ္စနစ္ႏွင့္ မေလ်ာ္ညီေတာ့သည့္ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ား

– ျပည္သူလူထု၏ ႏိုင္ငံသားလြတ္လပ္ခြင့္ႏွင့္ရပိုင္ခြင့္မ်ားအေပၚ ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ပိတ္ပင္ထားေသာ ဥပေဒမ်ား

– အာဏာရွင္စနစ္တြင္ ထုတ္ျပန္ေသာ ႏႈတ္မိန္႔ၫႊန္ၾကားခ်က္ႏွင့္ ဥပေဒမမည္ေသာ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ား

– အာဏာရွိသူမ်ား ထင္သလို လုပ္ကိုင္ခြင့္ရေစရန္ေရးဆြဲထားေသာ ဥပေဒမ်ား

– ျပည္သူလူထု၏ အသက္အိုးအိမ္စည္းစိမ္ႏွင့္ ေန႔စဥ္လူမႈ ဘ၀မ်ားကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနေသာ ဥပေဒမ်ား
အစရွိသည့္ ဥပေဒမ်ားကို ‘မတရားေသာဥပေဒမ်ား’ ဟု ေခၚသည္။

တရားေသာဥပေဒဆိုသည္မွာ ျပည္သူလူထုကိုယ္တိုင္ သို႔မဟုတ္ ျပည္သူက ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ထားေသာ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ေရးဆြဲေသာ ဥပေဒျဖစ္ျခင္း၊ ေခတ္စနစ္ႏွင့္ ေလ်ာ္ညီေသာအခ်က္အလက္ႏွင့္ ျပစ္မႈျပစ္ဒဏ္မ်ား စနစ္တက်ပါဝင္ျခင္း၊ ျပည္သူ႕အက်ိဳးစီးပြားႏွင့္ ဘ၀လုံၿခဳံမႈကို အမွန္တကယ္အာမခံႏိုင္ေသာ ဥပေဒျဖစ္ျခင္း၊ ျပည္သူအတြက္ လြတ္လပ္မႈႏွင့္ လူ႕ဂုဏ္သိကၡာကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္ျခင္း စသည့္ အခ်က္မ်ားႏွင့္ ျပည့္စုံေသာဥပေဒတို႔ကို တရားေသာဥပေဒဟု ေခၚၾကသည္။

တရားေသာစီရင္မႈႏွင့္ မတရားေသာစီရင္မႈ

ျပ႒ာန္းထားေသာဥပေဒမ်ား တရားမၽွတမႈရွိ႐ုံျဖင့္ လုံေလာက္မႈ မရွိေသးပါ။ ဥပေဒမ်ားအတိုင္း မတိမ္းမယြင္း မကြယ္မေဖာက္ လိုက္နာ စီရင္ေသာ တရားစီရင္ေရးစနစ္မ်ားရွိလာမွသာ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး လုပ္ငန္းစဥ္က ျပည့္စုံမည္ျဖစ္သည္။ တရားစီရင္ေရးမွာလည္း ႏွစ္မ်ိဳးရွိသည္။ ‘တရားမၽွတေသာ စီရင္မႈ’ ႏွင့္ ‘တရားမမၽွတေသာ စီရင္မႈ’ ဟူ၍ ျဖစ္သည္။

‘တရားေသာစီရင္မႈ’ ဆိုသည္မွာ ဥပေဒကို မေက်ာ္မခြ၊ လက္တစ္လုံးျခား လွည့္စားျခင္းမျပဳ၊ လိုအပ္သလို ဆန္႔ျခင္း က်ဳံ႕ျခင္းမလုပ္ဘဲ ဥပေဒ အတိုင္း အတိအက် စီရင္ျခင္းျဖစ္သည္။ ေက်ာသားရင္သားမခြဲျခားဘဲ ဥပေဒျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားတြင္ ပါရွိေသာ အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္အညီ အဆုံးအျဖတ္ေပးျခင္းျဖစ္သည္။ သူေတာင္းစားမွ ရွင္ဘုရင္အထိ တရားဥပေဒေရွ႕ေမွာက္တြင္ ညီမၽွေသာအခြင့္အေရးရွိသည္။ တရားစီရင္သူမ်ား အေနျဖင့္လည္း ဘာကိုမွ ေၾကာက္႐ြံ႕ေနစရာမရွိ ။ ေထာက္ထားေနစရာမလို။ ဥပေဒႏွင့္အညီ အမႈကိစၥအားလုံးကို ဆုံးျဖတ္ေပးရန္သာျဖစ္သည္။ ဆိုရလၽွင္ ဥပေဒ၏အထက္တြင္ မည္သည့္အရာကမွ လႊမ္းမိုးခ်ဳပ္ကိုင္မႈမရွိဘဲ လြတ္လပ္စြာတရားစီရင္ျခင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။ လက္ရွိျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ထိုသို႔ေသာ တရားစီရင္ေရးစနစ္ ရွိေနသလားဆိုသည္ကေတာ့ စာ႐ႈသူမ်ားကိုယ္တိုင္ မ်က္ျမင္ပင္ျဖစ္ေပသည္။

‘မတရားေသာစီရင္မႈ’ ဆိုသည္ကေတာ့ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ေအာက္တြင္ ေနခဲ့ဖူးသူမ်ားအတြက္ အထူးတလည္ ရွင္းျပစရာ လိုမည္ မထင္။

ႀကိဳက္တဲ့ေရွ႕ေနငွား၊ ႀကိဳက္သေလာက္ေလၽွာက္လဲခ်က္ေပး အခ်ိန္တန္လၽွင္ အမိန္႔က စာအိတ္ႏွင့္ေရာက္လာစၿမဲ။ တရား႐ုံးအလုပ္က စာဖတ္ျပ႐ုံသာ။ တရားစီရင္ေရးက႑၏ တိက်မႈ၊ လြတ္လပ္မႈ၊ မၽွတမႈ၊ ဥပေဒႏွင့္အညီျဖစ္မႈဟူေသာ အဂၤါရပ္ေတြ အားလုံး ေပ်ာက္ကြယ္သြားၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက႑၏ အစီအမံအတိုင္း လိုက္နာေဆာင္႐ြက္ၾကရျခင္းျဖစ္ သည္။ ထိုမွတစ္ဆင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက႑ႏွင့္ မသက္ဆိုင္ေသာ အမႈကိစၥမ်ားမွာပါ တရာ႐ုံးမ်ား၏ အဆုံးအျဖတ္မ်ားက မၽွတမႈမရွိေတာ့ဘဲ အဂတိႏြံအတြင္းသို႔ သက္ဆင္းနစ္ျမဳပ္ေလေတာ့သည္။

အေျဖကိုရွာေသာ္ …

ဥပေဒမ်ားသည္ အားကိုးရာ မျဖစ္။ တရား႐ုံးမ်ားသည္ တရားမၽွတမႈကို ေဆာင္ၾကဥ္းမေပးႏိုင္ဟု ျပည္သူက ခံစားသိရွိလာခ်ိန္တြင္ တရား ဥပေဒစိုးမိုးေရးပ်က္စီးလာတတ္သည္။ ထိုအခါ လမ္းေပၚတြင္ျဖစ္ေသာ ျပႆနာကို လမ္းေပၚမွာရွင္းၾကသည္။ အရပ္ထဲတြင္ျဖစ္ေသာ ျပႆနာကို အရပ္ထဲမွာပဲ ရွင္းလိုက္ၾကသည္။ ဥပေဒကား အရာမဝင္ေတာ့။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ရဲစခန္းႏွင့္ တရား႐ုံးမ်ားက အမွန္တရားႏွင့္ တရားမၽွတမႈအတြက္ ယုံၾကည္စရာအေျခအေနမ်ိဳးမရွိေတာ့ေသာေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္ပါသည္။

တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးအတြက္ ပထမဆုံးအေနႏွင့္ ဥပေဒေတြ တရားမၽွမႈရွိလာေအာင္ လုပ္ရမည္။ ဒုတိယအဆင့္မွာ တရားစီရင္ေရး က႑ကို အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနယ္ပယ္အပါအဝင္ မည္သည့္အရာကမွ ခ်ဳပ္ကိုင္လႊမ္းမိုးမႈမရွိဘဲ လြတ္လပ္စြာစီရင္ခြင့္ရွိလာေအာင္ လုပ္ေဆာင္ ေပးရမည္။ တရားစီရင္ေရးမ႑ိဳင္ကို အဂတိတိုက္ဖ်က္ေရးလို အဖြဲ႕အစည္းမ်ားျဖင့္ ထိထိေရာက္ေရာက္ စိစစ္ၾကပ္မတ္ ထိန္းေက်ာင္းေပးရမည္။ တရား႐ုံးႏွင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕အပါအဝင္ ဥပေဒကို ကိုင္တြယ္အသုံးျပဳေနၾကေသာ ဝန္ထမ္းမ်ားအားလုံးကို အရည္အေသြးပိုင္းျမႇင့္တင္ေပးျခင္းႏွင့္ လိုအပ္သလို စစ္ေဆးအေရးယူျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္သင့္သည္။

ဤေနရာတြင္ အေရးႀကီးဆုံးေသာ အခ်က္တစ္ခုရွိပါသည္။ ျပည္သူႏွင့္ တရားေရးမ႑ိဳင္တို႔ကိုသာကြက္ၿပီး ဥပေဒလိုက္နာခိုင္း ေန႐ုံျဖင့္မရ။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမ႑ိဳင္ႏွင့္ ဥပေဒျပဳေရးမ႑ိဳင္တို႔မွ ပုဂၢိဳလ္မ်ားအေနျဖင့္လည္း မိမိတို႔၏ သက္ဆိုင္ရာဥပေဒမ်ားကို လိုက္နာၾကဖို႔ လိုသည္။ ေခါင္ကစၿပီး မိုးလုံရပါမည္။ သို႔မွသာ ျပည္သူကို ဥပေဒလိုက္နာၾကဖို႔ တိုက္တြန္းႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးအေျခအေနမွာ အားရစရာ တစ္ကြက္မွ မရွိေသးပါ။ တရားစီရင္ေရးမ႑ိဳင္၏ ေခါင္းေပၚတြင္ လက္ေတြက ႐ႈပ္ေနၾကဆဲ။ ဟိုက သည္က ‘ျပ’ ေနၾကေသာ အာဏာပါဝါေတြေအာက္မွာ တရားေရးမ႑ိဳင္ကား ၿပိဳလဲ႐ုံမက ျပားျပားပင္ ဝပ္ေနရေလသည္။ တကယ္ဆိုလၽွင္ တရားဥပေဒစိုးမိုးျခင္းသည္ တိုင္းျပည္၏ ဂုဏ္သိကၡာျဖစ္သည္။ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း၏ အဆင့္အတန္းပင္ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးအတြက္ ေမၽွာ္လင့္ခ်က္ကေတာ့ နည္းလြန္းပါသည္။ သို႔အတြက္ ဥပေဒနယ္ပယ္မွလာေသာ သမၼတအသစ္ကို အားကိုးဖို႔သာရွိေတာ့သည္။

သမၼတႀကီးအေနႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စိတ္ပ်က္ဖြယ္ရာျဖစ္ေနေသာ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကိစၥကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္း ေပးႏိုင္ပါေစေၾကာင္း ဆုမြန္ေကာင္းေတာင္းေပးလိုက္ရပါသည္ …။

ဝင္းကို

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *